ျမတ္ဗုဒၶသည္ ကာမဂုဏ္ႏွင့္ပါတ္လာလ်ွင္ သတိအႀကိမ္ႀကိမ္ေပးခဲ႔ဖူးပါသည္။ သတိအႀကိမ္ႀကိမ္ အခါခါေပးခဲ႔ေပမဲ႔လည္း သတိမထားၾကေသာလူေတြသည္ ကာမဂုဏ္၏ အရသာကို တင္းတိမ္အားရျခင္း မရွိခဲ႔ပါ။ ထို႔ေၾကာင့္ ထိုကာမတရားႏွင့္ပင္ အဆံုးထား၍ ေသလြန္ၾကရျပန္ေတာ့သည္။
ျမတ္ဗုဒၶသည္ -
"မိမိဦးေခါင္းအေပၚ၌ မီးေလာင္ေနသည္ရွိေသာ္ သူတစ္ပါးသည္ မီးၿငိမ္းေအာင္ ျပဳလုပ္ႏိုင္မည္နည္း။ အိုျခင္းသေဘာတရား ေသျခင္းသေဘာတရား ကိုယ္ႏွင့္မကြာ အစဥ္အျမဲပါေနသည္ကို ထိုအိုျခင္း ေသျခင္းမွလြတ္ကင္းေအာင္သာလ်ွင္ အားထုပ္သင့္ေပသည္။ ဟုမန္႔ၾကားေတာ္မူခဲ႔ပါေပသည္။
အမ်ိဳးမ်ိဳးအတန္တန္ မွာၾကားခဲ႔ေသာ္လည္း သတိၿမဲၿမဲမမွတ္ၾကပဲ ကာမဂုဏ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔၌ မွားယြင္းၾကကုန္သည္။ကာမဂုဏ္၏ အရသာခံစားေနသူသည္ ကာမဂုဏ္၏အမွားမ်ားကို မျမင္ႏိုင္ပါ။ ကာမဂုဏ္ေနာက္ကိုသာ လိုက္ပါေနၾကသည္။ ကာမဂုဏ္ေၾကာင့္ ဒုကၡဆင္းရဲ အမ်ိဳးမ်ိဳး ခံစားေနရေပမဲ႔လည္း ကာမဂုဏ္ကို ရြံမုန္းသြားသည္ဟူ၍မရွိပါ။
ထို႔ေၾကာင့္
၁။ သန္လ်က္သြား
၂။ ေမြဦးေခါင္း
၃။ ျမက္မိႈက္မီး
၄။ ေကာက္ရိုးမီး
၅။ ေခြးငတ္လ်ွာရည္
၆။ အသားမကပ္ေသာအရိုးဆက္
၇။ မီးဖုတ္ထားေသာသံခဲေတြ
၈။ သစ္သီး
၉။ အမဲသားတစ္
၁၀။ အိမ္မက္
၁၁။ အငွားပစၥည္း မ်ားဟူ၍ ဥပမာမ်ာူေပးထားေတာ္မူခဲ႔ပါသည္။
တစ္ခဏမွ်သာ ခံစားရ အတည္အၿမဲမရွိၾကေသာ ဆင္းရဲတာမ်ား ပင္ပန္းေတာမ်ားလွေသာ ကာမဂုဏ္ကို ေခြးငတ္မ်ားလို ခံတြင္းမွာထြက္တဲ႔ လ်ွာေရစက္ႏွင့္ တစ္ခ်ိန္လံုး လ်ွက္ေနေပမဲ႔လည္ူ ဝလည္းမဝႏိုင္ပါ။ အားလည္းမရႏိုင္ပါ။
လူသားေတြစဥ္းစားသင့္သည္က
"ကာမဂုဏ္စည္းစိမ္သည္ ခါးစပ္ပူေလာင္သည္။ ျမတ္ဗုဒၶ၏သာသနာေတာ္သည္ ခါးစပ္ပူေလာင္ျခင္းမရွိ"
"နိဗၺာန္တရားေတာျ္မတ္္သည္ ျမတ္ဗုဒၶ၏ သာသနာေတာ္တြင္ ထင္ထင္ရွားရွား ရွိေနေတာ္မူပါသည္"
"ကာမဂုဏ္သည္ မီးမ်ားလို ပူေလာင္လြန္းလွပါသည္ နိဗၺာန္၏ တရားေတာ္လို မေအးျမေပ"
"သတ္ျဖတ္ညွဥ္းဆဲျခင္းကင္းတာ နိဗၺာန္ျဖစ္ပါသည္ သတ္ျဖတ္ညွာဥ္းဆဲျခင္းမကင္းတာသည္ ကာမဂုဏ္ပင္ျဖစ္ပါသည္"
"ကာမဂုဏ္ကိုမစြန္႔လ်ွင္ ပူေလာင္ေစပါတယ္ စြန္႔လႊတ္ေသာသူသည္ ၿငိမ္းခ်မ္း၏"
"ကာမဂုဏ္သည္ တစ္ခဏမ်ွသာ ခ်မ္းသာ၏ ထာဝရအၿမဲခ်မ္းသာသည္ ဟူ၍မရွိပါ"
"ကာမဂုဏ္ခ်မ္းသာသည္ ေကာင္းမြန္သည္ဟုထင္ရပါတယ္ တစ္ခဏမွ်ခ်မ္းသာေသာ ကာမဂုဏ္ကို စြန္႔လႊတ္သင့္ပါသည္" ဆိုေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ႏွလံုးသြင္း ပြာူမ်ားသင့္ပါသည္။
လူသတ္ ရန္သူ႔လက္ခ်က္ျဖင့္ ေသဆံုးရျခင္းသည္ အႀကိမ္အေရအတြက္ဘမမ်ားလွေပ။ ကာမဂုဏ္လက္ခ်က္ျဖင့္ ေသဆံုးခဲ႔ရေသာ ဘဝေပါင္းသည္ ေရတြက္၍ပင္ ကုန္ဆံုးႏိုင္ေတာ့မည္ မဟုတ္ပါ။ က်ြန္ႏု္ပ္တို႔သည္ ေမြ႔ေလ်ာ္ေသာစိတ္ရွိေသာ နိဗၺာန္ကိုလိုခ်င္ရပါမည္။ နတ္စည္းစိမ္ လူ႔စည္းစိမ္ ကာမဂုဏ္မ်ားသည္ မလိုခ်င္ေအာင္ေနရမည္။ ကာမဂုဏ္တရားဟူသည္ ဘယ္အရာမ်ွမတည္ၿမဲႏိုင္ပါ။ ၿမဲသည့္သေဘာတရားလည္းမရွိပါ။ နတ္ကာမဂုဏ္တရား မဆိုထားေလႏွင့္ လူ႔ကာမဂုဏ္တရားေတြပင္ ေျပာဖြယ္ရပင္မရွိေတာ့ေပ။
ကာမဂုဏ္၏ေနာက္ လိုက္ပါခဲ႔ရသည့္ဘဝကို ျပန္ေတြးၾကည့္ပါ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳး ဘဝအဖံုဖံုႏွင့္ လိုက္ပါခဲ႔ရပါသည္။ သားေၾကာင့္တစ္မ်ိဳး သမီးေၾကာင့္တစ္ေထြ လင္ေၾကာင့္တစ္ဖံု ဇနီးေၾကာင့္တစ္သြယ္နဲ႔ ဒုကၡပင္လယ္ ေဝခဲ႔ရတာလည္း မ်ားျပားလြန္းလွခဲ႔ပါသည္။
စုစည္းခံစားရေသာ ကာမဂုဏ္ေၾကာင့္ မ်ားေျမာင္လွတဲ႔ ဒုကၡဆင္းရဲမႈေတြ ရရွိၾကရသည္ဆိုတာကို အေၾကာင္းအက်ိဳးေျပာျပစရာ လိုမည္မထင္ေတာ့ပါ။
ထို႔ေၾကာင့္
"နိဗၺာန္ကို လိုလားပါ
ကာမဂုဏ္ကို ပယ္သတ္ပါ
အပါယ္တံခါးကို ပိတ္ထားပါ"
မွတ္ခ်တ္။ ေတာင္ကေလးဆရာေတာ္၏ တရားေတာ္မ်ားအား က်ြန္ေတာ္ေမာင္ဝင္းထြန္း ေရးသား၍ပူေဇာ္ထားပါသည္။
MSC 086