مطالعه تاریخچه ستاره شناسی برای من خیلی جالب است. شاید شما هم علاقمند به خواندن آن باشید.
ستاره شناسی برای مدت طولانی با طالع بینی یا علم احکام نجوم پیوند داشت. طالع بینی به توصیف سرنوشت انسان به وسیله ستارهها اختصاص دارد.
اولین ستاره شناسان کشیشهایی بودند که در معابد، از این طریق به پیشگویی آینده میپرداختند و بدین ترتیب شالوده این علم را پایه گذاری کردند.
البته این نکته حائز اهمیت است که یونانیان حدود ۲۵۰۰ سال قبل به طور کامل، ستاره شناسی را از مذهب و دین جدا کردند و میتوان این زمان را آغاز تاریخچه علم ستاره شناسی دانست. بدین ترتیب فکر کردن آزاد و پیشرفت های علمی در مورد ستاره شناسی ممکن شد.
نقش تمدن های قدیمی در تاریخچهی ستاره شناسی، نکات جالبی دارد.
بابلیها پنج هزار سال پیش در کتیبههایشان برای اتفاقات مربوط به آسمان، ترتیبی را ثبت کردند. آنها در تلاش برای پیشگویی آینده در مورد بعضی مسائل مهم همچون زمان وقوع سیل به ستارهها رجوع میکردند این قوم برای تعیین موقعیت دقیق اجرام آسمانی اولین اندازه گیریها را انجام دادند.
چینیها نیز حدود سه هزار سال قبل اولین رصدخانههای ستارهها را ساختند. آنها با تجربهی زیادی که در این مورد داشتند، سال را به چهار فصل با نقطه انقلاب در تابستان و زمستان و نقطه تعادل در بهار و پاییز و آسمان را به ۲۸ منطقه که به موقعیتهای مختلف ماه مربوط بود، تقسیم بندی کردند. چینی ها همچنین در اواسط قرن یازدهم یک نواختر را مشاهده و ثبت کردند که منشا پیدایش سحابی سرطان یا خرچنگ بود.
قوم بعدی هندیها بودند همزمان با چینیها اولین رصدخانهی نجومی را ساختند. دانشمندان هندی نیز در مطالعه ریاضیات نجومی پیشرفت کردند. در هند نیز ستارهشناسی از مذهب کنار گذاشته شد و لزوم دانستن موقعیت اجرام آسمانی به زودی آن را به ریاضی مرتبط کرد.
رباضیدانان هندی مفهوم صفر را به وجود آوردند و قرن ها طول کشید تا این مفهوم در ذهن انسانها ریشه دار و قابل فهم شود.
سرخپوستان آمریکا و اقوام مایاها، آزتکها و اینگاها، ریاضیدانان خبرهای داشتند که اطلاعاتشان را جهت به وجود آوردن یک تقویم بسیار دقیق و پیچیده مورد استفاده قرار دادند. این تقویم در پیشگویی زمان درو یا برداشت محصولات کشاورزی و بارانها اهمیت فراوانی داشت. آنها از رصدخانههای خود برای مطالعه حرکات اجرام آسمانی و ستارهها و همچنین پیشگویی زمان خسوف و کسوف و تعیین طول یک سال استفاده میکردند.
یونانی ها نیز ریاضیدانان زبردستی بودند که علمشان را در هندسه و ستاره شناسی به کار میبردند. اطلاعات آنها به عنوان پایههای علم امروز مورد استفاده قرار میگیرند. تالسمیلتوس، فیثاغورث و ارسطو در این میان متفکرانی بودند که بنیانهای علم را بنا کردند. یونانیان توانستند شعاع زمین را پس از کشف گرد بودن آن همچون دوره حرکت سیارات و بسیاری از ستاره ها بدقت محاسبه کنند.
نظریات کوپرنیک، کپلر، و گالیله انقلابی را در ستاره شناسی پدید آورد.