ဒီနိုင္ငံေလးအေၾကာင္းဖတ္ရႈခဲ့ဖူးသည္မွာ ၾကာလွေပျပီ သို႔ေသာ္ ယေန႔တိုင္မေမ့ႏိုင္ေသးပါ။ထိုႏိုင္ငံေလး Nauru Nauru သည္ ကၽြန္းႏိုင္ငံကေလးျဖစ္ျပီး အေနာက္ေတာင္ပိုင္းပစိၥဖိတ္သမုဒၵရာအတြင္းရွိျပီး အီေကြတာ၏ အေရွ႕ ေတာင္ဘက္ Micronesia မွ 25 မိုင္ (40 ကီလိုမီတာ)မွာတည္ရွိပါတယ္ ။ သႏၲာကၽြန္းပါဝင္ပါသည့္ အဆိုပါကၽြန္းဟာ ေဆာ္လမြန္ကၽြန္းစု၏ 800 မိုင္ (1300 ကီလိုမီတာ) အေရွ႕ေျမာက္ျဖစ္၏ ၎၏အရင္းႏွီးဆုံးအိမ္နီးခ်င္းဘနားဘာကၽြန္း ၏ကၽြန္းအေရွ႕ဘက္, ကီရီဘာတီမွ200 မိုင္ (300 ကီလိုမီတာ) ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရ႐ုံးေတြ Yaren ၏ခရိုင္အတြင္းတည္ရွိသည္။
ထိုႏိုင္ငံကေလး Nauru ကို ကၽြန္ေတာ္ တကူးတကတင္ျပေနသည္မွာအေၾကာင္းရွိပါသည္။ Nauru ကၽြန္းသား မ်ားသည္ ငါးဖမ္းျခင္း၊ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းမ်ားျဖင့္အသက္ေမြးခဲ့ၾကျပီး မဖြံ႔ျဖိဳးမတိုးတက္သည့္ ဆင္းရဲေသာႏိုင္ငံ ကေလးတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ ျဗိတိသွ်တို႔လက္ေအာက္က် ေရာက္ခဲ့ျပီးေနာက္1896 ခုႏွစ္တြင္ ပစိဖိတ္ကၽြန္းမ်ား ကုမၸဏီတစ္ခု၏ကုန္တင္အရာရွိခ်ဳပ္ (supercargo) ဟင္နရီ Densonသည္ ကၽြန္းေပၚမွာေခတၱရပ္တန္႔စဥ္ ထူးဆန္းတဲ့ေက်ာက္ေတြ႕ရွိခဲ့ပါတယ္။1899 ခုႏွစ္တြင္ အဲလ္ဘတ္အဲလစ္ သည္ ပစိဖိတ္ကၽြန္းမ်ားကုမၸဏီ၏ ေဖာ့စဖိတ္ဌာနခြဲတစ္ခုစီမံခန္႔ခြဲမႈအရာရွိတဦးက "ပစိဖိတ္ကၽြန္းမ်ားကေနလာမယ့္ ေက်ာက္နမူနာခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာဓာတ္ခြဲ ေစခဲ့ပါသည္။
သုံးလအၾကာမွာအဲလစ္ကသူ႔ ေက်ာက္အလႊာခ်ပ္ကို စမ္းသပ္ဖို႔ဆုံးျဖတ္လိုက္ပါတယ္ႏွင့္ ေဖာ့စဖိတ္ပါဝင္မႈ ရွိမရွိေက်ာက္ ကိုစမ္းသပ္စစ္ေဆးပါတယ္။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ အေကာင္းဆံုးအရည္အေသြးရွိေသာ ေဖာ့စဖိတ္သတၱဳရိုင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိသြား ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ျဗိတိသွ်ေတြဟာဒီေနာ္ရူးကၽြန္းကေလးကေန ေဖာ့စဖိတ္ကို စီးပြားျဖစ္ထုတ္လုပ္ၾကပါေတာ့သည္။
ေနာက္ပိုင္းကမာၻ႔ႏိုင္ငံအမ်ားစုနည္းတူ Nauru ကၽြန္းႏိုင္ငံေလးကလည္းလြပ္လပ္ေရးရခဲ့ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာေတာ့ အရင္က သူတို႔မထုတ္တတ္လို႔ ရွိမွန္းပင္မသိခဲ့တဲ့ ေဖာ့စဖိတ္ကို ထုတ္လုပ္တဲ့လုပ္ငန္းကို အစိုးရက လုပ္ကိုင္ပါေတာ့တယ္။ ႏိုင္ငံကေသးေသး၊ လူဦးေရကနည္းနည္းနဲ႔ ေဖာ့စဖိတ္ ထုတ္လုပ္တဲ့လုပ္ငန္းက ရတဲ့ဝင္ေငြဟာ ဘယ္ေလာက္အထိ အျမတ္ရသလဲဆိုရင္ အစိုးရက တစ္ႏိုင္ငံလံုးကိုထမင္းေကၽြးထားနိုင္ပါတယ္။
ထမင္းေကၽြးထားရံုမကေသးပါဘူး။ ကေလးေက်ာင္းစရိတ္၊အဝတ္အစား၊ေနစရာအိမ္၊စီးစရာကားအထိ အခမဲ့ေပး ထားပါတယ္။ Nauru မွာ ကားျပဳျပင္စရာလည္းမလိုပါဘူး။ ကားပ်က္တာနဲ႔ထားခဲ့ျပီး အစိုးရထံမွာေနာက္ တစ္စီး ေတာင္းစီးရံုပါပဲ။ Nauru ကၽြန္းသားေတြဟာအလုပ္လည္း လုပ္စရာမလိုပါဘူး။ သူမ်ားႏိုင္ငံကလူေတြကိုပဲ လာအလုပ္ လုပ္ခိုင္းျပီးကိုယ့္ႏိုင္ငံသားေတြကို သံုးခ်င္တာသံုးစားခ်င္တာစားႏိုင္ေအာင္စီမံေပးထားပါတယ္။
ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေလာက္အၾကာမွာေတာ့ Nauru အစိုးရက အနည္းငယ္ထိတ္လန္႔လာပါျပီ။
မင္းစိုးႏိုင္
MSC-010
Photo – Google
