(ဗုဒၶဝင္အက်ဥ္း)
အမွားမ်ားပါခဲ့လ်ွင္ ႀကိဳတင္ၿပီးေတာ့ ေတာင္းပန္ပါတယ္။သုေမဓာရွင္ရေသ့သည္ ေနာင္ေလးသေခၤ်နဲ႔ ကမာၻတစ္သိန္းၾကာေသာအခါ တရားအလံုးစံုကုိ ကုိယ္ေတာ္တုိင္သိေတာ္မူေသာ သဗၺညဳတဉာဏ္ရွင္ ေဂါတမျမတ္ဗုဒၶျဖစ္လိမ့္မည္ဟု ဒီပကၤရာဘုရား ဗ်ာဒိတ္စကား ေပးေတာ္မူပံုမဟာသကၠရာဇ္ ၆၇ခုႏွစ္ ဝါဆုိလျပည့္ေန႔၌ ကပၸိလဝတ္ျပည့္ၾကီးရွင္ သုေဒၶါဒနမင္းၾကီး၏ မိဖုရားေတာ္ မယ္ေတာ္မာယာ အိမ္မက္ျမင္မက္ပီ ဘုရားအေလာင္းေတာ္နတ္သားသည္ နတ္ျဗဟၼာမ်ား ေတာင္းပန္မႈေၾကာင့္ ခ်မ္းေျမ့စြာ မယ္ေတာ္ဝမ္းဝယ္ သေႏၶယူေတာ္မူပံုမဟာသကၠရာဇ္ ၆၈ခုႏွစ္ ကဆုန္လျပည့္ေန႔၌ ကပၸိလဝတ္ႏွင့္ ေဒဝဒဟႏွစ္ျပည္ေထာင္လမ္းခရီးအၾကား အင္းၾကင္းေတာ၌ ဘုရားအေလာင္းေတာ္ သိဒၶတၳမင္းသားငယ္ကုိ မယ္ေတာ္မာယာ ဝမ္းၾကာတုိက္မွ ဖြားျမင္ေတာ္မူပံုခမည္းေတာ္သုေဒၶါဒနမင္းၾကီး ကုိးကြယ္ေသာ အဘိညာဏ္ရ ေဒဝီလရွင္ရကုိ ဖူးေျမွာက္ရန္ သိဒၶတၳမင္းသားငယ္ကုိ ခ်ီေပြ႔ယူေဆာင္လာရာ ဘုန္းကံပုိမို ၾကီးမားေသာ အေလာင္းေတာ္ မင္းသားငယ္၏ ေျခေတာ္အစံုတုိ႔သည္ ေဒဝီလရွင္ရေသ့၏ ဦးေခါင္းေတာ္ကုိ ထိခုိက္မိပံုခမည္းေတာ္ သုေဒၶါဒနမင္းၾကီ လယ္ထြန္မဂၤလာျပဳေနစဥ္ အေလာင္းေတာ္မင္းသားေလးက အတိတ္ဘဝ ပါရမီဓာတ္အဟုန္ေၾကာင့္ သင္ျပေပးသူ မရွိဘဲ မိမိအလိုလိုသာလွ်င္ အာနာပါနပထမစ်ာန္သမာဓိကုိ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းစြာ ဝင္စားႏုိင္ပံုဘုရားအေလာင္းေတာ္ သိဒၶတၳမင္းသားေလး ေယာက်္ားတုိ႔ တတ္အပ္ေသာ အ႒ရသတစ္ဆယ့္ရွစ္ရပ္ကုိ မိမိရဲ႕ ေရွးဘဝပါရမီဟံုေၾကာင့္ သင္စရာမလိုဘဲ ကၽြမ္းက်င္တတ္ေျမာက္ၿပီးဘုရားအေလာင္းေတာ္ သိဒၶတၳမင္းသားေလး သာကီဝင္ေဆြေတာ္မ်ဳိးေတာ္တုိ႔၏ ေရွ႕ေတာ္ေမွာက္၌ မိမိရဲ႕ လက္ရံုးရည္ ႏွလံုးရည္ စြမ္းရည္သတၱိကုိ အံၾသဘြယ္ျပသေနပံု(ထက္၊ေအာက္)အေလာင္းေတာ္သိဒၶတၳမင္းသားေလး သက္ေတာ္ တဆယ့္ေျခာက္ႏွစ္ေျမာက္ေသာအခါ ဘဒၵကၪၥနာ (ယေသာဓရာေဒဝီ)ႏွင့္ စုလ်ားရစ္ပတ္ပီ သာကီဝင္နန္းစည္းစိမ္ကုိ သိမ္းပုိက္၍ သာကီဝင္ေဆြေတာ္မ်ဳိးေတာ္တုိ႔၏ အက်ဳိးစီးပြားကုိ ေဆာင္ေတာ္မူခန္းအေလာင္းေတာ္ သိဒၶတၳမင္းသား နန္းသက္ တစ္ဆယ့္သံုးႏွစ္ သက္ေတာ္ ႏွစ္ဆယ့္ကုိးေရာက္ေသာအခါ သူအုိ၊ သူနာ၊ သူေသ၊ ရဟန္းဟူေသာ နိမိတ္ႀကီးေလးပါးကုိ ျမင္ေတာ္ပီ သတိသံေဝဂ ရေတာ္မူခန္းအေလာင္းေတာ္ သိဒၶတၱမင္းသားေလး မဟာသကၠရာဇ္ ၉၇ခုႏွစ္ ဝါဆုိလျပည့္ေန႔ ေတာထြက္မည္ဆဲဆဲ ဖခင္တစ္ေယာက္ရဲ႕ ၾကီးမားေသာ ေမတၱာေတာ္ျဖင့္ မိမိရဲ႕ တစ္ဦးတည္းေသာ ဖြားျမင္ခါစ သားေတာ္ၾကီး ရာဟုလာေလးကုိ ယုယပုိက္ေထြး လိုသျဖင့္ လာေရာက္ ရႈစားေတာ္မူခန္းအေလာင္းေတာ္သိဒၶတၳမင္းသား မဟာသကၠရာဇ္(၉၇)ခုနွစ္ ဝါဆုိလျပည့္ တနလၤာေန႔မွာ ဖြားဖက္ေတာ္ ျမင္းျမီးဆဲြ ေမာင္ဆန္နဲ႔ အတူ ေတာ္ထြက္ေတာ္မူပီ အေနာမာေသာင္ကမ္း၌ ဆံမုတ္ဆိတ္က်င္စြယ္ကုိ ပယ္ေတာ္မူပီ ရေသ့ရဟန္းျပဳေတာ္မူပံု နန္းစည္စိမ္ကို စြန႔္ပီ ေတာထြက္ေတာ္မူလာေသာ ဘုရားအေလာင္းေတာ္ကုိ ၾကည္ညိဳလြန္းလွျဖင့္ ရာဇၿဂိဳလ္ျပည့္ရွင္ ဗိမၺိသာရမင္းႀကီးက မိမိရဲ႔ နန္းစည္းစိမ္တဝက္ကုိ ခဲြေပးပံုႏွင့္ ဘုရားျဖစ္ေသာအခါ၌ မိမိတုိင္းျပည္မွာ အရင္ဦးဆံုး တရားေဟာၾကြပါရန္္ ေလွ်ာက္ထားေတာင္းပန္ပံု။ ဘုရားအေလာင္းေတာ္သည္ ေတာထြက္လာၿပီေနာက္ ထုိေခတ္အခ်ိန္အခါက ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားတဲ့ အာရဠရေသ့ၾကီးထံ ေလာကီစ်ာန္သမာပတ္ခုႏွစ္ပါးကုိ မပင္မပန္းဘဲ သင္ယူတတ္ေျမာက္ပံု အာဠာရ၊ဥဒက ရေသ့နွစ္ဦးတို၏ ဈာန္သမာပတ္မ်ားသည္ မေသရာအျမဳိက္နိဗၺာန္ကို ေရာက္နိုင္သည္မဟုတ္ဟု သိျမင္ေတာ္မုျပီး မိမိခႏၶာကိုယ္ကို ဆင္းရဲးပူေလာင္ပင္ပန္းေစေသာ သူတကာတို႔ က်င္နိုင္ရန္ခက္ခဲးေသာ ဒုကၠရစရိယာကို (၆)နွစ္တိုင္ မွားယြင္းစြာက်င့္ေတာ္မူပံု ဘုရားျဖစ္ခါနီး၌ ဘုရားအေလာင္းေတာ္သည္. ေျမအျပင္ကုိ အိပ္ယာျပဳလ်က္ ဟိမဝႏၲာေတာင္ကုိ ေခါင္းအံုးျပဳကာ. လက္ေတာ္ေျခေတာ္မ်ား သမုဒၵရာေလးစင္းလံုးသုိ႔ ျဖန္႔က်က္ထားလ်က္ အိပ္စက္ရသည္ဟု အိမ္မက္ျမင္မက္ေတာ္မူပံု ဘုရားအေလာင္းေတာ္၏ ခ်က္ေတာ္မွထြက္ေပၚလာေသာျမက္ပင္တစ္မ်ဳိးသည္ အထက္ဘဝဂ္ထိတက္သြားပံု၊။အရပ္ေလးမ်က္နာမွ ပ်ံသန္းလာေသာ ညဳိ၊နီ၊ ေရႊေရာင္ငွက္မ်ားသည္ ဘုရားအေလာင္းေတာ္ ေရွ႕ေတာ္၌ျဖဴဆြတ္သြားပံု၊။ကိုယ္လံုးျဖဴျပီး ဦးေခါင္းမဲးေသာပိုးရြမ်ား ဒူေခါင္းအထိတက္လာာကပံု။မစင္အညစ္အေၾကးမ်ား ရွိရာကို ေလွ်ာက္လွမ္းရေသာလည္း အညစ္အေၾကးမ်ား လူးလည္းေပက်ံမူမရွိပံု တိုကိုအိမ္မက္ ျမင္မက္ေတာ္မူပံု ။ဘုရားျဖစ္ေတာ္မူခါနီး၌ ေသနာနိဂံုးမွ သူေဌးသမီး သုဇာတာက အထူးစီမံထားေသာ အန႔ံ အရသာႏွင့္ အလြန္ျပည့္စံုေသာ ႏုိ႔ဃနာဆြမ္းကို ဘုရားအေလာင္းေတာ္အား ေညာင္ပင္ေစာင့္ နတ္မင္းၾကီးအထင္ႏွင့္ လာေရာက္ဆက္ကပ္လွဴဒါန္းပံုဘုရားျဖစ္ေတာ္မူခါနီး အပရာဇိတပလႅင္ထက္ဝယ္ ထက္ဝယ္ဖြဲ႔ေခြ ထုိင္ေနေတာ္မူေသာ ဘုရားအေလာင္းေတာ္ကုိ ဝသဝတၱီနတ္ျပည္မွ မာန္နတ္မင္းႏွင့္ အေပါင္းပါတုိ႔က ေႏွာက္ယွက္တုိက္ခုိက္ၾကသည္ကုိ ေနမဝင္မီ ျဖည့္က်င့္ခဲ့ဖူးေသာ ပါရမီေတာ္အေပါင္းတုိ႔ျဖင့္္ ေအာင္ျမင္ေတာ္မူပံုမဟာသကၠရာဇ္ (၁၀၃)ခုႏွစ္ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶဟူးေန႔ ပုရိမယာမ္၌ ပုေဗၺနိဝါသာႏုႆတိဉာဏ္၊ မဇၩိမယာမ္၌ ဒိဗၺစကၡဳအဘိညာဏ္၊ ပစၧိမယာမ္၌ အာသဝကၡယဉာဏ္ကို ရေတာ္မူပီ ဆရာမရွိဘဲ ကုိယ္ေတာ္တုိင္သာလွ်င္ တရားအလံုးစံုကုိ အကုန္အစင္ သိေတာ္မူေသာ အတုမရွိ သဗၺညဳဘုရားအျဖစ္သို႔ ေရာက္ရိွေတာ္မူခဲ့ပါသည္။
ထပ္မံ၍ ျမတ္ဗုဒၶရဲ႕ ဗုဒၶဝင္အက်ဥ္းခ်ဳပ္ရလ်ွင္ျဖင့္ ေအာက္ပိုင္း အတိုင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။
၁။လူအမည္ =သိဒၶတၳ ၂။ဘုရားဘြဲ႕= ေဂါတမ ၃။မိဘအမည္= သူေဒၶါဒနမင္းႏွင့္မာယာေဒဝီ ၄။ၾကင္ယာေတာ္ = ယာေသာဓရာ (ဘဒၵကကစၥာနာ) ၅။ရင္ေသြးေတာ္ = ရာဟုလာ ၆။ေယာက္ဖေတာ္ = ေဒဝဒတ္ ၇။မိေထြးေတာ္ = ေဂါတမီ ၈။ေနၿပည္ေတာ္ = ကပိလဝတ္ၿပည္(သကၠတိုင္း၊မဇၥ်ိမေဒသ) ၉။ဖြားရာဌာန= လုမၺိနီဥယ်ာဥ္(ကပိလဝတ္ႏွင့္ ေဒဝဒဟအၾကား) ၁၀။နန္းစံႏွစ္ = ၁၃ႏွစ္ၾကာ (၁၆ႏွစ္မွ ၂၉ႏွစ္အထိ) ၁၁ ။နိမိတ္ၾကီးမ်ား= သူအို၊သူနာ၊ သူေသ၊ရဟန္း ၁၂။ဗ်ာဒိတ္ခံယူေသာဘဝ= သုေမဓာရေသံဘဝ ၁၃။ဗ်ာဒိတ္ခံယူေသာေန႕ = ကဆုန္လၿပည့္ေန႕ ၁၄။ဗ်ာဒိတ္ေပးေသာဘုရား = ဒီပကၤရာၿမတ္စြာဘုရား ၁၅။ပါရမီၿဖည့္ဖက္ = သုမိတၱာအမ်ိဳးသမီး (ယေသာ္ဓရာေလာင္း) ၁၆။ပါရမီၿဖည့္ရာကာလ= ေလးအသေခ်ၤႏွင့္ ကမာၻတစ္သိန္း(သုေမဓာဘဝမွ ေဝႆႏၱရာဘဝအထိ) ၁၇။ပါရမီၿဖည့္ရၿခင္း၏ရည္ရြယ္ခ်က္ = သတၱဝါမ်ားအက်ိဳး ေဆာင္ရြက္ရန္ ၁၈။ဒုကၠရစရိယာက်င့္ရေသာကာလ = ၆ႏွစ္ၾကာ(၉၇ မွ ၁၀၃အထိ) ၁၉။ဒုကၠရစရိယာက်င့္သည့္ေနရာ = ဥရုေဝဠေတာ ၂၀။ဘုရားၿဖစ္ခ်ိန္သက္ေတာ္ = ၃၅-ႏွစ္အရြယ္ ၂၁။ဘုရားပြင့္ရာ သက္တမ္း = ၁၀၀ တမ္း ၂၂။အလုပ္အေက်ြး = ပဥၥဝဂၢီငါးဦး(ဒုကၠရစရိယာ က်င့္ခိုက္) ၂၃။တရားဦးေဟာသည့္ေနရာ = ဗာရာဏသီ၊ မိဂဒါဝုန္ေတာ ၂၄။ပထမဆံုးသာဝက= ပဥၥဝဂၢီငါးဦး ၂၅။ေနာက္ဆံုးက်ြတ္ေသာ သာဝက = သုဘဒၵပရိဗိုဇ္ ၂၆။လက္ယာရံ အဂၢသာဝက = အရွင္သာရိပုတၱရာ ၂၇။လက္ဝဲရံအဂၢသာဝက = အရွင္မဟာေမာဂၢလာန္ ၂၈။အဆံုးအမသာသနာ = ပရိယတၱိ၊ ပဋိပတၱိ၊ပဋိေဝဓ ၂၉။က်င့္စဥ္သိကၡာ = သီလ၊သမာဓိ၊ပညာ ၃၀။ခ်မွတ္ေသာလမ္းစဥ္= မဇိၥ်မပဋိပဒါ(မဂၢလမ္းစဥ္) ၃၁။သေႏၶယူေသာေန႕= မဟာသကၠရာဇ္ ၆၇၊ ဝါဆိုလၿပည့္၊ ၾကာသပေတးေန႕ ၃၂။ဖြားၿမင္ေသာေန႕ = မဟာသကၠရာဇ္ ၆၈၊ကဆုန္လၿပည့္၊ ေသာၾကာေန႕ ၃၃။ေတာထြက္ေသာေန႕ = မယာသကၠရာဇ္ ၉၇၊ ဝါဆိုလၿပည့္၊ တနလၤာေန႕ ၃၄။ဘုရားၿဖစ္ေသာေန႕= မဟာသကၠရာဇ္၁၀၃၊ ကဆုန္လၿပည့္ေန႕၊ ဗုဒၶဟူးေန႕ ၃၅။ဓမၼစၾကာေဟာေသာေန႕= မယာသကၠရာဇ္ ၁၀၃၊ ဝါဆိုလၿပည့္၊ စေနေန႕ ၃၆။ပရိနိဗၺာန္စီေသာေန႕ = မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈၊ ကဆုန္လၿပည့္၊ အဂၤါေန႕ ၃၇။ေတေဇာဓာတ္ေလာင္ေသာေန႕ = ၁၄၈၊ ကဆုန္လဆုတ္ ၁၂၊ တနဂၤေႏြေန႔
မွတ္ခ်က္..... ေဂါတမျမတ္စြာဘုရားကို ကုလားဆိုၿပီးေျပာေနၾကတဲ့သူေတြ (အထူးသျဖင့္)ဖတ္တဲ့သူေတြ အေထာက္အကူရမယ္ထင္လို႔ပါ။"သတၱဒၶေဂါတမ" ဆိုတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ ဘုရားက အာရီယာန္အႏြယ္ေတြကေနဆင္း သက္လာတဲ့ ေဝသာလီလူမ်ိဳး။အသားျဖဴတယ္။ အရပ္အေမာင္းေကာင္းတယ္။အတိုက္အခိုက္ကၽြမ္းက်င္တယ္။ဒရာဗီးဒီယန္းလို႔ေခၚတဲ့အသားမည္းတဲ့ ေ႐ွးအရင္အိႏိၵယတိုက္ငယ္မွာ(အခုအိႏၵိယ၊ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္၊နီေပါတဝိုက္) ေနတဲ့သူေတြနဲ႔ မတူဘူး။ဟိႏၵဴ ဇာတ္ခြဲတာအဲဒီအေပၚအမ်ားႀကီး မူတည္ပါတယ္။ အာရီယာန္ႏြယ္ေတြကဇာတ္ျမင့္ၿပီးဒရာဗီးဒီးယန္းေတ ြကဇာတ္နိမ့္တယ္။အခုျမန္မာေတြ ေခၚေနၾကတဲ့ ကုလားဆိုတာ အကုန္လံုးကို ေပါင္းေခၚတာ(ဘဂၤလီ၊ ဆင္ဟာလီ၊အီႏၵိယႏြယ္၊နီေပါ၊ အာရပ္၊ပါ႐ွန္း၊ပထန္၊ ပါကစၥတန္အကုန္ပါတယ္)။ ပါ႐ွန္းနဲ႔ ပါကစၥတန္ဖက္က သူေတြကလည္း အာရီယာန္ႏြယ္တယ္။ဒီေတာ့ကုလားလို႔သိမ္းက်ံဳးေခၚတဲ့ အထဲမွာပါသြားတယ္။ဒါေပမယ့္ ျမန္မာေတြအမ်ားစုက ကုလားလို႔ေခၚေနၾကတဲ့ သူေတြနဲ႔မတူဘူး။ကုလား ဆိုတာကူးလာဆိုတဲ့စကားကလာတာ။ အသားမည္းသူလို႔အဓိပၸါယ္ရတယ္။လူမ်ိဳးက အေရးမႀကီးပါဘူး။အက်င့္သီလ၊ခံယူခ်က္၊ သေဘာတရားေတြကပိုအေရးႀကီးတယ္။ျမန္မာေတြကမူဆလင္ကိုမႀကိဳက္တာက လံုးဝသေဘာတရားခ် င္းမတူလို႔ပဲ။အဓိက အခ်က္က ကုသိုလ္၊ အကုသိုလ္ကို အဓိပၸါယ္ဖြင့္တာ ဆန္႔က်င္ဘက္ ျဖစ္ေနတာပါ။ ကုလား မဟုတ္ေၾကာင္းကုိသိေစအပ္ပါသည္ခင္ဗ်ာ။
ဗုဒၶဝင္ ပံုေတာ္မ်ားအား(Photos Credit:google images)ကေနတစ္ဆင့္ ရသေလာက္ စုေဆာင္း၍ ျပန္လည္ မ်ွေဝ လွဴဒါန္းပါသည္။
စာအညြန္းေရးခ်င္ပါေသာလည္း ဗုဒၵဝင္ပံုေတာ္မ်ား ျဖစ္ေသာေၾကာင့္လႊဲေခ်ာ္သြားမည္စိုးပါသျဖင့္ ပံုစာညြန္း မေရးေတာ့ပါ။ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ား အားလံုးလည္း သိၾကလိမ့္မည္ဟု ထင္ပါသည္ အမွားမ်ားပါ႐ွိပါက သည္းခံ ခြင့္လြတ္ေပးၾကပါခင္ဗ်ာ.....။
(လာေရာက္ဖက္႐ႈ႔ေပးမႈ႔ကို အထူးပင္ေက်းဇူးတင္ပါသည္)