ပုသိမ္ၿမိဳ႕သည္ ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီး၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အႀကီးဆံုး ၿမိဳ႕လည္းျဖစ္သည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ အေနာက္ဖက္ ၁၁၈မိုင္ အကြာတြင္ တည္ရွိသည္။ ငဝန္ျမစ္ကမ္းေပၚတြင္ တည္ထားေသာ ၿမိဳ႕ျဖစ္သည္။ ပင္လယ္ဝမွ ၇၅မိုင္ ကြာေဝးၿပီး ကုန္းတြင္းအက်ဆုံး ပင္လယ္ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ႀကီးျဖစ္သည္။
ပုသိမ္ၿမိဳ႕သည္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာက ဟံသာဝတီ မြန္ႏိုင္ငံ၏ ပိုင္နက္ျဖစ္ခဲ့ၿပီး စတင္တည္ေထာင္ခဲ့သည့္ ခုႏွစ္နွင့္ ပတ္သက္၍ သမိုင္းအေထာက္အထား မေတြ႔ရေပ။ ပုသိမ္ၿမိဳ႕သည္အလြန္ေရွးက်ေသာ သေဘၤာဆိပ္ၿမိဳ႕ျဖစ္ၿပီး မဇၩိမေဒသႏွင့္ သီဟိုဠ္ကၽြန္းတို႔ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ရာတြင္ ၾကားခံၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ျဖစ္သည္။ ေရွးက်ေသာၿမိဳ႕ျဖစ္သည့္အားေလၽွာ္စြာ အမည္အမ်ားအျပား မွည့္ေခၚျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ အာေသာကမင္းလက္ထက္ သာသနာသကၠရာဇ္ ၂၁၈ခုႏွစ္ဝန္းက်င္တြင္ အတိသၪၥနဂရ ဟုေခၚတြင္ခဲ့သည္။ ပုဂံေခတ္ မင္းယဉ္နရသိခၤလက္ထက္တြင္ ရန္ဖက္ျဖစ္ေသာ အိႏၵိယမွ ပဋိကၡရားမင္းႏွင့္ စစ္ျဖစ္ရာ ထိုမင္း၏စစ္ဦးက်ေသာ ကုသိမရ႒ေဒသကို ခံတပ္ၿမိဳ႕တည္ေစလၽွက္ ေဗဒင္က်မ္းမ်ားအရ အမည္ေျပာင္းေစသည္။ ကုသမ သည္ကုသိမ္ ျဖစ္လၽွင္ ေလာကဓာတ္အရ 'က'ႏွင့္ 'သ' တို႔ရန္ၿဂိဳလ္က်သျဖင့္ မိတ္ဖက္ျဖစ္ေသာ 'ပ'ႏွင့္'သ' ကိုေျပာင္းကာ ပုသိမ္ဟုအမည္ေျပာင္းေစသည္။
ပုသိမ္အား ၿမိဳ႕ျပအျဖစ္ ျပန္လည္တည္ေထာင္သူမွာ ဟံသာဝတီျပည္ကို တည္ေထာင္သူ ဝိမလမင္း၏ သားေတာ္ေျခာက္ပါးျဖစ္ၿပီး ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၅၃၆ခုႏွစ္တြင္ စတင္စိုးစံသည္ ဟုလည္း ဆိုသည္။ ထို႔ေနာက္ ပသီကုလားမင္းမ်ားဝင္ေရာက္လာကာ စိုးစံေသာေၾကာင့္ ပသီၿမိဳ႕ဟုေခၚတြင္ျပန္သည္။ တဖန္ ပသီကုလားမင္းတို႔ကို ဂုဏၰာသာရႏွင့္ ဂုဏၰာသာရီ အမည္ရွိ မြန္ညီေနာင္က လုပ္ၾကံၿပီး ဆက္လုပ္အုပ္ခ်ဳပ္ၾကသည္။ အေစာဆုံး ခိုင္မာသည့္ သမိုင္း အေထာက္အထားမွာ ၁၅၈၆-၁၅၈၈အတြင္း ျမန္မာနိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့သည့္ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳး ခရီးသြား Ralph Fitch ၏ မွတ္တမ္း ျဖစ္ၿပီး ၎က Cosmin ၿမိဳ႕ဟု မွတ္သားခဲ့သည္။ ထိုစဉ္က မြန္အမည္ "ေကာသမိန္" (ေကာ=ကၽြန္း၊ သမိန္=မင္းသား) အား အဂၤလိပ္အသံထြက္ျဖင့္ မွတ္သားသြားျခင္း ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု ခန႔္မွန္းၾကသည္။ ျမန္မာတို႔က ေကာသမိန္ၿမိဳ႕အား "မင္းသားကၽြန္း" ဟုေခၚၾကသည္။ သမိုင္းမွတ္တမ္း အေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ ပုသိမ္ ကို ကုသိမ္ ဟူ၍လည္းေတြ႔ၾကပါသည္။
သို႔ေသာ္ ပုသိမ္ ဟူေသာေဝါဟာရ၏ အစမွာ အာရတ္၊ အိႏၵိယ ကုန္သည္မ်ားမွ အစျပဳခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ အာရပ္/ပါရွန္း ကုန္သည္မ်ား မ်ားျပားရာ ၿမိဳ႕ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ျမန္မာဘာသာျဖင့္ "ပသိ" (ျမန္မာမြတ္စလင္မ္ၿမိဳ႕) ဟု ေခၚတြင္ရာမွ ကာလၾကာေသာ္ ပုသိမ္ဟူ၍ ျဖစ္လာခဲ့သည္။
ပုသိမ္ၿမိဳ႕သည္ ေအရးအပါဆံုး ျမစ္ဝကၽြန္းေပၚဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ တစ္ခုျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ပဥၥေမျမာက္အၾကီးဆံုး ျမိဳ႕ ျဖစ္ပါသည္။ မြန္ဘုရင့္ႏုိင္ငံတာ္၏
တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းျဖစ္ခဲ့ေသာ ပုသိမ္ၿမိဳ႕တြင္ ျဗိတိသွ်တို႔က ခံတပ္တည္ေဆာက္ခဲ့ျပီး ပထမ အဂၤလိပ္-ျမန္မာစစ္အျပီး ၁၈၂၆ ခုႏွစ္တြင္ စတတင္ပ္စြဲခဲ့ဖူးပါတယ္။ လူဦးေရ စုစုေပါင္း ၁၆၃၀၇၁၆ ေက်ာ္ရွိေသာ ပုသိမ္ၿမိဳ႕တြင္ ထီးလုပ္ငန္းမ်ား၊ ဆန္စက္မ်ားႏွင့္ သစ္စက္မ်ားကို ျမိဳ႕အႏွံ႕ ေတြ႕ႏိုင္ၿပီး စိုက္ပ်ိဳးေရးထုတ္ကုန္မ်ားျဖစ္သည့္ ဆန္၊ ပဲ ႏွင့္ ပဲမ်ိဳးစံု ေရာင္းဝယ္ၾကပါသည္။
ေဆာက္လုပ္ေရးဝန္ၾကီးဌာနႏွင့္ ဂ်ပန္အျပည္ျပည္ဆုိရင္ာဖြံ႕ျဖိဳးေရးေအဂ်စင္ီ တို႔က ျပဳစုထားသည့္ ၂၀၄၀ ျမိဳ႕ျပဖြံ႔ျဖိဳးေရး အစီအစဥ္အရ ပုသိမ္ျမိဳ႕သည္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးအခ်က္အခ်ာေနရာျဖစ္လာမည္ျဖစ္ၿပီး ျပည္တြင္းစိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းအတြက္ အဓိကေနရာႏွင့္ ခရီးသြားမ်ားကို ဆြဲေဆာရင္ာေနရာတစ္ခုျဖစ္လာရန္ အစီအစဥ္မ်ား ထည့္သြင္းေရးဆြဲထားေၾကာင္း သိရပါသည္။ ပုသိမ္စက္မႈျမိဳ႕ေတာ္ကို Ayeyarwaddy Development Public Co., Ltd. က စတင္တည္ဆာက္ေနျပီး ဧေကပါင္း ၁၇၇၀ က်ယ္ဝန္းကာ ပုသိမ္ဆိပ္ကမ္းႏွင့္ ၄ ကီလိုမီတာ အကြာတြင္ တည္ရွိသည္။ အဆိုပါ စက္မႈျမိဳ႕ေတာ္မွာ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္ ျပီးစီးမည္ျဖစ္ၿပီး အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းမ်ား၊ စုိက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ ေရထြက္ပစၥည္းလုပ္ငန္းမ်ား၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ဆက္ႏြယ္ေသာ စက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး၊ သိုေလွာင္ရုံမ်ားကို သင့္ေလွ်ာ္မႈရွိေစရန္ တည္ေဆာက္သြားမည္ျဖစ္သည္ဟုသိ႐ွိရပါသည္။
That Pathein is Myanmar’s fifth largest city would probably come as a surprise to most visitors, because it has a quiet, small-town feel. Located in the Irrawaddy Delta 120 kilometers west of Yangon, most people pass through on the way to the beaches at Ngwe Saung and Chaung Tha, but it is worth spending a bit of time in this laid-back riverside city.
Accessible from Pathein, at the southwestern tip of the Irrawaddy Delta, is Mawdin – said to be the spot where Buddhism arrived in Myanmar from across the Indian Ocean.
Pathein – the city
Famous for its workshops that produce colorful, hand-painted parasols, Pathein is also the most important Irrawaddy Delta port outside of Yangon.
Pathein is host to a number of picturesque tree-lined lanes and ramshackle colonial buildings, as well as a charming riverfront with tea-houses and restaurants specializing in fresh seafood. The main hubs of activity are the central market and the famous Shwemokhtaw Pagoda, which are located next to each other near the riverfront.
There are a number of ATMs around town, including one at a AYA, KBZ, UAB and CB Bank next to the central market (on the corner of Shwe Pagoda and Merchant streets).
Mawdin
Pathein is the access point for the holy Buddhist site of Mawdin (Maw Tin). At Mawdin Point, where the Bay of Bengal meets the Andaman Sea, you will find the Mawdin pagoda jutting out to sea and the Mawtinsoun (Mawdin Zun) pagoda, located on a nearby hilltop and offering views of the area. In early March, Mawdin hosts the famed and hugely popular Mawdin Zun Payar Ceremony.
There are daily boats from Pathein and the journey by river takes 6 to 8 hours (tickets are K3500); the road journey takes 5 to 6 hours. Monasteries provide the only accommodation in Mawdin.
Credit