ဘာမွေျပာဘူး ျမန္မာ ဗုဒၶဘာသာမွန္ရင္ ဖက္တာၾကည့္ ေငြဆုိတဲ့ အရာကုိ လူေတြအားလုံးက ဒုတိယဘုရားသခင္လုိ႔ သတ္မွတ္ထားၾကပါတယ္။ ေငြရွိရင္ ဘာမဆုိျဖစ္နုိင္တယ္။ လုပ္သမ်ွတင့္တယ္တယ္။ ေငြနဲ႔ျပီးေျမာက္လုိ႔ရတဲ့ အရာေတြ ေလာကၾကီးမွာ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေျပာရရင္ ေငြဟာ မ်က္ႏွာပြင့္ေဆး၊ ခ်စ္ေဆးတစ္မ်ဳိးဆုိရင္လည္း မွားမယ္မထင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ လူမ်ဳိးျခား ဘာသာျခားေတြဟာ မ်က္ႏွာပြင့္ေဆး၊ ခ်စ္ေဆးတစ္မ်ဳိးျဖစ္တဲ့ ေငြကုိမရ-ရေအာင္ ရွာေဖြစုေဆာင္းၾကပါတယ္။ ေငြေၾကးဥစၥာျပည့္စုံလာတဲ့ အခါမွာလည္း ရွာေဖြစုေဆာင္းမႈ ဝီရိယက ရပ္တန္႔မေနဘဲ ဆထက္ၾကီးပြားတုိးတက္ေအာင္ ၾကိဳးစားၾကပါတယ္။ဒါဟာ ဗုဒၶဘာသာျမန္မာလူမ်ဳိးတုိင္း အားက်အတုယူသင့္တဲ့နည္းလမ္းပဲျဖစ္ပါ တယ္။ ေငြေၾကးခ်မ္းသာၾကြယ္ဝေအာင္ လုပ္ဖုိ႔ကိစၥဟာ ကုိယ့္ဘဝၾကီးပြား တုိးတက္ေရးအတြက္ သာမက ျမန္မာလူမ်ဳိးနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ မကြယ္ေပ်ာက္ေအာင္ ကာကြယ္တဲ့ ေနရာမွာလည္း အထူးအေရးၾကီးတဲ့ အခန္းက႑က ပါဝင္ေနတယ္ဆုိတာကုိလည္း သေဘာေပါက္ထားဖုိ႔ လုိပါတယ္။ လူမ်ဳိးျခား ဘာသာျခားေတြဟာ ေငြေၾကးကုိရေအာင္ၾကိဳးစားရွာျပီး အဲဒီေငြေၾကးနဲ႔ပဲ ျမန္မာမိန္းကေလးေတြကုိ မက္လုံးေပးအရယူၾကပါတယ္။ ေငြေၾကးဟာ လူေတြရဲ႕ သည္းေခ်ၾကိဳက္ျဖစ္တဲ့အတြက္ အခ်ဳိ႕ျမန္မာမိန္းကေလးေတြဟာ ေငြေၾကးရဲ႕ လွည့္စားမႈေအာက္မွာ အလူးအလိမ့္ခံရျပီး လူမ်ဳိးျခားဘာသာျခားေတြရဲ႕ မယားဘဝေရာက္သြားၾကပါတယ္။ အဲဒီေငြကုိ ဘယ္သူကေပးတာလဲဆုိရင္ ျမန္မာကပဲေပးတာပါ။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ ဘာသာျခား လူမ်ဳိးျခားဆုိင္ေတြကုိ ေရွာင္ၾကဥ္ေကာင္းမွန္းမသိ၊ သိေအာင္လည္းမေလ့လာ။ မေလ့လာေတာ့မသိ၊ မသိေတာ့ ဘာသာျခားဆုိင္မွန္းသိသိၾကီးနဲ႔ အမ်ဳိးမစစ္ ဘာသာမခ်စ္သူေတြက အားေပးလုိက္ေရာ။ အားေပးလုိက္ေတာ့ သူတုိ႔မွာ အျမတ္စြန္းေတြရၾက။ ရၾကေတာ့အဲဒီေငြနဲ႔ပဲ ျမန္မာနဲ႔ ျမန္မာဗုဒၶ ဘာသာဝင္ေတြျပန္ျပီး ဒုကၡေပးၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ျပဳျပင္စရာ ျပင္ဆင္စရာမ်ားပင္ျဖစ္၏။
ဒီေနရာေလးမွာ အဓိကထားျပီး ေျပာခ်င္တာက ျမန္မာမ်ဳိးဆက္သစ္လူငယ္ေတြကုိပါပဲ။ယေန႔လူငယ္ ျဖစ္ေနၾကေပမယ့္ ေနာင္ဝယ္လူၾကီးေတြျဖစ္လာၾကမွာ မလြဲမေသြျဖစ္ပါတယ္။ အခုေခတ္ ဗုဒၶဘာသာ ျမန္မာလူငယ္ေတြဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ အမ်ဳိးသားေရး၊ ဘာသာေရး၊ စီးပြားေရးထက္ အေပ်ာ္အပါး အေသာက္အစား၊ အေလာင္းကစားဘက္ကုိ ပုိျပီးခုံမင္ေနၾကတာကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။ အမ်ဳိးသားေရးဆုိ တာလည္း ဘာမွမသိ၊ ဘာသာေရးဆုိတာလည္းဗလာနတၳိ၊ စီးပြားေရးဆုိတာလည္း ဦးေႏွာက္ထဲမွာ မရွိဆုိတဲ့ လူသားပါပဲ၊ လူမ်ဳိးျခား ဘာသာျခားလူငယ္ေတြမွာေတာ့ အဲဒီလုိမဟုတ္ပါဘူး။ အမ်ဳိးသားေရးစိတ္ဓာတ္ကလည္း ထက္သန္၊ ဘာသာေရးစိတ္ဓာတ္ကလည္းျပည့္ဝ၊ စီးပြားေရးဦးေႏွာက္ကလည္း ရွိေနၾကတာေတြ႕ရပါတယ္။ ဒီလိုလူငယ္ လူရြယ္ကတည္းက အစစအရာရာ ကြာျခားေနၾကမယ္ဆုိရင္ အသက္အရြယ္ရလာတဲ့အခါေတြမွာလည္း အဘက္ဘက္က ကြာျခားသြားမွာ ေသခ်ာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ ဗုဒၶဘာသာျမန္မာလူငယ္တုိင္း အမ်ဳိးသားေရးသတိ၊ ဘာသာေရးသတိ၊ စီးပြားေရးမ်က္စိ ေတြအားလုံးဖြင့္ထားၾကဖုိ႔ လုိအပ္လာပါျပီ။ အေပ်ာ္အပါး၊ အေသာက္အစား၊ ေလာင္းကစားမႈေတြဟာ အမ်ဳိးသားေရးဘက္ကပဲ ၾကည့္ၾကည့္၊ ဘာသာေရးဘက္ကပဲၾကည့္ၾကည့္၊ စီးပြားေရးဘက္ကပဲၾကည့္ၾကည့္ ဘယ္ေနရာမွ အနစ္မရွိပါဘူး။ လူမ်ဳိးျခား ဘာသာျခား လူငယ္လူရြယ္ေတြက သူတုိ႔အမ်ဳိးသားေရး၊ ဘာသာေရး၊ စီးပြားေရးေတြကုိ တက္တက္ၾကြၾကြ လုံ႔လဝီရိယရွိရွိနဲ႔ ၾကိဳးစားေနၾကတဲ့အခ်ိန္မွာ ဗုဒၶဘာသာျမန္မာလူငယ္ေတြက အီးေယာင္ဝါးလုပ္ေနၾကမယ္ဆုိရင္ ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာ အဘက္ဘက္က ေနာက္က်က်န္ေနခဲ့နုိင္ပါတယ္။ တစ္ခ်ဳိ႕ရွိပါေသးတယ္။ ခါးေထာင္းတစ္ျခား၊ ဖင္တစ္ခါးသူေတြ၊ ကုိယ့္အမ်ဳိးသားေရး ၊ ဘာသာေရး၊ စီးပြားေရးကုိ တက္တက္ၾကြၾကြ လုပ္ေဆာင္ျခင္း၊ ထုိအမ်ဳိးသားေရး ဘာသာေရး၊ စီးပြားေရးကုိ ေလးေလးနက္နက္မေတြးေခၚဘဲ သူမ်ားဘာသာေရး၊ လူမ်ဳိးေရး စီးပြားေရးအတြက္ ေတြးေခၚေပးတဲ့ပုံစံမ်ား၊ (ဥပမာ) ဗုဒၶဘာသာဝင္ဆုိင္ေတြမွာေစ်းဝယ္ပါ၊ ဗုဒၶဘာသာအခ်င္းခ်င္း စည္းလုံးညီညြတ္စြာေပါင္းသင္းပါ၊ ဗုဒၶဘာသာအခ်င္းခ်င္း အိမ္ေထာင္ျပဳၾကပါလုိ႔ တုိက္တြန္းေနသူမ်ားကုိပင္ အျမင္က်ဥ္းတယ္။ လူမ်ုိးေရး ဘာသာေရးခြဲျခားတယ္ဆုိျပီး အသားထဲကထြက္တဲ့ ေလာက္ေကာင္လုိ သူတစ္ပါး ဘာသာ၊ လူမ်ဳိး စီးပြားေရးကုိထည့္တြက္ေပးသလုိလုိ လုပ္ေန၊ ေျပာေနတာေတြက ကိုယ့္ဘာသာ၊ ကုိယ့္လူမ်ဳိး၊ ကုိယ့္စီးပြားေရးကုိထည့္မစဥ္းစားဘဲ သူတစ္ပါးအက်ဳိးျဖစ္ထြန္းဖုိ႔၊ (တစ္နည္းေျပာရရင္) ကုိယ့္ဘာသာ၊ ကုိယ့္လူမ်ဳိး၊ ကုိယ့္စီးပြားေရးပ်က္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းမ်ဳိးသာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေလာက္ထိ ဦးေႏွာက္အဆန္ေခ်ာင္ျခင္းမ်ဳိး၊ ေတြးေခၚမႈဆုိင္ရာ ဥာဏ္ဖ်င္းမႈမ်ဳိးမျဖစ္သင့္တာအမွန္ပင္ျဖစ္၏။
တစ္ခ်ိန္တုန္းက ျမန္မာနုိင္ငံရဲ႕အမ်ဳိးသားေရး၊ ဘာသာေရးဟာ တစ္ေကာင္တည္းေျပးေန တဲ့ ျမင္းလုိ ေမာင္ရင္ရပ္နား၊ ေရငတ္ရင္ေသာက္၊ ေနပူရင္အရိပ္မွာ ေအးေအးေဆးေဆး နားေနလုိ႔ရပါတယ္။ အခုခ်ိန္မွာေတာ့ အဲသည္လုိ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ကိုယ္ကေရွးကေန ဦးေဆာင္ျပီး ေျပးေနရတယ္ဆုိေပမယ့္ ကုိယ့္ကုိေက်ာ္တက္ျပီး ပန္းဝင္ဖုိ႔ၾကိဳးစားေနတဲ့ ျပဳိင္ျမင္းေတြက လည္း ရွိေနၾကျပီးျဖစ္တဲ့အတြက္ သူျပဳိင္ ကုိယ္ျပိဳင္ အနုိင္ၾကဲနုိင္မွ ေတာ္ရာက်ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ ျမန္မာလူမ်ဳိးတုိင္း အရာရာကုိ ေမ့ေမ့ေလ်ွာ့ေလ်ွာ့ ေပါ့ေပါ့ဆဆ လ်ွစ္လ်ွဴ႐ႈမေနသင့္ပါဘူး။ လုပ္သင့္လုပ္ထုိက္တာေတြကုိ သြက္သြက္လက္လက္ ထက္ထက္ျမက္ျမက္နဲ႔ လုပ္ကုိင္ျပီး မ်က္စိကုိဖြင့္ နားကုိစြင့္ထားၾကဖုိ႔ပါပဲ။အမ်ဳိးသားေရး ဘာသာေရးကုိ ကာကြယ္တဲ့ေနရာမွာ ေငြဟာ အေရးၾကီးသလုိ အခ်ိန္ဆုိတာလည္း အေရးၾကီးပါတယ္။ ေပ်ာက္သြားတဲ့ ပတၳျမားကုိျပန္ရွာလုိ႔ ရနုိင္ေပမယ့္ ကုန္လြန္သြားတဲ့ တစ္စကၠန္႔ကုိေတာ့ ဘယ္လုိနည္းမွ ျပန္ရွာလုိ႔မရနုိင္ပါဘူး။ အခ်ိန္ဟာ ကုိယ္အသုံးခ်တတ္ရင္ အသုံးခ်တတ္သေလာက္ တန္ဖုိးရွိပါတယ္။ ဒီလုိတန္ဖုိးရွိတဲ့အခ်ိန္ေတြကုိ အေပ်ာ္အပါးေတြနဲ႔ အခ်ိန္မကုန္မိၾကဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။ အေပ်ာ္အပါးကုိ လုိက္စားေနတဲ့အခ်ိန္ဟာ မိမိစီးပြားဥစၥာကုိ ဖ်က္ဆီးေနတဲ့ အခ်ိန္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အေပ်ာ္ရဲ႕ေနာက္မွာ အပါးဆုိတာပါ-ပါတယ္။ အပါးဆုိတာ အခ်ိန္ကုိ ကုန္ပါးျခင္း၊ ကုန္ပါးသြားျခင္းကုိ ဆုိလုိပါတယ္။ အေပ်ာ္အပ်က္ဆုိတာလည္း ဒီအတုိင္းပါပဲ။ အေပ်ာ္ရဲ႕ေနာက္မွာ အပ်က္ဆုိတာ တစ္ခါတည္း ကပ္ပါေနပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္မွာ အေပ်ာ္ဘက္ကုိ ခုံမင္လာျပီဆုိရင္ ပစၥည္းဥစၥာမွန္သမ်ွ ဖ်က္စီးဖုိ႔ အေၾကာင္းဖန္လာျပီလုိ႔သာ မွတ္ရပါမယ္။ အလြန္ေပ်ာ္ရာမွ အေပ်ာ္လြန္ျပီး ပစၥည္းဥစၥာပ်က္စီးၾကရပါတယ္။
ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြဟာ အလြန္ပ်င္းတတ္ၾကတဲ့အတြက္ အေပ်ာ္ကုိရေအာင္ ရွာၾကပါတယ္။ အေပ်ာ္လြန္ၾကတဲ့အခါ ပ်က္စီးျခင္းကုိ ေရာက္ရပါတယ္။ အေပ်ာ္ဆုိတာ အခ်ိန္ကုန္အလုပ္ပ်က္ျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းခံျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိန္ပ်က္လုိ႔ အလုပ္မဆက္မိတဲ့အခါ ဝင္ေငြမတက္ စီးပြားေရးပ်က္ၾကပါတယ္။ ယခုအခ်ိန္မွာ ဧည့္သည္တျခားလူမ်ဳိးေတြက အိမ္ရွင္ေတြျဖစ္ျပီး အိမ္ရွင္ျမန္မာေတြက က်ြန္ျဖစ္ေနရတဲ့ အေျခေနမ်ဳိးၾကဳံေနရတာဟာ အခ်ိန္ကုန္ အလုပ္ပ်က္ အေပ်ာ္ဖက္ျခင္းေၾကာင့္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိသာ စီးပြားေရးခ်ြတ္ျခဳံက်ျပီး တစ္စတစ္စ နိမ့္က်လာမယ္ဆုိရင္ လူမႈေရးေတြမွာလည္း မ်က္ႏွာငယ္ရမယ္။ လူမႈေရးေတြမွာ မ်က္ႏွာငယ္ရမယ္ဆုိရင္ ဘာသာေရးဘက္မွာလည္း ေမွးမွိန္လာမယ္။ အဲဒီအခါ သမီးကုိေပါင္ႏွံ၊ သားကုိက်ြန္ခံေစျပီး တစ္ျပဳံၾကီး ေဒဝါလီခံရမယ့္ကိန္း ဆုိက္ပါေတာ့မယ္။ ဒီလုိေျပာလုိက္လုိ႔ ဘာသာျခားေတြကုိ အထင္ၾကီးေစတာမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ သီတဂူဆရာေတာ္ဘုရားၾကီးေျပာသလုိ ဧည့္သည္က အိမ္ရွင္ကုိ ရုိက္ျပီး အိမ္လုမယ့္အေနအထားမ်ဳိးၾကိဳးပမ္းေနတဲ့ ဘာသာျခားတုိ႔ရဲ႕ ေျခလွမ္းမ်ားကုိ ဥပမာေဆာင္ျပီး ေျပာျပျခင္းသာျဖစ္ပါတယ္။
ထင္ရွားေအာင္ေျပာရရင္ တစ္ခ်ိန္က ျမန္မာနုိင္ငံမွာ စီးပြားေရးခ်ြတ္ျခဳံက်ခဲ့ဖူးလုိ႔ ခ်စ္တီးကုလားေတြထံမွာ ခ်စ္သမီးေတြေပါင္ႏွံ သိမ္းပုိက္ခံရတာေတြကုိ အမွတ္ရေစခ်င္ပါတယ္။ စီးပြားေရးပ်က္စီးမႈေၾကာင့္ အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာကုိ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရမည့္အေရးကုိ ေမ့ေလ်ာ့ျပီး ဒီအတုိင္းသာ အေပ်ာ္အပါးေတြ မ်ားေနၾကဦးမယ္ဆုိရင္ ျမန္မာလူမ်ဳိးနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာေတြဟာ အေႏွးနဲ႔အျမန္တျခားဘာသာ လူမ်ဳိးေတြ လက္ထဲကုိ ေပ်ာ္ဝင္သြားမွာကုိ စုိးရြံ႕မိပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာျမန္မာလူဦးေရ တျဖည္းျဖည္း ပါး၍ပါး၍သြားျပီး မ်ဳိးတုံးေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့မယ္ဆုိရင္ ေနာင္လာမယ့္ မ်ဳိးဆက္သစ္ရင္ေသြးငယ္တုိ႔၏ အနာဂတ္ဟာ ရင္ေလးစရာအမွန္ပင္ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာသာ သာသနာ လူမ်ဳိးကုိ ခ်စ္တယ္၊ ကာကြယ္ခ်င္တယ္ဆုိရင္ အေပ်ာ္အပါးနဲ႔ အခ်ိန္ကုန္ေနျခင္းကုိ အထူးေရွာင္ၾကဥ္ၾကပါလုိ႔ တုိက္တြန္းလုိက္ပါတယ္။
အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာကုိ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖုိ႔အတြက္ အေပ်ာ္အပါးမမက္ဖုိ႔တင္မဟုတ္ဘူး။ အေသာက္အစား မဖက္ဖုိ႔လည္း အေရးၾကီးပါတယ္။ အေသာက္အစားေၾကာင့္ စီးပြားေရးပ်က္ရုံတင္မကပါဘူး။ ဘဝပါ ပ်က္တတ္ပါတယ္။ လက္ရွိဗုဒၶဘာသာ ျမန္မာလူမ်ဳိးတစ္ရပ္လုံးကုိ အထိေရာက္ဆုံး ပ်က္စီးေစတဲ့ အရာေတြထဲမွာ အေသာက္အစားျဖစ္တဲ့ အရက္အမ်ဳိးမ်ဳိးဟာလည္း ထိပ္ဆုံးကပါဝင္ေနပါတယ္။ အရက္ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ေလးစားခ်စ္ခင္မႈ၊ စည္းလံုးညီညြတ္မႈကုိ မ်ားစြာထိခုိက္ပ်က္စီး ေစနုိင္ပါတယ္။ က်န္းမာေရးဘက္ကၾကည့္မယ္ဆုိရင္လည္း အရက္ေၾကာင့္ အသည္းေတြက်ြမ္း၊ ဝမ္းတြင္းကလီစာေတြက်ြမ္း၊ အသဲကင္ဆာျဖစ္ျပီး ေသဆုံးသြားၾကတာေတြ၊ ေနာက္ျပီး အရက္မူးျပီး ေအးတဲ့ေနရာေတြမွာ အိပ္မိလုိ႔ အေအးပတ္၊ ေလျဖတ္ျပီးေသဆုံးသြားၾကတဲ့သူေတြ အမ်ားၾကီးပါပဲ။
အရက္ဟာ ဘာသာေရး႐ႈေထာင့္ကၾကည့္မယ္ဆုိရင္လည္း ဗုဒၶဘုရားရွင္ကုိယ္ေတာ္တုိင္ အဆိပ္ရည္နဲ႔ ႏွုိင္းယွဥ္ျပီး ေဟာေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး ပစၥဳပၸန္တမလြန္ႏွစ္တန္ေသာ ဆုိးက်ဳိးေတြကုိ အမ်ဳိးမ်ဳိးျပျပီး အေရးတၾကီးတားျမစ္ထားတဲ့ သုရာေမရယကံကုိ က်ဴးလြန္ျခင္းျဖစ္တဲ့အတြက္ ဘာသာေရးဘက္မွာလည္း အနိမ့္ဆုံးအဆင့္ကုိေရာက္သြားတာျဖစ္ပါတယ္။ စီးပြားေရးဘက္ကၾကည့္ရင္လည္းေန႔စဥ္အရက္ဖုိးကုန္ရတာက တစ္မ်ဳိး၊ စီးပြားေရးစိတ္မဝင္စားေတာ့ဘဲ မူး႐ူးေနလုိ႔ ဝင္ေငြမရွိတာက တစ္မ်ဳိး၊ က်န္းမာေရးခ်ြတ္ယြင္းလုိ႔ ေဆးဖုိးကုန္ရတာက တစ္မ်ဳိးနဲ႔ ေရရွည္မွာ စီးပြားေရးကုိ မ်ားစြာထိခုိက္ပ်က္စီးနုိင္ပါတယ္။ တစ္နုိင္ငံလုံး တစ္ႏွစ္တစ္ႏွစ္ကုိ အရက္ရဲ႕ ပေယာဂေၾကာင့္ ေသခ်င္းဆုိးနည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ေသရတဲ့ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြကုိ တိတိက်က် စာရင္းေကာက္ျပီး ေဖာ္ျပမယ္ဆုိရင္ ေၾကာက္ခမန္းလိလိႏွုန္းကုိ ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။
လူမ်ဳိးျခား ဘာသာျခားကုိ ကာကြယ္တဲ့ေနရာမွာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြဟာ မူး႐ူးေနလုိ႔ လုံးဝမျဖစ္ပါဘူး။ ဗုဒၶဘာသာျမန္မာလူမ်ဳိးတုိင္း၊ အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာကုိ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ခ်င္တယ္ဆုိရင္ ဒီအရက္အမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ ကုိယ္တုိင္လည္းမေသာက္သင့္သလုိ ေရာင္းလည္းမေရာင္းခ်သင့္ပါဘူး။ ကုိယ့္ပတ္ဝန္းက်င္က ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြကုိလည္း အရက္ကုိလုံးဝ မေသာက္သုံးၾကဖုိ႔ အရက္ရဲ႕ဆုိးက်ဳိးေတြကုိ နားလည္သေဘာေပါက္ေအာင္ ရွင္းျပျပီး တားျမစ္ပိတ္ပင္ေပးၾကဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။ အားလုံးသိတဲ့အတုိင္း ျမန္မာရာဇဝင္၌ ေတာင္ငူဘုရင္တပင္ေရႊထီးသည္ ရဲစြမ္းသတၱိႏွင့္ ျပည့္စုံ၏။ ဘုန္းတန္ခုိးေတေဇာ္ အာနုေဘာ္ရွိ၍ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစြမ္းရည္တုိ႔ႏွင့္ လည္း ျပည့္စုံ၏။ ဤသုိ႔အရည္အခ်င္းမ်ားစြာ ရွိပါေသာ္လည္း ထန္းရည္ကုိ အလြန္ၾကိဳက္ႏွစ္သက္ သူျဖစ္သည္။ ေနာင္အခါ မိစၦာဒိ႒ိအယူရွိသူ ဗရင္ဂ်ီကုလား တစ္ေယာက္ ႏွင့္ေပါင္းမိ၍ ထန္းရည္ထက္ သာလြန္ယစ္မူးေစေသာ စပ်စ္ဝုိင္ေခၚ စပ်စ္ႏွင့္ပ်ားရည္ေရာစပ္ျပဳလုပ္ထား သည့္အရက္ကုိ ေသာက္မိျပီး လ်ွင္ အလြန္စြဲလမ္း သြားေလသည္။ မေသာက္ရမေနနုိင္ ျဖစ္လာသည္။ေန႔စဥ္စပ်စ္စိမ္ရည္ကုိသာ ေသာက္သုံးမွီဝဲ လ်က္ ေနေလေတာ့သည္။
တပင္ေရႊထီးသည္ ေသရည္ကုိသာ စြဲစြဲျမဲျမဲေသာက္သုံး၍ တုိင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္မွဳအဝဝကုိ လ်စ္လ်ွဴရွဳထား သည္။ထုိတာဝန္ကုိ ဘုရင့္ေနာင္က ယူထားရ၏။ညီေတာ္သီဟသူ၊ေစာလကြန္းအိမ္ႏွင့္ သမိန္ေစာထြက္ တုိ႔က တပင္ေရႊထီး၏ သက္ေတာ္ေစာင့္ရာထူးကုိ ယူကာ တာဝန္ယူ ေစာင့္ေရွာက္ေနၾကသည္။ ဘုရင့္ေနာင္ ညီေတာ္သီဟသူႏွင့္ ေစာလကြန္းအိမ္တုိ႔ တုိက္ပြဲသြားစဥ္ စစ္ေတာင္းစား သမိန္ေစာထြတ္သည္ လက္ဝဲ၊ လက်ၤာ ဓားမွဴးတုိ႔ႏွင့္ ပူးေပါင္း ၾကံစည္၍ တပင္ေရႊထီးမင္းတရား စက္ေတာ္ေခၚစဥ္ လက္ဝဲဓားမွဴးက လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္သျဖင့္ သက္ေတာ္(၃၅)ႏွစ္အရြယ္တြင္ နတ္ရြာစံ ကံေတာ္ကုန္ေလသည္။
ဤသုိ႔လုပ္ၾကံခံရျခင္းမွာ ေသရည္ေသရက္ေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ဟု ဆုိမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း “အရင္းစစ္ အျမစ္ေျမက” ဆုိသကဲ့သုိ႔ တပင္ေရႊထီးသည္ မူလဓာတ္ခံကပင္ ရက္စက္တတ္ေသာ ဒုစရုိက္ ဥာဥ္ရွိသူ ျဖစ္သည္။သုိ႔အတြက္ မိစၦာဒိ႒ိစရုိက္ရွိေသာ ဗရင္ဂ်ီကုလားႏွင့္လြယ္ကူစြာ ေပါင္းေဖာ္မိ၍ လူမုိက္လက္သုံး ေသရည္ကုိ အေဖာ္အျဖစ္ စြဲစြဲလမ္းလမ္း ေသာက္သုံးေပါင္းေဖာ္မိျခင္းျဖစ္၏။ တပင္ေရႊထီးသာ အရက္ကုိ အေဖာ္မျပဳပါက ယင္းသုိ႔ ဘုန္းလက္ရုံးသတၱိႏွင့္ ျပည့္စုံသူကုိ လုပ္ၾကံရန္မဆုိထားဘိ စိတ္ကူးျဖင့္ပင္ ၾကံစည္ဝံ့မည္မဟုတ္ေပ။ယခုမူ လုမုိက္ႏွင့္လူမုိက္အေဖာ္ျဖစ္ေသာ အရက္ကုိေပါင္းသင္းမိသျဖင့္ ငယ္ငယ္ ရြယ္ရြယ္ႏွင့္ပ်က္စီးရေလသည္။
အိမ္ေထာင္ေရးဘက္ကၾကည့္မယ္ဆုိရင္လည္း လင္လုပ္သူက အရက္ေသာက္ မူး႐ူးေနျပီး ဇနီးနဲ႔သားသမီးေတြ ရဲ႔ စားဝတ္ေနေရးကုိ စိတ္ဝင္စားျခင္းမရွိဘဲ မူးလာရင္ ဇနီးနဲ႔သားသမီးေတြကုိ ရုိက္ႏွက္ညွဥ္းဆဲတဲ့အတြက္ မိသားစုအားလုံး ေသာကပူလုံး ၾကိမ္မီးအုံသလုိ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ တစ္ခ်ဳိ႕ေတြဆုိရင္ အရက္ေၾကာင့္ အိမ္ေထာင္ေရး အဆင္မေျပမႈေတြျဖစ္ျပီး လင္မယားကြဲၾကတဲ့အထိ ျဖစ္ၾကရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ ဗုဒၶဘာသာ ျမန္မာလူမ်ဳိးတုိင္း အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာကုိအမွန္တကယ္ခ်စ္တယ္။ ကာကြယ္ခ်င္တယ္ဆုိရင္ အဖက္ဖက္က ဆုိးက်ဳိးေတြကုိျဖစ္ေစတတ္တဲ့ အရက္ေသစာမ်ားကုိ မေသာက္သုံးၾကပါနဲ႔လုိ႔ အနူးအညြတ္ေတာင္းပန္ခ်င္ပါတယ္။
အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာကုိ ကာကြယ္ဖုိ႔အတြက္ အေသာက္အစား မဖက္ရုံတင္မကေသးပါဘူး။ အေလာင္းအစားမ်ဳိးစုံကုိလည္း မဖက္ၾကဖုိ႔ အေရးၾကီးျပန္ပါတယ္။ အေလာင္းအစားမ်ဳိးစုံဆုိတာ ယခုေခတ္ လုပ္စားေနၾကတဲ့ ခ်ဲထုိးျခင္း၊ ခ်ဲဒုိင္ခံျခင္း၊ ႏွစ္လုံးထီထုိး၊ ႏွစ္လုံးဒုိင္ခံျခင္း၊ ဖဲရုိက္ျခင္း၊ ဖဲဒုိင္ခံျခင္း၊ ေဘာလုံးပြဲဒုိင္ခံျခင္းစတဲ့ အေလာင္းကစားမ်ဳိးစုံကုိ ဆုိလုိျခင္းျဖစ္ပါတယ္။အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာကုိ ကာကြယ္ဖုိ႔အတြက္နဲ႔ ေလာင္းကစားမ်ဳိးစုံနဲ႔ ဘာဆုိင္သလဲလုိ႔ ေစာဒကတက္စရာ ပါပဲ။ ေလာင္းကစားမ်ဳိးစုံဟာ မိသားစုစီးပြားေရးတုိးတက္ဖုိ႔ထက္ ပ်က္စီးဖုိ႔ကပုိျပီး မ်ားပါတယ္။ ေလာင္းကစားေၾကာင့္ ဆင္းရဲမြဲေတသြားတာ ဘဝပ်က္သြားတာပဲရွိပါတယ္။ ခ်မ္းသာသြားတဲ့ သူေတြကေတာ့ အေတာ့္ကုိရွားပါတယ္။
ေနာက္ျပီး ေလာင္းကစားမ်ဳိးစုံဟာ ကုိယ့္ဗုဒၶဘာသာေတြအခ်င္းခ်င္း တစ္ေယာက္အိတ္ထဲကေငြကုိ တစ္ေယာက္က အေခ်ာင္ႏွုိက္ယူဖုိ႔ အျပန္အလွန္ၾကိဳးစားေနၾကျခင္း၊ တစ္ေယာက္ပုိင္တဲ့ေငြကုိ တစ္ေယာက္က အလဟသတ္ျဖစ္ေအာင္ အျပန္အလွန္လုပ္ေနၾကျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေလာင္းကစားနဲ႔ ပတ္သတ္ျပီး ၾကံဆ၊ တြက္ၾက၊ ထုိးၾကတဲ့အခ်ိန္ဟာ တုိင္းျပည္အတြက္၊လူမ်ဳိးအတြက္၊ ဘာသာအတြက္ ကုိယ့္စီးပြားေရးအတြက္ ဘာတစ္ခုမွ အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းမလာပါဘူး။ တန္ဖုိးရွိတဲ့ အခ်ိန္ေတြနဲ႔ အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာအတြက္ ျဖစ္ေပၚလာမယ့္ အၾကံေကာင္း၊ ဥာဏ္ေကာင္းေတြေတာင္ ဆုတ္ယုတ္ပ်က္စီးေစပါတယ္။ ကုိယ့္ဗုဒၶဘသာသာအခ်င္းခ်င္း၊ တစ္ေယာက္အိတ္ကပ္ထဲက ေငြကုိ တစ္ေယာက္က အေခ်ာင္ရေအာင္ ဘယ္လုိႏွုိက္ရေကာင္းမလဲဆုိတဲ့ အၾကံအစည္ဟာလည္း မေကာင္းတဲ့ အၾကံအစည္ေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ပင္ကုိယ္စြမ္းရည္သတၱိေတြကုိ ဆုတ္ယုတ္ေလ်ာ့ပါးပ်က္စီးေစပါတယ္။
ဒီထက္ပုိျပီးရွင္းေအာင္ေျပာရရင္ ဒီလုိေလာင္းကစားမႈမ်ဳိးေတြ က်ဴးလြန္ေနၾကတာဟာ ကုိယ့္ဗုဒၶဘာသာ အခ်င္းခ်င္း တစ္ေယာက္ကုိတစ္ေယာက္ မြဲျပာက်ေအာင္ အျပန္အလွန္ လုပ္ေနၾကျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ႏွစ္လုံးတုိက္ သုံးလုံးတုိက္ ဝယ္ေရာင္းလုပ္ေနၾကတဲ့ သူေတြဟာလည္း ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ အျပန္အလွန္ မြဲျပာက်ေအာင္လုပ္ဖုိ႔ သေဘာတူစာခ်ဳပ္မ်ား ခ်ဳပ္ေနၾကျခင္းႏွင့္တူပါတယ္။ ဒီေလာင္းကစားမႈမ်ဳိးစုံရဲ႕ လက္ခ်က္ေၾကာင့္ ေလာင္းကစားလုပ္သူေတြရဲ႕ လက္ေတြ႕ဘဝကုိၾကည့္မယ္ဆုိရင္လည္း အလုပ္အကိုင္ပ်က္၊ ဆြဲၾကိဳးျပဳတ္၊ လက္စြပ္ျပဳတ္၊ အိမ္ေပါင္ျခံေပါင္၊ေနာက္ဆုံးလမ္းေဘးေရာက္ ဘဝပ်က္တဲ့အထိဆုိေတာ့ အမ်ဳိး ဘာသာ သာသနာကုိကာကြယ္ဖုိ႔ေနေနသာသာ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိေတာင္ အနုိင္နုိင္ရုန္းကန္ရမည့္ အေနအထားဆုိေတာ့ ဗုဒၶဘာသာအတြက္ အင္အားေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္။
ေနာက္ျပီး ေလာင္းကစာလုပ္ရာက ရန္ပြဲေတြျဖစ္ျပီး လူသတ္မႈျဖစ္တာေတြ၊ ဖမ္းဆီးအေရးယူ ခံရျပီး ေထာင္က်ခံရတာေတြ၊ စီးပြားေရးအဆင္မေျပျဖစ္ျပီး အိမ္ေထာင္ေရး ျပဳိကြဲသြားၾကတာေတြ၊ ဘုရားပြဲ ကထိန္ပြဲစတဲ့ ဘာသာေရးပြဲကုိ အေၾကာင္းျပဳျပီး ေလာင္းကစားမ်ဳိးစုံလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ဘာသာေရးပြဲရဲ႕ အႏွစ္သာရကုိ ဖ်က္ဆီးခံရတာေတြဟာ ဒီေလာင္းကစားေၾကာင့္ပင္ျဖစ္၏။ ေနာက္ျပီး ဗုဒၶဘာသာဝင္အခ်င္းခ်င္း ေလးစားခ်စ္ခင္မႈ၊ စည္းလုံးညီညြတ္မႈ၊ စီးပြားေရးအဆင္မေျပမႈ၊ ဘာသာေရးပ်က္စီးယုိယြင္းမႈစတဲ့ မေကာင္းတဲ့ လကၡဏာေတြကုိ ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ စည္းလုံးညီညြတ္မႈ ကြဲျပားျပီဆုိလ်ွင္ “ႏြားကြဲရင္ က်ားဆြဲတယ္” ဆုိသလုိ ဆြဲမည့္က်ားက ျမန္မာနုိင္ငံထဲကုိေရာက္ေနျပီျဖစ္၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားအေနနဲ႔ ကုိယ့္ဗုဒၶဘာသာ ျမန္မာလူမ်ဳိးအခ်င္းခ်င္း တစ္ေယာက္ကုိတစ္ေယာက္ မြဲေတျပာက်ေအာင္ လုပ္ေနၾကတဲ့ ဒီေလာင္းကစားမ်ဳိးစုံသာ ဆက္လက္ရွင္သန္ေနဦးမယ္ဆုိရင္ အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာကုိ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္တဲ့ေနရာမွာ အထူးလုိအပ္ခ်က္တစ္ရပ္ျဖစ္တဲ့ ဗုဒၶဘာသာျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ား ဘက္စုံဖြင့္ျဖိဳးတုိးတက္ေရးအတြက္ အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစတတ္တဲ့ အေပ်ာ္အပါး၊ အေသာက္အစား၊ အေလာင္းကစားမ်ားကုိ မက်ဴးလြန္မိဖုိ႔ အထူးသတိထားက အမ်ဳိး ဘာသာ သာသနာအဓြန္႔ရွည္ တည္တံ့ေအာင္ မ်က္စိကုိဖြင့္ နားကုိစြင့္ကာ ညီညီညြတ္ညြတ္ စည္းစည္းလုံးလုံး၊ အားသြန္ခြန္စုိက္နဲ႔ နယ္ခ်ဲ႕လက္ပါး အမ်ဳိးယုတ္မ်ား၏ရန္ကုိ တြန္းလွန္ကာကြယ္ၾကပါလုိ႔ တုိက္တြန္းလုိက္ရပါသည္။စဆံုးအထိ ဖက္႐ႈ႔ေပးတာ ေက်းဇူးအထူးတင္ပါသည္။