Birds represent freedom, well-being, and beauty in most cultures. We respect them for achieving the flying action we can't do without a tool. It is pleasant that they are light, their movements are elegant, they have a soft feather, and their hearts are beating too fast. Birds are the creatures that most people love.
The birds have a special place in Turkish Islamic Culture. From the beginning of the 16th century, birdhouses have been established in structures such as mosques, madrasahs, and libraries.
Birdhouses are a kind of nest to protect from cold and wind for the dove and sparrows who cannot go to hot countries in winter. Although some of these architectural buildings, usually made of brick, tile, and stone, survived to the present day, wood samples were destroyed as a result of fires. Birdhouses are also called bird palace or bird mentions.
Birdhouses were built as high as possible to protect birds from predators. When deciding which side of building the birdhouse would be constructed, factors such as the direction of the wind and the angle of the sun were taken into consideration.
We can separate the birdhouses into two classes. The first is the houses and chambers carved into the stone. This birdhouse type is found on the front walls of large mosques such as the Blue Mosque, Süleymaniye Mosque.
The second is built on a console mounted to the wall, made from materials such as wood, marble, brick, plaster.
Cengiz Bektas wrote the only book written on the subject and published in 1996. The Book "Birdhouses" is in English and Turkish.
I want to give a final example of these magnificent works of the Ottoman Empire.
While writing this article, I wondered if the concept of a birdhouse or bird palace was specific to the Turks. I have studied birdhouse designs made in various parts of the world over the internet. In other cultures, I did not come across birdhouses mounted on the walls of buildings. However, I found birdhouses built to be put in gardens or hanged on trees. The samples I found were not as sophisticated as those in Istanbul, but they were cute.
The first examples are from France. I liked these elegant minimalist designs.
Source: https://www.lamaisondesoiseaux.com
Birdhouses sold in the United States are quite sophisticated and majestic.
Source: https://www.countryliving.com
An example from England. Multiple birdhouses.
Source: https://inhabitat.com/pixelated-birdhouses-sprout-on-city-trees-in-london/
I thought there might be birdhouses in Iran with original designs. It was right.
Human beings are full of contradictions. Sometimes they can be fierce, selfish and destructive. Sometimes they can be very thoughtful and merciful. Birdhouses reflect the bright side of humanity.
Thanks for reading.
Kuş Evleri
Kuşlar çoğu kültürde özgürlüğü, esenliği, güzelliği temsil eden canlılardır. Alet kullanmadan beceremediğimiz uçma eylemini gerçekleştirdikleri için onlara saygı duyarız. Hafif olmaları, hareketlerinin zarif olması, yumuşak tüylere sahip olmaları ve kalplerinin çok hızlı atması hoştur. Her hayvanın seveni ve sevmeyeni vardır elbette ama kuşlar çoğunluğun sevdiği canlılardır.
Türk İslam kültüründe kuşların özel bir yeri vardır. 16. yüzyıldan itibaren cami, medrese, kütüphane, han gibi yapılara kuş evleri kurulmaya başlanmış.
Kuş evleri kışın sıcak ülkelere gidemeyen kumru, güvercin ve serçeler için soğuktan ve rüzgardan korunacakları bir tür yuva görevi üstlenmiştir. Genellikle tuğla, kiremit ve taştan yapılan bu mimari yapılardan bazıları günümüze ulaşmış olsa da ahşap örnekleri yangınlar sonucu yok olmuştur. Kuş evleri kuş sarayı ya da kuş köşkü olarak da isimlendirilmektedir.
Kuş evleri kuşların yırtıcılardan korunması için mümkün olduğu kadar yükseğe inşa edilirdi. Kuş evinin binanın hangi cephesine yapılacağı kararlaştırılırken rüzgarın estiği yön ve güneşin geliş açısı gibi faktörler dikkate alınırdı.
Kuşevlerini iki sınıfa ayırmak mümkündür. İlki taşa oyulan yuvalar ve odacıklar şeklindedir. Bu kuş evi türüne Sultanahmet Camii, Süleymaniye Camii gibi büyük camilerin cephe duvarlarında rastlanmaktadır.
İkincisi ise duvar monte edilen bir konsol üzerine oturtulmuş kûfeki taşı, ahşap, mermer, tuğla, sıva gibi malzemelerle ve değişik mimari tekniklerle yapılmış minyatür yapılardır.
Konu hakkında yazılmış tek kitap Cengiz Bektaş tarafından yazılmış ve 1996 yılında yayınlamıştır. Kitap İngilizce ve Türkçedir.
Bu yazıyı yazarken kuş evi ya da kuş sarayı konseptinin Türklere özel olup olmadığını merak ettim. İnternet üzerinden dünyanın çeşitli yerlerinde yapılmış kuş evi tasarımlarını inceledim. Diğer kültürlerde bina duvarlarına monte edilen kuş evlerine rastlamadım. Ancak bahçelere konulmak ya da ağaçlara asılmak üzere yapılmış kuş evleri buldum. Bulduğum örnekler İstanbul'dakiler kadar sofistike olmasa gayet hoştu.
İlk örnekler Fransa'dan. Zarif ve minimalist tasarımları hoşuma gitti.
ABD'de satılan kuş evleri oldukça sofistike ve görkemli.
İngiltere'den bir örnek. Çoklu kuş evleri.
İran'da özgün tasarımlı kuş evleri olabileceğini düşünmüştüm. Yanılmamışım.
İnsanoğlu çelişkilerle dolu bir varlık. Bazen son derece gaddar, bencil ve yıkıcı olabiliyor. Bazen de gayet ince düşünceli ve merhametli olabiliyor. Kuş evleri insanlığın aydınlık tarafını yansıtıyor.
Okuduğunuz için teşekkür ederim.