| Po serii książek rozrywkowych przyszła pora na coś konkretniejszego. Wybór padł na wydany przez wydawnictwo „Czarne” zbiór reportaży poświęconych Łodzi. Która to Łódź jest, jaka jest – ale to w końcu moje miasto, rodzinne, od prawie czterech dekad. I każda książka mu poświęcona przyciąga i budzi moje zainteresowanie. Tym bardziej, jeśli jednym z autorów jest Wojciech Górecki – rodowity łodzianin, a do tego również specjalista mający na swoim koncie liczne publikacje na temat Kaukazu, który i dla mnie stał się drugim domem. Więc, no... nie dało się przejść obojętnie i nie przeczytać, prawda? | After a series of entertainment books, it was time for something more serious. The choice fell on a collection of reportages on Łódź, published by the Czarne publishing house. Łódź is what it is - but it is, after all, my city, a home one, for almost four decades. So every book devoted to it attracts and arouses my interest. All the more so when one of the authors is Wojciech Górecki - a native of Łódź, and also a specialist with numerous publications on the Caucasus, which has also become a second home for me. So, well... it was impossible to pass by and not read it, wasn't it? |
| Książka zawiera 40 tekstów z okresu od wczesnych lat 90 po współczesność, podzielonych na 9 nadrozdziałów. Spośród nich zaledwie – jeśli dobrze policzyłem – pięć (plus dwie połówki) to teksty nowe, powstałe na potrzeby tej książki. Reszta była już opublikowana i starsi czytelnicy, zwłaszcza ci zainteresowani Łodzią, mogli się z nimi zetknąć. Inna sprawa, że ponowne zetknięcie się po 30 latach pozwala na spojrzenie na tekst i opisywane problemy z nowej perspektywy, a to zawsze jest w cenie. Dla mnie były to raczej pierwsze spotkania, choć nie wykluczam, że na niektóre z tych tekstów mogłem kiedyś natrafić – pamięć mam dobrą, ale czasami krótką, więc kto wie? | The book contains 40 texts dating from the early 1990s to the present day, divided into nine super-chapters. Of these, only - if I counted correctly - five (plus two halves) are new texts, written for this book. The rest have already been published and older readers, especially those interested in Łódź, may have read them before. Although, coming into contact again after 30 years allows one to look at the text and the problems described from a new perspective, and this is always valuable. For me, these were rather first encounters, although I can't be sure if I, possibly, haven’t come across some of these texts at some point - my memory is good, but sometimes short, so who knows? |
| Tematyka poruszana w reportażach jest bardzo zróżnicowana, jednak widać, że autorzy nie unikają trudnych tematów – których zresztą w Łodzi okresu transformacji nie brakowało. Skomplikowane życie mieszkańców, przeszkody, z którymi musieli się mierzyć, powszechna bieda, brzydota, beznadzieja są dla nich równie warte opisania, jak intrygująca historia miasta, czy współczesne próby jego reanimacji i renowacji, skądinąd wcale udane. Jednak nie da się ukryć, że tych pierwszych jest więcej. I nie ma się czemu dziwić, bo los oraz polityka Łodzi i jej mieszkańców nie oszczędzały. | The topics covered in the reportages are very diverse, but you can see that the authors do not avoid difficult subjects - which, by the way, were not lacking in Łódź during the transformation period. The complicated lives of the inhabitants, the obstacles they had to face, the widespread poverty, ugliness and hopelessness are as worth describing as the intriguing history of the city or the contemporary attempts at its resuscitation and renovation, which were otherwise quite successful. However, there is no denying that the former are more numerous. And no wonder, as fate and politics have not spared Łódź and its inhabitants. |
| Wyliczać pełną listę tematów reportaży byłoby tu zupełnie od rzeczy. Niemniej warto wspomnieć przynajmniej te najbardziej niezwykłe, wspominające sprawy, o których – jak podejrzewam – większość łodzian albo nigdy nie słyszała, albo szybko zapomniała. A zatem – jak pod koniec lat 80 potomkowie volksdeutschów poszukiwali w archiwach dokumentów swoich przodków, by móc starać się o obywatelstwo RFN. O Michałku, bałuckim karle-fanatyku ŁKS-u. O Peterze Scheiblerze z Brazylii, potomku łódzkiego fabrykanckiego magnata, którego autentyczność kwestionował minister Grohman, potomek dawnego wspólnika tegoż. O Józefie Onoszce, który kandydował na prezydenta, bo chciał, żeby wszyscy byli szczęśliwi. I o tym, jak w postprlowskiej Łodzi chciano zorganizować pierwszy erotyczny musical. Każdy znajdzie tu coś dla siebie i jest spora szansa, że nie poprzestanie na pojedynczym tekście. | To enumerate the full list of reportage subjects would be quite unnecessary here. Nevertheless, it is worth mentioning at least the most unusual ones, recalling matters which, I suspect, most inhabitants of Łódź have either never heard about or have quickly forgotten. Thus - how, at the end of the 1980s, descendants of Volksdeutsche were searching in the archives for the documents of their ancestors in order to be able to apply for German citizenship. About Michałek, the dwarf-ŁKS-hool from Bałuty. About Peter Scheibler from Brazil, a descendant of a Łódź factory magnate, whose authenticity was questioned by Minister Grohman, a descendant of his former business partner. About Józef Onoszko, who ran for president because he wanted everyone to be happy. And about how the idea of the first erotic musical was brought into life in post-People’s-Republic-of-Poland Łódź. Everyone will find something here for themselves and there is a good chance that they will not stop at a single text. |
| PODSUMOWANIE Rozmiar: średnio gruba (360 stron) Szybkość czytania: raczej powoli Wciąga: bardzo Dla kogo: dla mieszkańców Łodzi i każdego, kto chce poznać to miasto lepiej, często z nieoczywistej strony |
SUMMARY Size: medium thick (360 pages) Reading speed: rather slow Engaging: very For whom: the inhabitants of Łódź and anyone who wants to get to know this city better, often from a non-obvious side |
| Zalety: duża rozpiętość zarówno pod względem chronologicznym, jak i tematycznym, poruszane nieoczywiste tematy, pozwala przypomnieć sobie dawne czasy i docenić obecne, bardzo dobry warsztat autorów | Pros: wide range both chronologically and thematically, non-obvious topics touched upon, allows one to remember the old times and appreciate the present ones, very good skills of the authors |
| Wady: chyba tylko to, że większość tekstów już kiedyś była publikowana, ale przynajmniej mnie to nie przeszkadzało; być może przydałoby się odrobinę więcej tekstów bardziej pozytywnych i optymistycznych | Cons: I guess the only thing is that most of the texts have already been published in the past, but at least for me it wasn’t a problem; perhaps a bit more of positive and optimistic texts would have been appreciated |
| Ocena: dam 9/10 | Rating: I would give it 9/10 |