က်ြန္ေတာ္ၾကည္ညိဳေလးစားေသာအမတ္ႀကီးတစ္ေယာက္အေၾကာင္း
အေမရိကန္ဆီနိတ္တာလႊတ္ေနာ္အမတ္မင္
္းမစၥတာဂြၽန္ကြင္စီအဒမ္(Mr John Quincy Adams)သည္မည္သည့္ဘက္ကိုလိုက္ရမည္၊မည္သည့္လမ္းကိုေရြးခ်ယ္ရမည္ကိုေလးေလးနက္နက္ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာထပ္ျပန္တလဲလဲစဥ္းစားခ်ိန္ဆေနသည္။
အဒမ္ႏွင့္သူ႔ဖခင္ပါတီမွာထိုစဥ္ကအားေကာင္းေသာဖက္ဒရယ္လစ္ပါတီ၊ျပဳိင္ဘက္ပါတီကရီပတ္ဗလစ္ကန္ပါတီ။ယခုလက္႐ွိသမၼတေသာမက္ဂ်က္ဖာဆင္သည္ ရီပတ္ဗလင္ကန္ပါတီမွလည္းျဖစ္သကဲ့သုိ႔ဂြၽန္အဒမ္၏ဖခင္မစၥတာအဒမ္ကုိသမၼတေရြးခ်ယ္ပြဲ၌ယွဥ္ျပဳိင္အေရြးခံေသာျပဳိင္ဘက္အႏုိင္ရ႐ွိသြားေသာသူ။
အဒမ္ကုိယ္စားျပဳပါတီကဖက္ဒရယ္လစ္ပါတီကုိယ္စားျပဳမဲဆနၵနယ္ေျမကမက္ဆာခ်ဴးဆက္မဲဆနၵနယ္ေျမ။၊ယခုအဒမ္ဆုံးျဖတ္္ရမည့္ေသေရး႐ွင္ေရးကိစၥကသူ႔ပါတီႏွင့္လည္းတုိက္႐ုိက္သက္ဆုိင္သည္ ၊သူ႔မဲဆႏၵနယ္ေျမႏွင့္လည္းတုိက္႐ုိက္သက္ဆိုင္သည္ ၊ထုိ႔အတူအေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႀကီးတစ္ခုလုံးႏွင့္လည္းသက္ဆုိင္သည္ ။ျပည္ေထာင္စုအတြင္းေန အေမရိကန္ႏုိင္ငံသူႏုိင္ငံသားအားလုံးႏွင့္လည္းပတ္သက္သည္ ။ဘယ္လမ္းေရြးမလဲ႕႕႕႕
အဒမ္သည္သမၼတေဟာင္း၏သားျဖစ္သကဲ့သုိ႔ပင္ကုိယ္အရည္အခ်င္းလည္းျမင့္မားသူ ၊႐ုိးသားေျဖာင့္မတ္၍စိက္ေကာင္း႐ွိသူ ၊သတၱိ႐ွိသူတစ္ဦး ၊အစစအရာရာ၌ဘက္စုံေဒါင့္စုံမွစဥ္းစားခ်ိန္ဆဆုံးျဖတ္တက္သူတစ္ဦး ၊ထုိ႔ေၾကာင့္ႏုိင္ငံေရးေလာကအေၾကာင္း အာဏာအေၾကာင္း ၊မဲဆႏၵ႐ွင္အေၾကာင္းသိသမွ ေနာေက်ေနေသာသူ ။အဒမ္သည္ပါတီတစ္ပါတီကုိကုိယ္စားျပဳေရြးခ်ယ္ခံအမတ္ ၊ထုိအမတ္သည္သူ႔ပါတီကုိသူ႐ုိေသရန္တာဝန္႐ွိသည္ ။ထုိ႔အတူသူသည္မဲဆႏၵနယ္ေျမတစ္ခုကုိကုိယ္စားျပဳတက္လာသူ ၊မဲဆႏၵ႐ွင္မ်ားအလုိဆႏၵႏွင့္မဆန္႔က်င္ရန္သူ႔မွာတာဝန္႐ွိေၾကာင္းအဒမ္သိသည္ ။ပါတီကုိ႐ုိေသသူ ပါတီခုိင္းသည္ကုိလုိက္နာလုပ္ကုိင္သူမွသာေနာက္အပတ္္မဲေရြးခ်ယ္ပြဲ၌ပါတီအမတ္ေလာင္းလ်ာအျဖစ္ပါတီကထားေပးေလ့႐ွိသည္။မဲဆႏၵ႐ွင္ျပည္သူမ်ားကလည္းသူ႔တုိ႔ဆႏၵကုိမဆန္႔က်င္မွသာေနာက္အပတ္၌ထုိအမတ္ကုိမဲေပးမည္။မဲဆႏၵ႐ွင္မ်ား၏အလုိဆႏၵကုိဆန္႔က်င္ခဲ့ေသာအမတ္္အား၊မုိးေပၚကဘုရားသခင္မွခ်ေပးလုိက္သည္ျဖစ္ေစ၊လွ်ဳိ့ဝွက္မဲေပးရာ၌ညီတူညီညာဆန္႔က်င္မဲေပး၍ထုိအမတ္္ခြက္ခြက္လန္ေအာင္ေအာ္႐ႈံးပါလိမ့့္္မည္။ထူးျခားအင္အားစုျဖစ္ေသာစီးပြားေရးသမားအုပ္စုကလည္းသူတုိ႔ဆႏၵႏွင့္ကုိက္ညီမွသာေရြးေကာက္ပြဲရံပုံေငြကုိေျဗာင္ေျဗာင္တင္းတင္းေရာလက္သိပ့္ထုိးေရာပုံတုိက္ေအာတုိက္ထည့္ၾကလိမ့္မည္။သူတုိ႔ဆႏၵကုိဆန္႔က်င္ပါကေနာက္အပတ္္မဲေရြးခ်ယ္ပြဲ၌ရံပုံေငြတစ္ေဒၚလာႏွစ္ေဒၚလာေတာင္ထည့္မည္မဟုတ္္ၾက။အခ်ဳိ့အမတ္မ်ားဆုိလွ်င္ေရြးေကာက္ပြဲရံပုံေငြထည့္ေသာသူမ်ား၏တပည့္လက္သားပမာျဖစ္ျဖစ္သြားတက္သည္။
အဒမ္အေနျဖင့္ေနာက္အပတ္၊ေနာက္အပတ္မ်ားစြမ်ားစြာ၌အမတ္မင္းဆက္လက္ျဖစ္လုိပါကသူ႔ပါတီ၊သူ႔မဲဆႏၵနယ္ေျမ၊သူ႔ကုိေရြးေကာက္ပြဲရံပုံေငြထည့္မည့္သူမ်ားႏွင့္ေရလုိက္ငါးလုိက္ေနတတ္ရမည္။အလြနး္သင့္အဆင္ေျပေအာင္အလုိက္ထုိက္ေနတတ္္ရမည္။မဲဆႏၵ႐ွင္ျပည္သူမ်ားအထင္ႀကီးလာ၊အားကုိလာယုံၾကည္သည္ထက္ယုံၾကည္လာေအာင္အျမဲၾကဳိးစားရမည္။ထာဝရအမတ္္မင္းျဖစ္ေရးမွာသခ်ၤာပုံေသနည္းကဲ့သုိ႔ထင္ထင္႐ွား႐ွား။(တစ္)ပါတီကကုိယ့္ကုိ ကုိယ္စလွယ္ေလာင္းလ်ွာထားရမည္(ႏွစ္)ကုိယ့္မဲဆႏၵနယ္ေျမမွမဲဆႏၵ႐ွင္ထက္ဝက္ေက်ာ္ကကုိယ့္ကုိမဲေပးေအာင္လုပ္ႏုိင္ရမည္။(သုံး)ေရြးေကာက္ပြဲရံပုံေငြထည့္ႏုိင္ေသာေငြေၾကးခ်မ္းသာသူမ်ားကကုိယ့္ကုိရံပုံေငြမ်ားစုပုံလႉေအာင္လုပ္ႏုိင္ရမည္၊ဒီသုံးခ်က္ကုိပုိင္ပုိင္ႏုိင္ႏုိင္လုပ္တတ္ကအေမရိကန္ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံေရးေလာကတြင္အမတ္မွအမတ္၊ဆီနိတ္တာမွဆီနိတ္တာ၊ရာသက္ပန္အမတ္လုပ္စားေပေတာ့။
ဂြၽန္ကြင္စီအဒမ္သည္အမတ္လုပ္စားေရးထက္အမတ္မင္းတာဝန္ကိုဦးစားေပးစဥ္းစားသည္။အမတ္မင္းသည္အေမရိကန္ျပည္သား။အေမရိကန္ျပည္သားျဖစ္၍အေမရိကန္အမတ္ျဖစ္ေနသည္။အေမရိကန္ျပည္သားသည္အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသားလည္းျဖစ္ေနသည္။ျပည္ေထာင္စုဟူသည္ျပည္နယ္မ်ားကိုစုစည္းရာမွျဖစ္ေပၚလာသည္။အျပန္ျပန္အလွန္လွန္စဥ္းစားပါကျပည္နယ္မ်ားစုေပါင္းေပါင္းစည္း၍ျပည္ေထာင္စုျဖစ္လာသည္။ျပည္ေထာင္စုသားတို႔ေပါင္းစည္းရာမွအေမရိကန္ႏိုင္ငံသူႏိုင္ငံသား၊ျပည္ေထာင္စုသား(အေမရိကန္သား)ျဖစ္လာသည္။ျပည္ေထာင္စုသေဘာ၊ျပည္သူျပည္သားသေဘာျဖင့္စဥ္းစားသံုးသပ္ပါကပါတီဝင္ဟူသည္ျပည္သူအားလံုး၏တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းမ်ွသာျဖစ္သည္။မဲဆႏၵနယ္ဟူသည္ျပည္ေထာင္စုနယ္ေျမ၏တစ္ေနရာရာတစ္စိတ္တစ္ပိုင္းမ်ွသာျဖစ္သည္။အစိတ္အပိုင္းမ်ားကိုဆက္စပ္ရာက၊တစ္ခုျဖစ္လာလ်ွင္မည္သည့္အစိတ္အပိုင္းထက္မဆိုထိုတစ္ခုကပို၍ႀကီးသည္။ထိုအခ်က္ကိုဆီနိတ္တာအမတ္မင္းဂြၽန္ကြင္စီအဒမ္ကသေဘာေပါက္သကဲ့သို႔သူ႔ဘဝလက္႐ွိေရာအနာဂတ္ပါပ်က္စီးခ်င္ပ်က္စီးပါေစေတာ့၊အမတ္မင္းဘဝမွျပဳတ္၊သူ႔ပါတီသူ႔မဲဆႏၵနယ္ေျမမွမဲဆႏၵ႐ွင္တို႔ကစက္ဆုပ္ရြံ႐ွာခ်င္ရြံ႐ွာပါေစေတာ့ဟုသေဘာထားကာျပည္ေထာင္စုတစ္ခုလံုးအက်ိဳး၊အေမရိကန္ႏိုင္ငံသားအားလံုးအက်ိဳးကိုသာဦးစားေပးလုပ္ေဆာင္ရန္ဆံုးျဖတ္ၿပီးရဲရဲဝံ့ဝ့ံရင္ဆိုင္လုပ္ေဆာင္သည္။
ဂြၽန္ကြင္စီအဒမ္ဆီနိတ္တာအမတ္ျဖစ္ခ်ိန္မွာလြန္ခဲ့ေသာအႏွစ္တစ္ရာေက်ာ္ကျဖစ္ပါသည္။ထိုစဥ္(၁၈၇၀)ခုေႏြဦး၌အေမရိကန္သေဘၤာမ်ားကိုၿဗိတိန္ကဖမ္းဆီးသိမ္းဆီးၿပီးရ႐ွိေသာသေဘာၤႏွင့္သေဘာၤသားမ်ားကုိအဓမၼအသုံးခ်ေစခုိင္းသည္။ထိုမ်ွမကအေမရိကန္သေဘၤာခ်ီစာပိတ္ကိုၿဗိတိန္ကအေျမာက္ႏွင့္ပစ္ရာနစ္ျမဳပ္သည္။ဤလုပ္ရပ္မ်ားသည္ၿဗိတိန္ကအေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကိုၿခိမ္းေျခာက္ေသာသေဘာ၊အေမရိကန္ႏိုင္ငံသူႏိုင္ငံသားတို႔၏လံုျခံဳေရးကိုပ်က္စီးေစေသာသေဘာျဖစ္၍ၿဗိတိန္ဆန္႔က်င္ေရးလိုအပ္သကဲ့သို႔အေရးယူေဆာင္ရြက္ေရးကိုအဒမ္ကေတာင္းဆိုသည္။
အဒမ္ပါတီႀကီးစိုးရာနယ္ေျမမ်ားႏွင့္အဒမ္မဲဆႏၵနယ္ေျမသည္ကူးသန္းသြားလာေရးႏွင့္ေရာင္းဝယ္ေရးကိုအေျခခံစီးပြား႐ွာရာစီးပြားေရးမထိခိုက္မႈကိုသာဦးစားေပးေျဖ႐ွင္းလိုသည္။အေမရိကန္တစ္ျပည္လံုးႏိုင္ငံသားအားလံုးအေရးထက္သူတို႔စီးပြားေရးမပ်က္စီးမႈကိုသာအေျခခံထားေျဖ႐ွင္းလိုရာမွအဒမ္ႏွင့္သေဘာထားကြဲသည္။ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ျပည္ေထာင္စုသားအားလံုးအကိ်ဳးကိုဦးထိပ္ထားေသာအမတ္အဒမ္ႏွင့္သူ႔ပါတီသူ႔မဲဆႏၵနယ္သူနယ္သားတို႔အတိအလင္းလမ္းခြဲကာတစ္ႏိုင္ငံလံုးအတြက္ႏိုင္ငံသားအားလံုးအတြက္အဒမ္ရပ္တည္ေဆာင္ရြက္ေတာ့သည္။သူ႔ပါတီၿပိဳင္ဘက္ရီပတ္ဗလီကန္မ်ားကမွန္ကန္သည္၊ျပည္ေထာင္စုအက်ိဳးအဓိကထားသည္ဟုယံုၾကည္ကာၿပိဳင္ဘက္ႏွင့္လက္တြဲေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါသည္။လက္႐ွိသမၼတေသာမတ္ဂ်က္ဖာဆင္သည္အဒမ္ဖခင္မစၥတာအဒမ္းကိုသမၼတပလႅင္မွတြန္းခ်ခဲ့သူ။ရိပတ္ဗလစ္ကန္ပါတီသည္အဒမ္ၿပိဳင္ဘက္ပါတီ၊ထိုမ်ွမကျပည္ေထာင္စုအက်ိဳးထက္ကိုယ့္အက်ိဳး၊ကိုယ့္နယ္အက်ိဳးဦးစားေပးေစလိုေသာအဒမ္မဲဆႏၵ႐ွင္မ်ား။ဂြၽန္ကြင္စီအဒမ္သည္ပါတီစြဲမ႐ွိ၊ပုဂၢိဳလ္စြဲမ႐ွိ၊မဲဆႏၵနယ္စြဲမ႐ွိပဲမွန္မွန္ကန္ကန္ျဖင့္ျပည္ေထာင္စုဘက္၊ျပည္သူျပည္သားအားလံုးဘက္မွရပ္တည္ခဲ့ရာအမတ္မင္းဘဝမွလည္းျပဳတ္ခဲ့ရပါ၏။သူ႔ပါတီ၊သူ႔ပါတီဝင္မ်ား၊သူ႔မဲဆႏၵ႐ွင္မ်ားကလည္းခါးခါးသီးသီး၊တူးတူးခါးခါးစက္ဆုပ္ရြံ႐ွာမုန္းတီးသြားၾကပါ၏။သူ႔ေဆြရင္းေသြးရင္းမ်ား၊သူ႔မိတ္ရင္းေဆြရင္းမ်ားကလည္းနာနာက်ည္းက်ည္းမုန္းတီးစက္ဆုပ္ၾကဝိုင္းပယ္ၾကပါ၏။သူ႔အေဖသမၼတေဟာင္းႀကီးကသား၊ငါ့သားမင္းမမွားေသးဘူး မွားေအာင္သာ စိတ္လိုက္မာန္ပါ မတုုံ႔ျပန္နဲ႔ဟု အားေပးသူ႐ွိခဲ့ပါ၏။ေနာင္အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ခန္႔ၾကာလာၿပီးအေမရိကန္ႏိုင္ငံအေရးေပၚလာခ်ိန္တြင္လူပုဂၢိဳလ္ထက္အမွန္တရားဦးစားေပးေသာ၊ပါတီထက္ျပည္သူအားလံုးကိုဦးစားေပးေတြးေသာ၊မဲဆႏၵနယ္ေျမထက္ျပည္ေထာင္စုတစ္ခုလံုးအက်ိဳးစီးပြားၾကည့္ေသာ၊ပါတီစြဲ၊ပုဂၢိဳလ္စြဲ၊ေဒသစြဲကင္းသူကိုဝိုင္းဝန္း႐ွာၾကရာဂြၽန္ကြင္စီအဒမ္ကိုလက္႐ွိကေရာ၊အတိုက္အခံကပါေတြ႔႐ွိၿပီးသမၼတဝိုင္းဝန္းတင္ေျမာက္ၾကသည္။သမၼတ၊ဝန္ႀကီး၊ဆီနိတ္တာအျဖစ္ကြယ္လြန္ခ်ိန္အထိဝိုင္းဝန္းတင္ေျမႇာက္ၾကပါသည္။ထိုအမတ္ႀကီးကိုပါတီထက္ျပည္ေထာင္စုအက်ိဳးဦးစားေပး၍၊ပုဂၢိဳလ္ထက္အမွန္တရားဦးစားေပး၍၊မဲဆႏၵနယ္ထက္အားလံုးအက်ိဳးၾကည့္႐ႈ၍ကြၽန္ေတာ္ၾကည္ညိဳမိပါသည္။
က်န္းမာခ်မ္းသာေဘးကင္းၾကပါေစ
တြင္းႀကီးဝမ္းေမာင္(ေျမာင္)
MSC No.154
3.1.2018,Wed
