" ဝဟာဗီ " စလ္ဖီ ဟုဘာေၾကာင့္ေခၚသနည္း
မုဟမၼဒ္ ဗင္န္ အဗ္ဒြလ္ဝဟားဗ္နဂ်ဒီသည္ ဟစ္ဂ်္ရီ ၁၃ရာစုအစပိုင္းတြင္ အာေရဗ်တိုက္၏ နဂ်ဒ္ၿမိဳ႕တြင္ေပၚထြန္းလာခဲ့သည္။
(ထိုစဥ္က ယခု ေဆာ္ဒီအာေရဗ် ဟုေခၚေဝၚေနေသာ ဟိဂ်ာဇ္ နယ္ေျမေဒသသည္တူရကီတို႔၏အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္႐ွိခဲ့သည္။တူရကီအာရဗ္မ်ားသည္ ထိုစဥ္မွယေန႔ထိတိုင္ ဟနဖီမဇ္ဟဗ္ဝင္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။
မုဟမၼဒ္ဗင္န္အဗ္ဒြလ္ဝဟားဗ္ ႏွင့္ မုဟမၼဒ္ဗင္န္စအူးဒ္ ဆိုသူသည္ ဟမ္ဘလီ မဇ္ဟဗ္ဝင္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ယင္းတို႔ႏွစ္ဦးက အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ႕အကူအညီျဖင့္ တူရကီ၏အုပ္ခ်ဳပ္မႈကို ေတာ္လွန္ပုန္ကန္ၿပီး ဟိဂ်ာဇ္မည္ေသာ (ယခုအေခၚ " ေဆာ္ဒီအာေရဗ်" ) နယ္ေျမေဒသကိုတိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္ခဲ့သည္။
သို႔ျဖင့္ မုဟမၼဒ္ဗင္န္စအူးဒ္ဆိုသူမွာ ဘုရင္စအူးဒ္ ျဖစ္လာေတာ့သည္။ ဘုရင္စအူးဒ္သည္ မိမိအာဏာရလာသည္ႏွင့္တစ္ၿပိဳက္နက္ မိမိ၏တိုက္ပြဲဝင္အနီးကပ္ရဲေဘာ္ရဲဘက္ျဖစ္သည့္ မုဟမၼဒ္ဗင္န္အဗ္ဒြလ္ဝဟားဗ္ ႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးၿပီး ဦးစြာပထမလုပ္ေဆာင္ခဲ့ေသာလုပ္ရပ္မွာ ဟိဂ်ာဇ္မည္ေသာေနရာေဒသ၏ အမည္ကို မိမိအမည္ႏွင့္တြဲဖက္၍
ေဆာ္ဒီအာေရဗ် ႏိုင္ငံ ( المملكة السعودية العربية ) ဟူ၍ အမည္ေျပာင္းခဲ့ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။
တမန္ေတာ္ျမတ္ (ဆြ) ၏လက္ထက္ေတာ္မွ ဘုရင္စအူးဒ္အာဏာမရမီအထိထိုေနရာေဒသ၏အမည္မွာ ဟိဂ်ာဇ္ျဖစ္ခဲ့သည္။
တစ္ဖန္ဆက္လက္၍ ဘုရင္စအူးဒ္ႏွင့္မုဟမၼဒ္ဗင္န္အဗ္ဒြလ္ဝဟားဗ္တို႔ပူးေပါင္း၍ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည့္ဒုတိယကိစၥရပ္မွာ -
လြန္ခဲ့ေသာ ဟစ္ဂ်္ရီ ၃ရာစုမွ ၁၁ရာစုထိ ကအ္ဗဟ္ေက်ာင္းေတာ္တြင္ စဥ္ဆက္မျပတ္႐ွိခဲ့သည့္အိမာမ္ႀကီးေလးပါး၏ မုဆြလႅာဟ္ ေအမာမ္ေ႐ွ႕ေဆာင္ဝတ္ျပဳရာေနရာအသီးသီးကိုဖယ္႐ွားၿပီး ဟမ္ဘလီအိမာမ္တစ္ဦးတည္း၏မုဆြလႅာဟ္တစ္ခုတည္းကိုသာ သတ္မွတ္ခဲ့ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။
ယင္းသို႔ျပဳမူေဆာင္ရြက္ရျခင္း၏အဓိကအေၾကာင္းအရင္းမွာ -
ဘုရင္စအူးဒ္ ႏွင့္ မုဟမၼဒ္ဗင္န္အဗ္ဒြလ္ဝဟားဗ္တို႔သည္ ဟမ္ဘလီမဇ္ဟဗ္ဝင္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ထိုေနရာေဒသကိုယခင္က ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာမွအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သူမွာ ဟနဖီမဇ္ဟဗ္ဝင္တူရကီမ်ားျဖစ္ၾကသည္။
ကမာၻေပၚတြင္ အဟ္ေလ့စြႏၷသ္ဝလ္ဂ်မာအသ္ဝင္မ်ားအနက္ ဟနဖီမဇ္ဟဗ္ဝင္မ်ားသည္ အမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး ဟမ္ဘလီမဇ္ဟဗ္ဝင္မ်ားသည္ အနည္းဆံုးျဖစ္ေလသည္။သို႔ပါ၍ဟနဖီမဇ္ဟဗ္ဝင္မ်ားျဖစ္သည့္တူရကီမ်ားကို ထိုေနရာေဒသမွဖယ္႐ွားၿပီးေနာက္ ထိုတူရကီမ်ားက်င့္သံုးသည့္ဟနဖီမဇ္ဟဗ္ကိုလည္းဖယ္႐ွားလိုျခင္းျဖစ္သည္။
အျခားအေၾကာင္းတစ္ရပ္မွာ -
ဘုရင္စအူးဒ္ႏွင့္ မုဟမၼဒ္ဗင္န္အဗ္ဒြလ္ဝဟားဗ္တို႔သည္ ဟမ္ဘလီမဇ္ဟဗ္ဝင္မ်ားျဖစ္သည္ဟု ထုတ္ေဖာ္ေၾကျငာေသာ္လည္း ဟမ္ဘလီမဇ္ဟဗ္ဝင္ဟုဆိုသည့္သာသနာ့ပညာ႐ွင္တစ္ပါးျဖစ္သူ အလႅာမဟ္ အိဗ္ေန႕သိုင္မီယဟ္၏အယူအဆေနာက္သို႔လိုက္ၾကသူမ်ားျဖစ္သည္။အလႅာမဟ္ အိဗ္ေန႔သိုင္မီယဟ္သည္ ေျမာက္မ်ားစြာေသာ မစာအိလ္ အစၥလာမ့္ဓမၼသတ္မ်ားတြင္မိမိ၏အယူအဆကိုဦးစားေပးကာ ဟမ္ဘလီအိမာမ္ႀကီးျဖစ္သည့္ အိမာမ္အဟ္မဒ္ဗင္န္ဟမ္ဘလ္ အပါအဝင္ အိမာမ္ႀကီးေလးပါးႏွင့္ အျခားေသာ အဟ္ေလ့စြႏၷသ္ဝလ္ဂ်မာအသ္ဝင္သာသနာ့ပညာ႐ွင္မ်ား၏လမ္းစဥ္ကိုေက်ာခိုင္းၿပီး မ်ားစြာေသာသာသနာ့ကိစၥရပ္မ်ားတြင္ အိမာမ္ႀကီးေလးပါးႏွင့္ အဟ္ေလ့စြႏၷသ္ဝလ္ဂ်မာအသ္ဝင္သာသနာ့ပညာ႐ွင္မ်ား၏လမ္းစဥ္ႏွင့္ဆန္႔က်င္မႈျပဳခဲ့သူျဖစ္သည္။
ထို႔ေျကာင့္မုဟမၼဒ္ဗင္န္အဗ္ဒြလ္ဝဟားဗ္နဂ်ဒီက ဘုရင္စအူးဒ္ႏွင့္ပူးေပါင္းၿပီး မကၠဟ္ႏွင့္မဒီနဟ္အတြင္း႐ွိေနသူမ်ားကို (ဗစ္ဒ္အသ္)သာသနာတြင္မ႐ွိေသာ လုပ္ရပ္မ်ားလုပ္ၾကသူမ်ားဟု မတရားစြပ္စြဲ၍ႏွိပ္ကြပ္ေလရာ မကၠဟ္ႏွင့္မဒီနဟ္ၿမိဳ႕႐ွိလူအခ်ိဳ႕အေပၚ အဗ္ဒြလ္ဝဟားဗ္ ၏ ဖိႏွိပ္မႈေၾကာင့္ " ဝဟာဗီ " ဝါဒလႊမ္းမိုးခဲ့ေလသည္။သို႔ျဖင့္ အဗ္ဒြလ္ဝဟားဗ္၏ေနာက္လိုက္မ်ားက မိမိကိုယ္မိမိ " ဝဟာဗီ " ဟုေခၚတြင္ေစေတာ့သည္။
တျဖည္းျဖည္းႏွင့္ ယင္းအဗ္ဒြလ္ဝဟားဗ္၏ေနာက္လိုက္ဝဟာဗီမ်ားက အဟ္ေလ့စြႏၷသ္ဝလ္ဂ်မာအသ္မ်ားႏွင့္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား သတ္ျဖတ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ထို႔ျပင္ အဟ္ေလ့စြႏၷသ္ဝလ္ဂ်မာအသ္ဝင္မ်ားအား ယင္းတို႔၏ပ်က္ျပားေနေသာအေတြးအေခၚမ်ားကို အတင္းအဓမၼလက္ခံလိုက္နာေစခဲ့သည္။
ယင္းဝဟာဗီမ်ားက မိမိတို႔အတြက္ အဟ္ေလ့စြႏၷသ္ဝလ္ဂ်မာအသ္ဝင္မ်ား၏ ဥစၰာပစၥည္းမ်ားကို သံု႕ပန္းသဖြယ္ ဟလာလ္ဟုသတ္မွတ္ၾကသည္။
အဟ္ေလ့စြႏၷသ္ဝလ္ဂ်မာအသ္မ်ားအားသတ္ျဖတ္ျခင္းကို ကုသိုလ္အက်ိဳးစဝါးဗ္ႏွင့္ရဟ္မသ္ဟူ၍လည္း မွတ္ယူၾကသည္။
အဟ္ေလ့ဟိဂ်ာဇ္ (ယခုေဆာ္ဒီအာေရဗ်သား)မ်ားကို သာမန္အားျဖင့္လည္းေကာင္း ဟရမိုင္န္ ႐ွရီဖိုင္န္တြင္ေနၾကသူမ်ားကိုအထူးသျဖင့္ လည္းေကာင္း ထိုဝဟာဗီမ်ားကအလြန္ရက္စက္စြာ ဒုကၡသင့္ေစခဲ့သည္။ဆလေဖ့ဆြာေလ့ဟီးန္ ေ႐ွးသူမြန္သူျမတ္မ်ားႏွင့္ ယင္း၏ေနာက္လိုက္သူမ်ားအေပၚအလြန္႐ိုင္းျပေသာစကားလံုးမ်ားသံုးႏႈန္းခဲ့သည္။
အမ်ားအားျဖင့္လူတို႔သည္ယင္းတို႔၏မတရားႏွိပ္စက္မႈေၾကာင့္မဒီနာဟ္ေရႊၿမိဳ႕ေတာ္ႏွင့္ မကၠာဟ္ေရႊၿမိဳ႕ေတာ္မွ ဟိဂ်္ရသ္ျပဳထြက္ခြာသြားခဲ့ရ၏။
ယင္းအျပင္ ေထာင္ေပါင္မ်ားစြာေသာသူမြန္သူျမတ္မ်ားႏွင့္ စစ္မွန္သည့္မြတ္စ္လင္မ္မ်ားသည္ ယင္းဝဟာဗီအုပ္စု၏ လက္ခ်က္ျဖင့္႐ွဟီဒ္ျဖစ္ခဲ့ရသည္။
အခ်ဳပ္ဆိုရေသာ္ ယင္း ဝဟာဗီအုပ္စုသည္ ဇြာလင္မ္ မတရားသတ္ျဖတ္ခဲ့သူႏွင့္ ဖာစိက္ တရားပ်က္သူမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ထို႔ေၾကာင့္သာ အထူးသျဖင့္ အရဗ္မ်ားႏွင့္အမ်ားအားျဖင့္ အစၥလာမ္ဘာသာဝင္မ်ားက ယင္းဝဟာဗီမ်ားအားအလြန္ရြံ႐ွာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ယဟူဒ္၊နဆြာရာ မဂ်ဴစ္ႏွင့္ ဟုႏူဒ္ စသည္မ်ားထက္သာပို၍ ဝဟာဗီအုပ္စုကိုသာပို၍ ရြံမုန္းခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
အမွန္စင္စစ္ယင္းဝဟာဗီတို႔သည္ေဖာ္ျပပါသူတို႔ထက္ပင္ လြန္စြာရြံမုန္းဖြယ္ရာျဖစ္သည္။
တစ္ကမာၻလံုး႐ွိအဟ္ေလ့စြၷၷသ္ဝလ္ဂ်မာအသ္ဝင္မ်ားက ထိုဝဟာဗီအုပ္စုကိုလက္မခံသည့္အျပင္ ထိုသို႔ရြံမုန္းလာသည္ကို ခံစားလာရေသာအခါ ထိုစဥ္ကအီဂ်စ္ႏိုင္ငံတြင္ဗစ္ဒ္အသ္လုပ္ရပ္မ်ားအလြန္မ်ားျပားေနမႈေၾကာင့္ သာသနာသန္႔စင္ေရးေခါင္းစဥ္ျဖင့္ မဇ္ဟဗ္ဝင္မ်ားကို ဗစ္ဒ္အသီမ်ားဟုစြပ္စြဲကာ တိုက္ခိုက္ႏွိမ္ႏွင္းခဲ့ေသာ ႐ႈိင္ခ္မုဟမၼဒ္အြဗ္ဒဟ္ႏွင့္ ဂ်မာလြဒၵီးန္အဖ္ဂါနီတို႔၏ "စလဖီယဟ္" ဂိုဏ္းအမည္ကို မကၠဟ္ႏွင့္မဒီနဟ္ၿမိဳ႕႐ွိ ဝဟာဗီမ်ားက စလဖီ (SALAFIS) ဟုေျပာင္းလဲသံုးစြဲေနျခင္းသာျဖစ္သည္။
တစ္ကမာၻလံုး႐ွိအဟ္ေလ့စြႏၷသ္ဝလ္ဂ်မာအသ္ဝင္မ်ားက ယင္း "ဝဟာဗီ စလ္ဖီ" အားရြံမုန္းၿပီး ယင္းတို႔၏ညစ္ညမ္းေသာအကီဒဟ္ယံုၾကည္ခ်က္ႏွင့္ကြဲလြဲသကဲ့သို႔ ေဒယိုဘန္ဒ္အာလင္မ္သာသနာ့ပညာ႐ွင္မ်ားသည္လည္း ထိုအတိုင္းပင္ရြံမုန္းၿပီးဆန္႔က်င္ၾကေလသည္။
Ref ; ေမာင္လာနာ ဂါဇီ ကရီးမ္ဘခ္႐ွ္ ဦးစိုးလြင္ (မဟ္မူဒီ)
သို႔ပါ၍ ကြၽႏု္ပ္တို႔၏ ဟနဖီမတ္စ္လက္ ႏွင့္ ဝဟာဗီစလ္ဖီတို႔၏ အယူအဆ အဘယ္မွ်ကြဲလြဲေၾကာင္းကို ေ႐ွ႕တင္ျပမည့္ပို႔စ္မ်ားတြင္ဆက္လက္ ႐ႈစားၾကပါကုန္ /
!
Researching and addition by
Mahmood ismail akhoon
မုဟမၼဒ္ ဗင္န္ အဗ္ဒြလ္ဝဟားဗ္