Witam
Po dłuższej przerwie związanej ze studiami, powracam z regularnym pisaniem na steemit. W dzisiejszym artykule chcę opowiedzieć co nieco i historii pszczelarstwa. Serdecznie zapraszam !
Prehistoria i ślady kopalne
Rodzaj Apis pojawił się około 30 mln lat przed człowiekiem. Prawdopodobnie, pszczoły właściwe występowały już w późnym eocenie, czyli 50 mln lat temu. Potwierdzeniem tego są odkryte skamieniałości w Niemczech i Francji oraz znalezisko w bursztynie bałtyckim, którego wiek datuje się na ok. 50 mln lat.
Kontakt człowieka z pszczołami sięga okresu pojawienia się Homo sapiens. Odkryte malowidła naskalne w Arane (Hiszpania) z okresu między 20 tys. a 10 tys. lat p.n.e. pokazują odbieranie miodu już z użyciem dymu!
malowidło naskalne przedstawiające człowieka zbierającego miód (Arane,Hiszpania)
Starożytność
Pierwotną formą zbierania miodu w tym okresie było polowanie na pszczele gniazda, ich niszczenie i rabowanie. Podstawy rozwoju pszczelarstwa zapoczątkowali Kreteńczycy. Znali oni doskonale właściwości odżywcze miodu, propolisu oraz gospodarcze znaczenie wosku. Pszczoły trzymali w ulach terakotowych w kształcie dzwonów lub walców. W późniejszym okresie do budowy uli stosowano glinę zmieszaną z mułem rzecznym. Przykrywali nim stosy rur układane warstwami.
Początki gospodarki pszczelarskiej pochodzą z Palestyny i datuje się je na 2 wiek p.n.e. Biblijnym pszczelarzem był wnuk Kaina - Tubel-Kain. W gajach oliwnych pszczoły gnieździły się w dziuplach drzew. Jedną z takich barci Tubel_Kain wyciął ponoć z drzewa i przeniósł w sąsiedztwo swego domostwa dając początek "pasiece".W późniejszym okresie pszczelartwo zaczęło się rozwijać w Grecji (VIII wiek p.n.e.). Grecy przyznawali pszczole boskie pochodzenie, dlatego wprowadzono ją do mitologii, która stała się kopalnią wiedzy na ten temat. W Grecji stosowano nawet gospodarkę wędrowną, transportując ule z pszczołami wykorzystując żeglugę przybrzeżną.
Nowożytność
Starożytne metody gospodarki pszczelarskiej przetrwały aż do czasów dzisiejszych. W części zachodniej Europy powszechnie zaczęto stosować ule wykonane z warkoczy słomianych (rysunek oraz zdjęcie poniżej).
rysunek ze średniowiecznego podręcznika Tacuinum sanitatis (XV wiek)
Na Wyspach Brytyjskich w 688 r. król Alfred wziął pod swoją opiekę pszczoły, ustanawiając daninę miodową i woskową na ludność królestwa.
Pszczelarstwo na ziemiach polskich
Na terenie Polski pszczoły trzymane były przed powstaniem państwa polskiego. Pierwsze wzmianki zaczęły pojawiać się w X wieku m. in. w notatkach Galla Anonima o " krainie obfitującej w różne bogactwa, w tym również w wosk i miód". Słowianie trzymali pszczoły w pniach bartnych prowadząc świadomą gospodarkę bartną.
zdjęcie kłody bartnej używanej w dzisiejszych czasach
Do dzisiaj kontynuowana jest tradycja bartnictwa na ziemiach polskich. Wiele nadleśnictw uczestniczy w programach ponownego wprowadzania barci do lasu, jako naturalnego elementu ekosystemu leśnego. Poniżej zdjęcie przedstawiające ciekawe mechanizmy przeciw niszczeniu barci przez niedźwiedzie.
XVI wiek był okresem szybkiej ekspansji pszczół na cały świat. Zainteresowanie pszczelarstwem błyskawicznie docierało na inne kontynenty. Około 2 wieku , pszczoła miodna (Apis mellifera) opanowała cały świat poza Arktyką. Odkrycie ramki było jednym z przełomowych odkryć w pszczelarstwie. Pozwoliło na dynamiczną ewolucję sprzętu pszczelarskiego i zwiększenia wydajności pasiek.