Introspectie

De directe benadering

Een wijze senior stelde ooit: "Heb uw naaste lief zoals deze is." Er schijnt een oud boek te zijn waarin het door een foute vertaling er overigens verkeerd in staat. Eigenlijk vind ik het vanzelfsprekender om de ander lief te hebben zoals deze is. Immers, stel dat iemand zichzelf hekelt, of zichzelf veracht, dan kan deze toch de ander nog in haar of zijn waarde laten en zelfs lief hebben. Uiteindelijk is het grootste gevecht die een mens in dit bestaan kan voeren de innerlijke strijd met zichzelf. En ik denk dat zij die zich open en direct uiten naar anderen toe het minst last zullen hebben van een innerlijke strijd. Grenzen trekken in het zand en die duidelijk aangeven, dat kan heel wat misverstanden voorkomen.

'Wie iedereen te vriend probeerd te houden krijgt zichzelf als grootste vijand.', het zou zomaar een tekst voor op een tegeltje kunnen zijn. Sinds een aantal recente gebeurtenissen wil ik mijzelf dat toch regelmatig voorhouden. Het kan soms ongemerkt binnen sluipen door een keer oprecht ergens 'Ja' op te zeggen. Om er na een bepaalde tijd ineens achter te komen dat er vervolgens een hele hoop achter aan is gekomen. 'Nee' zeggen is uiteindelijk net zo belangrijk als met 'Ja' kunnen instemmen. Iets waar ik recent weer eens achter mocht komen. Afgelopen weekeinde kreeg ik een blik in een spiegel, meerdere keren zelfs en herkende ik daarin mijn eigen achilleshiel. En zo kwam ik mijzelf tegen, want ook mijn lichaam vertelde mij dat ik weer eens over mijn eigen grenzen gegaan was. Zaterdagavond op de terugweg naar huis was het koud en het regende. Op de fiets er door, want ik ben niet van suiker toch? Doorweekt en verkleumt kwam ik thuis. Zondagavond begon ik te niezen en kreeg ik een loopneus, verkouden. Iets met een dikke bult...

Dat wil ik anders doen

Het vervelende aan het effect van een keer ergens mee instemmen en vervolgens een hele reeks automatische 'Ja' aannames er op laten volgen is dat het ongemerkt gebeurd. Het sluipt er in. Wat iemands sterkste kant is, is meestal ook de zwakste schakel. Zo begon ik ooit in een baan, welke ik leuk vond en kreeg ik er gaandeweg steeds meer taken bij. Omdat in de praktijk bleek dat ik wel een en ander kon. Dus kreeg ik enkele A4tjes vol met verantwoordelijkheden toen ik een contract voor onbepaalde tijd mocht tekenen. Bovendien kwam er ook nog een concurrentie bepaling in. Die wist ik er uit te praten, op advies van een collega. Dat ik met al die verantwoordelijkheden in wezen 4 banen in 1 had, drong toen slecht tot mij door. Want wie kreeg er nou nog een contract voor onbepaalde tijd aangeboden. De takenlijst was vreemd genoeg geen onderdeel van het contract. Op mijn loonstrook stond alleen medewerker, terwijl ik in de praktijk verantwoordelijk was voor een viertal aparte zaken.

Zoiets loopt vroeg of laat verkeerd af, totaal opgebrand als resultaat. Daarom is het volgens mij zo belangrijk om concreet grenzen te stellen. Zeker in zakelijke omstandigheden, maar ook in persoonlijke contacten. Op een bepaald gegeven 'Ja' zeggen kan juist aanleiding geven om op andere zaken juist duidelijk en direct 'Nee' te zeggen. Ook al wordt de ander even kwaad, of geeft deze aan teleurgesteld te zijn, had deze liever 'Ja' als antwoord gekregen. Uiteindelijk heeft iedereen baat bij een open, eerlijk en direct antwoord, denk ik. En mensen die er werkelijk toe doen zullen er niet door weglopen. Terwijl het in een zakelijke situatie eigenlijk nog eenvoudiger is. Bij een 'Nee' gaat het over en bij een 'Ja' komt het tot een puur zakelijke overeenstemming. Privé ligt dat soms wat ingewikkelder, daarom is onderscheid maken tussen zakelijke en persoonlijke situaties volgens mij ook belangrijk. Als deze zich ongemerkt vermengen kan dat tot vervelende situaties leiden. Voor mij is er nog steeds veel te leren...

Tussen de zinnen door horen

Ergens had ik een kater zondag, niet van overmatig drank gebruik overigens. Sterker nog, dat heb ik al heel lang niet meer gehad. Ook al spuug ik niet bepaald in een biertje, het drinken er van kent zijn grenzen. Een aantal van mijn dierbaren hadden mij al gewaarschuwd. Ze hoorden tussen mijn zinnen door schijnbaar iets wat mij ontging. Dat werd mij evenwel enigzins duidelijk toen ik zaterdagnacht uit bed gebeld werd om iemand te hulp te schieten. Terwijl bleek dat daar eigenlijk een 24/7 zorginstelling voor was bedoeld. Daar kwam ik diezelfde nacht achter omdat ik onder andere met de betreffende zorginstelling had gebeld. Te weinig slaap die nacht. Het was een chaotische week, dat brak mij wat op. Lichamelijke weerstand krijgt dan een klap. Met name ook door psychische stress. Hiervoor was ik al meerdere keren gewaarschuwd, dat ik beter op mijn eigen grenzen kon gaan letten en 'Nee' zeggen als ik dat zo beleefde.

Hoe kwam ik hier zo op, dacht ik zojuist. Wel, omdat er iets teveel aan confrontaties was de afgelopen tijd. Dat had te maken met diverse spiegels van de ziel waar ik in keek en mijzelf in herkende. En daar kwam kortgeleden nog de nodige onplezierige zelfreflectie bij. Prima overigens, soms is dat nodig om in de toekomst andere keuzes te kunnen maken. Fouten zijn er om van te leren, al was ik soms liever een ezel geweest, ik zal wel hardleers zijn. En er zijn ook omstandigheden waarbij het niet eenvoudigweg gaat over het omschakelen van een knop. Tussen de gesproken zinnen van anderen door hoor ik iets wat later pas echt tot mij doordringt. De essentiële boodschap in dit alles is voor mij uiteindelijk onaangenaam confronterend, maar zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Het leven blijft een groot leerproces.

Al met al gaat het leven er evengoed om door. Hopelijk heb ik mijn lessen weer eens geleerd. En het enige dat ik kan veranderen is mijn eigen gedrag. Ook dat gaat met vallen en opstaan. Maar liever ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Mogelijk kan ik ooit nog een handel beginnen in tegel tekstjes. Ondertussen schiet mij een stuk tekst te binnen uit een lied van wijlen Harry Kwant, zanger, kunstenaar en dichter: "...Kijk niet om want het wordt niet anders..." En ik denk dat ik mij dat advies maar weer eens goed ter harte neem. Het leven staat in de tijd niet stil, het raast genadeloos door in het nu. Wat geweest is kan niet meer worden veranderd, want gedane zaken nemen nooit een ommekeer. Vroeger en toen komen hoe dan ook niet weer. Het is nu voor eeuwig. Van nagelaten wensen om te doen komt enkel spijt. En sorry zeggen kan achteraf nog altijd.

Wat is wijsheid?

Ergens las ik een stelling dat als je de goedkeuring en acceptatie van anderen nodig hebt om van jezelf te houden dat je dan altijd aan jezelf zult twijfelen. Lastig, ergens klinkt het logisch, maar het lijkt ook het een of het ander. Het zal wellicht en - en zijn, als mens leven we immers niet alleen. Ja, het is fijn als je jezelf als mens kunt accepteren zoals je bent. Net zoals het ook aangenaam is om gehoord, gezien en gewaardeerd te worden. Daar zit in spanningsveld tussen. Altijd 'Ja' zeggen om de anderen te vriend te houden, instemmen om aardig gevonden te worden, dat gaat vroeg of laat mis. Net zoals overal 'Nee' tegen zeggen ook uiteindelijk geen levensgeluk met zich mee zal brengen. Het leren leven in het hier en nu gaat met vallen en opstaan.

Wat ik wil is het blijven leren van mijn eigen fouten. Om te voorkomen dat mijn leven een aaneenschakeling van herhalingen lijkt te zijn geworden. Mijn verkoudheid lijkt ondertussen snel te verdwijnen, al met al slechts drie dagen een beetje last van gehad. Oftewel, zoals ze hier in het Noorden dan ook wel zeggen: "'t Kon minder." Na zo'n chaotische, voor mij, verwarrende periode met heel veel indrukken en gevoelens heb ik tijd nodig om de boel een plek te geven. Dan neig ik naar het mijzelf afsluiten van contacten met anderen. Uit zelfbehoud verdwijn ik naar de achtergrond. En verlang ik naar de rust van de natuur. Zo ga ik dan bewust op zoek naar plekken waar geen mensen zijn. En als ik de zaken weer op een rijtje heb in mijn hoofd dan kan ik de werkelijkheid van alledag wel weer voor een tijdje aan. Want het komt uiteindelijk zoals het komt en het gaat zoals het onherroepelijk verder gaat.

Maak er wat van!

De rust van de natuur.

Bewerkte foto van mijn hand.