W ostatnim odcinku / In the last part:
Jak się można było spodziewać, rano – po pożegnaniu z gościnnymi gospodarzami – przychodzi nam pożałować wieczornych decyzji. To, co poprzedniego dnia było miłym spacerem, rano zmienia się w niezbyt przyjemny marsz – na każde z nas przypada co najmniej kilkanaście kilo bagażu do przeniesienia, torba podróżna niespecjalnie podnosi komfort tego noszenia, a jeszcze po drodze czekają nas przejścia podziemne z wcale licznymi schodami. Nic więc dziwnego, że przejście tych 800 metrów do samochodu zajmuje nam trochę więcej czasu, niż oczekiwaliśmy. Ale – było, minęło, przed nami otwiera się wielka, najprawdziwsza przygoda w postaci samodzielnej podróży po Gruzji, już bez wieczornego powrotu do Tbilisi.
As we expected, in the morning, after saying goodbye to our hospitable hosts, we regret the decisions from the evening. What was a nice walk last day, now turns in not so pleasant march - both of us have at least a dozen or so kilograms to carry, the travel bag hardly improves the comfort of carrying, and the underground passages with their stairs are waiting for us on the way. No wonder, that this 800 meters to our car took us some more time than we expected. But, bygones be bygones - the big true adventure of individual Tour de Georgia, without coming back to Tbilisi in the evening awaits us. Let's go!
Na pierwszy ogień miał pójść klasztorny kompleks Dawit Garedża, położony na samiuśkiej granicy z Azerbejdżanem. Teoretycznie niedaleko, około 70 kilometrów najkrótszą drogą, którą nam podpowiedziała nawigacja. Tak zwany pikuś, przynajmniej na pierwszy rzut oka.
First we decided to visit the Davit Gareja monastery complex, located at the very border with Azerbaijan. In theory, not very far away, some 70 km with the shortest route, suggested by the navigation app. At first sight - a walk in the park.
Przedpołudniowy przejazd przez Tbilisi okazuje się znacznie łatwiejszy niż wieczorny poprzedniego dnia i bez większych problemów opuszczamy gruzińską stolicę. Stosunkowo szybko pokonujemy 30 kilometrów dzielące nas od Rustawi – całkiem sporego jak na Gruzję (ok. 100 tysięcy mieszkańców) miasta o mocno przemysłowym charakterze. Tam robimy dwa postoje – pierwszy na drugie śniadanie, drugi – na stadion Poladi, koło którego akurat przebiega nasza droga. Oczywiście, nie mogę sobie tego odpuścić (ani przewidzieć, jakie będzie to miało długofalowe i wieloletnie konsekwencje). O wizycie na stadionie pisałem już wcześniej, więc tu się nie będę powtarzał :)
Travelling across Tbilisi is much easier in the morning than last day in the evening, so we leave the Georgian capital without problems. Quickly we reach Rustavi - quite a big (as for Georgia) industrial city. We make there two stops - one for a lunch, the other - for seeing the Poladi stadium, as our route goes exactly along it. Of course, I can't give it up (neither predict the long-term consequences of this visit). I've already written about the stadium, so I won't be repeating it here.
Następnie przejeżdżamy obrzeżami miasta, skutecznie pomijając stare i znacznie ciekawsze centrum, i drogą koło cementowni wyjeżdżamy w – może nie bezdroża, bo droga wszak jest – ale gruzińskie bezludzie. Tylko my, droga, równiny i wzgórza dookoła i czasem jakiś samochód. Tak się dotaczamy do skrzyżowania. Skręcając w prawo, dojechalibyśmy do miasteczka Gardabani, w lewo – do dawnej radzieckiej jednostki wojskowej o dźwięcznej nazwie Gamardżweba/Pobieda („Zwycięstwo”). My jednak, zamiast skręcać (nadrobiłem te braki pięć lat później...), po prostu się zatrzymujemy, zaintrygowani niecodziennym widokiem. Po prawej stronie, nad brzegiem kanału stoi sobie piętrowa wieża. A naprzeciwko niej – podobnych rozmiarów pomnik.
Then we go across the suburbs, missing the older and much more interesting city centre, and, using the road along the cement factory, we are living into... maybe not offroad, as the road is still there, but - a true Georgian nowhere. Only we, the road, plains and hills around. And sometimes an other car. So we reach the crossroad. If we turned right, we'd visit Gardabani townlet, if left - the old and abandoned Soviet military unit Gamarjveba/Pobeda ('Victory'). But instead of turning (I've catched it up few years later), we just stop, attracted by the unusual view. At our right, at the small canal, stands a tower. Opposite to it - a big statue.
Ot, taka tauromachia pośrodku niczego. Skąd się wzięła właśnie w tym miejscu? Do dziś nie wiem. Ale wrażenie robi!
Just a tauromachy sculpture in the middle of nothing. Why it stands just in that place? I don't know even now. But it's impressive!
Po krótkim postoju na zdjęcia ruszamy dalej.
After a short photo-stop we go further.
Kilka minut później dojeżdżamy do kolejnego rozdroża, przed wsią Lemszweniera. Nawigacja podpowiada, żeby skręcać w lewo i tak też czynimy. W tym momencie już o jakimkolwiek asfalcie możemy zapomnieć.
Few minutes later we reach another crossroads, before Lemshveniera village. Our navigation tells us to turn left, so we do it. In this moment we can forget about any tarmac on the road.
Robi się coraz bardziej dziko. Droga gruntowa, spalona słońcem gleba
The things are turning wilder and wilder. A dirt road, the soil burnt by sun
i równie wypalone rośliny
the plants burnt equally
– przynajmniej na początku. W dali widać zabudowania.
- at least in the beginning. Far away we see some buildings.
Jak się okazuje, dawnej wojskowej hodowli żmij lewantyńskich. W latach 90 została zamknięta i zniszczona przez Rosjan, a gady, cóż... rozpełzły się po okolicy i mają się całkiem dobrze. Na szczęście żadnego nie spotykamy. Widać też jakieś napisy na okolicznych wzgórzach.
As we learn later - it's an old military farm of Caucasian vipers. Closed and destroyed by Russians in the 90s. And the reptiles, well... were released free, and are quite well there. Luckily, we don't meet any of them. We see also some inscriptions on the surrounding hills.
Dopiero po kilku latach odkrywam ich sens: „Jeszcze nie raz wyrosną wilcze szczenięta w Algeti” – to motyw z folkloru, głoszący, że nie zabraknie bohaterów w tej ziemi...
Just few years later I discover their meaning: "There will be more wolf cubs growing in Algeti" - a folk motif, meaning, that this land will never lack heroes...
Niedługo potem przekonujemy się, że wężowa farma wcale nie była jedynym śladem wojskowej aktywności w okolicy. Najpierw skręcamy nie w tę stronę, co trzeba i zbliżamy się do czegoś, co jakoś dziwnie przypomina radar, a kiedy już odnajdujemy właściwą drogę – ni stąd, ni zowąd, jak spod ziemi, wyrasta żołnierz w mundurze i pyta, co my tu robimy i dokąd jedziemy. Mówimy, że do Dawit Garedża i że nawigacja pokazała, że tędy. On na to, że zasadniczo tak, owszem, jak najbardziej, można, jeszcze jak. Ale żebyśmy tak z godzinkę zaczekali, bo tam przed nami to poligon jest i aktualnie trwa ostrzał.
Soon we discover, that the snake farm was not the only trace of military presence nearby. First, we turn the wrong way, and go close to something, somehow strangely resembling a radar, and then, when we eventually find the correct way - all of a sudden a soldier in uniform emerges, and asks us, what we're doing here and where are we going. We say - to Davit Gareja, and that our navigation showed us that way. He replies, that in general, yes, of course, it's possible, and that the navigation is right. But he suggests us to wait a hour or so, because what is in front of us, is a military range, and the soldiers are firing.
Cóż zrobić, lepiej zaczekać, niż się dać odstrzelić, więc stoimy, czekamy, popijamy gruzińską lemoniadę (swoją drogą – doskonałą na lokalne upały!). Jednak nie mija nawet kwadrans, a żołnierz już wraca i radośnie informuje: „Dobra, jedźcie, tylko jak najszybciej. Dzwoniłem, udało się wstrzymać ostrzał.”. Oczywiście słuchamy tej rady i jedziemy przed siebie tak szybko, jak tylko droga i samochód pozwalają.
What to do? It's better to wait than being hit, so we stop, wait, drink Georgian limonade (by the way - excellent for the local heats!). But - all in less then 15 minutes, the soldier comes back, informing us merrily: "OK, go! Only be quick. I made a call, and the fire is stopped." We listen to that advice and drive as fast, as the road and the car allow us.
Po wydostaniu się z poligonu tempo nam znacznie spada. W niektórych miejscach robimy postoje, oczarowani kwitnącymi łąkami
After leaving the range, we slow down. In some places we stop, impressed by the blossoming meadows
– widać tu susza nie była aż tak dokuczliwa. Bezkresne panoramy wręcz domagają się uwiecznienia ich na zdjęciach,
- it seems, the drought was not so severe here. The endless views are almost asking us to immortalise them at the photos,
podobnie jak wielobarwne wzgórza, do których docieramy kilkanaście minut później.
as do the multicoloured hills, which we reach some a quarter of hour later.
Jak się potem okazuje, to nieomylny znak, że kompleks klasztorny już dosłownie o krok. Przed bramą wejściową meldujemy się o 14, czyli całość zajęła nam niecałe dwie i pół godziny.
As we discover later, it's a certain sign, that the monastery complex is just at the doorstep. We reach the entrance gate at 2 PM, which means, that our trip took us nearly 2,5 hours.
A o samym klasztorze będzie już w kolejnym odcinku.
About the monastery itself I'll tell in the next part