ကရင္ျပည္နယ္၊ ဖားအံၿမိဳ႕နယ္၊ လကၡဏာေက်းရြာ အုပ္စုတြင္းရွိ တလာကူးဘာသာဝင္ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား သီးသန္႔ ေနထိုင္သည့္ ေက်းရြာသို႔ ခရီးသြားမ်ားလာေရာက္လည္ပတ္မႈ ပိုမိုမ်ားျပားလာသည္ဟု ယင္း တလာကူးရြာေန ရပ္မိရပ္ဖမ်ားက ေကအုိင္စီသို႔ ေျပာသည္။
အဆိုပါ ေက်းရြာရွိ တလာကူးဘာသာဝင္မ်ားသည္ ကရင္႐ိုးရာဝတ္စံုကို ေန႔စဥ္ဝတ္ဆင္ကာ ေရွးယခင္ ကတည္းက သက္မွတ္ထားသည့္ တလာကူး ဘာသာဝင္ စည္းကမ္းခ်က္အတိုင္း ေနထိုင္ေသာေၾကာင့္ ခရီး သြားဧည့္သည္မ်ား အျမင္ဆန္းသလို ဖားအံၿမိဳ႕ႏွင့္ နီးၿပီး လြယ္ကူစြာ သြားႏိုင္သည့္အတြက္ ယခုလို ခရီးသြား မ်ား စိတ္ဝင္တစား လာေရာက္ ေလ့လာလည္ပတ္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ရပ္မိရပ္ဖတဦးျဖစ္သူ ေစာေအာင္ပန္းေရႊက ေျပာသည္။
၎က “ မျမင္ဖူးတဲ့လူေတြအတြက္ က်ေနာ္တို႔ေနထုိင္တာသူတို႔အတြက္ဆန္းတယ္လို႔ထင္ၿပီး လာၾကည့္တယ္။ တျခား ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာလည္း တလာကူးဘာသာ သီးသန္႔ရြာအမ်ားႀကီးရွိေသးတယ္။ လမ္းပမ္း ဆက္သြယ္ေရး ေၾကာင့္ သူမ်ား မသြားတာလည္းပါတယ္။ ဒီက ဖားအံနဲ႔နီးေတာ့ ႏိုင္ငံျခားသားေတြအမ်ားႀကီးလာတယ္။ တစ္ခါ တေလ လမ္းထိပ္အထိ သူတို႔ကို သြားႀကိဳရတာေတြလည္းရွိတယ္။ ဒီနီးနားရြာေတြေတာင္မွ က်ေနာ္တို႔ သီးသန္႔ရြာ ရွိမွန္းမသိဘူး။ သူတို႔သိလာေတာ့ လာၿပီးေလ့လာၾကတယ္” ဟု ေကအိုင္စီသို႔ ေျပာသည္။
ဒီႏွစ္ပြင့္လင္းရာသီတြင္လည္း တလာကူးရြာသို႔ ေန႔စဥ္နီးပါး ခရီးသြားမ်ား လာေရာက္လည္ပတ္ေနသလို ႏုိင္ငံျခား ခရီးသြားမ်ား တစ္လလွ်င္ ၁၀ ဖဲြ႔ေက်ာ္ လာေရာက္လည္ပတ္ၿပီး တလာကူးတို႔၏ လူမႈဘဝ၊ ေနထုိင္မႈပံုစံတို႔ကို ေလ့လာမႈမ်ားရွိေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။
အဆိုပါ တလာကူးရြာသည္ ဖားအံၿမိဳ႕မွ နာရီဝက္ခန္႔ သြားရၿပီး အိမ္ေျခ ၁၆လံုးႏွင့္ စုစုေပါင္း လူဦးေရ ၄၀ ဦး ေက်ာ္ရွိကာ ရြာတြင္ေနထုိင္သူအားလံုး ေရွးယခင္ ကရင္႐ိုးရာေနထုိင္မႈပံုစံအတုိင္း ကရင္႐ိုးရာဝတ္စံုမ်ား ကိုသာ ေန႔စဥ္ဝတ္ဆင္ရသလို တလာကူးဘာသာဝင္မ်ား၏ စည္းကမ္းခ်က္အတုိင္း ေနထုိင္ရကာ ေန႔စဥ္သားငါး ေရွာင္က်ဥ္ကာ သဲသတ္လြတ္ကိုသာ စားေသာက္ရေၾကာင္း တလာကူးဘာသာဝင္မ်ားထံမွ သိရသည္။
ထိုသို႔ တလာကူး ဘာသာဝင္မ်ား၏ စည္းကမ္းမ်ားအတုိင္း မေနထုိင္လိုသူမ်ား အေနျဖင့္ ရြာျပင္ထြက္ကာ တျခား ရြာမ်ားတြင္ သြားေရာက္ေနထုိင္သူမ်ားလည္း ရွိေသာ္လည္း ဥပုတ္ေစာင့္သည့္ ေန႔တြင္ ရြာသို႔ ျပန္လာၿပီး ဥပုတ္ ေစာင့္ျခင္းမ်ားလည္းရွိေၾကာင္း တလာကူးရြာသားမ်ားက ေျပာဆိုသည္။
တလာကူးရြာသို႔ သြားေရာက္လည္ပတ္ေလ့လာခဲ့သူ ဖားအံၿမိဳ႕ခံ နန္းေဟေဖါင္က “ က်မတို႔နီးနားမွာ ဒီလိုမ်ိဳး ရြြာေတြရွိေသးတာကို မထင္မိဘူး။ သူမ်ားေျပာလို႔သြားလည္ၾကည့္တာ အဲဒီရြာေရာက္ေတာ့ တကယ့္ ေရွးေခတ္ ကို က်မ ျပန္ေရာက္သလိုခံစားရတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး ေရွးယခင္အတိုင္းေနထိုင္ႏိုင္တာ သူတ႔ိုကိုေလးစားတယ္။ သစ္အိမ္၊ တိုက္အိမ္နဲ႔ ရြာပတ္လည္မွာ ရွိလာခ်ိန္မွာ တရြာလံုး ဖက္မိုး ထရံကာအိမ္ နဲ႔ေနေတာ့ စိတ္မေကာင္း ေတာ့ ျဖစ္မိတယ္” ဟု ေကအိုင္စီသို႔ ေျပာသည္။
တလာကူးဘာသာသည္ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား ကိုးကြယ္သည့္ဘာသာမ်ားထဲတြင္ တစ္ခုအပါအဝင္ျဖစ္သလို လက္ရွိ အခ်ိန္တြင္ ဘာသာ၏ စည္းကမ္းခ်က္အတိုင္း ေနထိုင္လိုသူနည္းလာကာ ကရင္ျပည္နယ္တြင္ ဖားအံၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ေကာ့ကရိတ္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ အနည္းငယ္သာ က်န္ရွိၿပီး ၾကာအင္းဆိပ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္ရွိ ကြီလံုးတန္ေက်းရြာတြင္မူ အမ်ားဆံုး ေနထိုင္လွ်က္ရွိသည္ဟု သိရသည္။