ဝါဆိုလသည္ဗုဒၶနွင့္အသက္ဆိုင္ဆုးံလဟုဆုိရမည္ျဖစ္သည္။ဗုဒၶသာသနာေရးဆိုင္ရာလုပ္ေဆာင္မႈအမ် ားဆုးံလလည္းျဖစ္သည္။ထို ့ေျကာင့္ေရွးစာဆိုမ် ားက"လျမတ္ဝါဆို"ဟုတင္စားေခၚေဝၚျကသည္။ဗုဒၶဝင္တြင္ဝါဆိုလျပည့္နွင့္ပတ္သက္၍ "သေႏၶ ေတာထြက္ ဓမၼစက္ တစ္ခ်က္ျပာဋိဟာ "ဆိုသည့္အခ်က္ေလးခ်က္ရွိသည္။
အေလာင္းေတာ္နတ္သားအားနတ္ျဗဟၼာအေပါင္းတို ့ကဘုရားျဖစ္ရန္ေတာင္းပန္ျကသျဖင့္နတ္ျပည္မွစုေတ၍မဟာသကၠရာဇ္၆၇ခုနွစ္ဝါဆိုလျပည့္ျကာသပေတးေန ့တြင္မယ္ေတာ္မာယာ၏ဝမ္းျကာတိုက္တြင္ပဋိသေႏၶတည္ေတာ္မူခဲ႕သည္။
အေလာင္းေတာ္သိဒၶတၳမင္းသားသူအို သူနာ သူေသ ရဟန္းနမိတ္ျကီးေလးပါးကိုျမင္ရာမွသံေဝဂရ၍မဟာသကၠရာဇ္၉၇ခုနွစ္ဝါဆိုလျပည့္တနလၤာေန ့တြင္ေတာထြက္ေတာ္မူခဲ႕သည္။
အေလာင္းေတာ္သိႏၶတၳမင္းသားသည္ရဟန္းျပဳေတာ္မူ၍ေျခာက္နွစ္တာကာလပတ္လုးံဥရုေဝလေတာအုပ္၌ဒုကၠရစရိယာက်င့္ေတာ္မူျပီးေနာက္မဟာသကၠရာဇ္၁၀၃ခုနွွစ္ကဆုန္လျပည့္ဗုဒၶဟူးေန ့၌ဘုရားရွင္အျဖစ္သို ့ေရာက္ေတာ္မူသည္။ဝါဆိုလျပည့္စေနေန ့တြင္မိဂဒါဝုန္ေတာ၌ပဥၥဝဂီၢရဟန္းတို ့အားဓမၼစျကာတရားေတာ္ကိုေဟာျကားေတာ္မူခဲ႕သည္။သေႏၶေတာထြက္ဓမၼစက္ေဟာျမြက္ခါကိုလဝါဆိုဟုလည္းမွတ္ထားေလ့ရွိျကသည္။
ဘုရားအျဖစ္သို ့ေရာက္ေတာ္မူျပီးခုနစ္ဝါေျမာက္ေသာအခါသာသနာေတာ္ကိုထိပါးေနွာင့္ယွက္လာေသာတိတိၳတို ့ကိုဖယ္ရွားခဲ႕ျပီးလူအမ်ာ းတို ့အားသဒၵါတရားပြားမ် ားေစရန္မဟာသကၠရာဇ္၁၁၀ျပည့္နွစ္ဝါဆိုလျပည့္ေန ့တြင္သာဝတၳိျပည္သရက္ျဖဴပင္ျကီး၌ေရမီးအစုံတည္းဟူေသာတန္ခိုးျပာဋိဟာမ် ားကိုဆန္းျပားစြာျပေတာ္မူခဲ႕သည္။
ဤသည္ပင္ဝါဆိုလ၏ထူးျခားခ်က္ျဖစ္သည္။ဝါဆိုလတြင္ျမတ္စြာဘုရာ၏တပည့္သားသံဃာအေပါင္းတို ့သည္ဝါတြင္းသုးံလပတ္လုးံအရပ္တစ္ပါးသို ့မသြားဘဲမိမိသီတင္းသုးံရာေက်ာင္း၌ေနထိုင္၍သီလေဆာက္တည္ျကသည္။ဝိနည္းသိကၡာကိုအေလးအျမတ္ျပဳသီလေဆာက္တည္ေနထိုင္ဝါဆိုဝါကပ္ျကေသာဘုန္းေတာ္ျကီးမ် ားကိုသကၤန္းမ် ားဆက္ကပလွဴဒါန္းျကသည္။ဝါဆုသကၤန္းမ် ားကိုတစ္ဦးခ်င္း ေက်ာင္းအလိုက္ လုပ္ငန္းဌာနအလိုက္ဝါဆိုသကၤနန္းကပ္လွဴ ပြဲမ် ားကိုျပဳလုပ္ျကသည္။ဝါဆိုသကၤန္းကပ္လွဴ ျခင္းကိုျမန္မာတို ့အတြက္ရိုးရာဓေလ့တစ္ခုအျဖစ္ဝါဆိုလတြင္ျပဳလုပ္ေလ့ရွိျကသည္။
ဝါဆိုလသည္ဗဒၶဘာသာတို ့အတြက္အထြက္အျမတ္ျပဳရာဘာသာေရးအနွစ္သာရျပည့္ဝေသာလျဖစ္ပါသည္။
photo credit-Image-source
Author-Aye Aye Thaw