Mój komputer działa coraz wolniej lub jego zachowanie jest dziwne :( Co robić?
Podstawowe zasady BHP pracy na komputerze
ludzie dzielą się na tych którzy robią kopie bezpieczeństwa i na tych którzy będą je robić :) Czy to zewnętrzny dysk twardy czy kopia w chmurze - miej zawsze jakieś zabezpieczenie. Dane możesz przecież stracić nie tylko w wyniku ich kradzieży ale sprzętowej awarii komputera. Nie potrzeba tutaj komercyjnych rozwiązań - ważniejsza jest po prostu regularność ich robienia.
używaj legalnego i co chyba najważniejsze - w pełni aktualizowanego sytemu operacyjnego. Często nasz komputer ulega infekcji z powodu niezałatanych dziur bezpieczeństwa w samym systemie lub w oprogramowaniu którego na nim używamy. Nie pomoże nam najnowszy system jeśli będziemy używać starej wersji przeglądarki internetowej w której znaleziono podatności pozwalające na infekcję naszego komputera. Dlatego nigdy nie przekładaj aktualizacji czegoś bo dane okienko Cię wkurza - znam takie przypadki :)
jeśli używasz systemu z rodziny Windows - zadbaj o posiadanie któregoś z darmowych rozwiązań antywirusowych. Nie są doskonałe nawet jeśli są płatne ale to kolejna cegiełka w naszym murze którym odcinamy się od złych rzeczy czyhających w sieci. Możesz stosować dodatkowe rozwiązanie programowe jakim jest instalacja darmowego firewalla który odcina dostęp do naszego komputera z sieci ale zalecam to raczej bardziej zaawansowanym użytkownikom. Z doświadczenia wiem że firewalle często są problematyczne w prawidłowej instalacji i konfiguracji dla początkujących.
nie ściągaj nielegalnych wersji oprogramowania z sieci. Bardzo często są to programy zainfekowane czymś szkodliwym i pomimo prawidłowego pozornie działania mają w sobie ukrytą, tykającą bombę. Jeśli możesz to poszukaj darmowego odpowiednika szukanego programu. Czy do zrobienia prostego loga potrzebujesz komercyjnego Photoshopa czy wystarczy Ci darmowy GIMP ?? Zamiast Microsoft Office użyj Libreoffice do napisania CV. Poświęć chwilę na analizę tego co chcesz zrobić i sprawdź czy nie ma do tej czynności darmowego oprogramowanie.
może i najważniejszy podpunkt :) - nie oglądaj dziwnych i nie znanych stron z z tzw. "fikołkami" :) Jest na rynku kilku godnych zaufania potentatów o ile można ich tak nazwać i powinieneś znaleźć tam odpowiedzi na wszelkie pytania z dziedziny ludzkiej fizjologii. Wiele osób z tych które zgłaszają się do mnie po pomoc właśnie w ten sposób zostało zarażonych. Kumulacja kiepskiego porno, starej przeglądarki i Windowsa XP naprawdę nie wróży że dzień skończy się dobrze :)
używaj silnych i nieoczywistych haseł na swoich kontach pocztowych, w mediach społecznościowych i bankowych. Używaj podwójnego logowania zabezpieczonego np. hasłem smsowym lub aplikacją Google Authenticator. Jeśli nie musisz to nie zapisuj haseł w przeglądarkach a użyj do tego dedykowanej aplikacji jaką jest np KeePass.
Podejrzewam że mam to - czy to koniec? Jak żyć ?? :(
Jeśli nie daj boże dostajesz nagle ostrzegawcze maile że ktoś z innego kraju próbował się np. zalogować na Twoje konto Facebokowe i logowanie zostało zablokowane to prawdopodobnie Twój system został skompromitowany. To samo dotyczy informacji z banku czy też od Google.
Nie zawsze oznacza to że musisz biec do "pana od komputerów" i płacić sporo cebulionów polskich żeby łaskawie nas uratował. Są podstawowe czynności które może wykonać każdy z nas i przy użyciu darmowych programów przynajmniej spróbować przywrócić swój komputer do działania.
Po pierwsze proponuję przeanalizować swoją maszynę i zachowanie pod kątem punktów które wymieniłem wyżej. Może się okazać że jeśli po dezynfekcji nadal będziesz miał złe nawyki to niestety w krótkim czasie ponownie dojdzie do infekcji. Po analizie, w późniejszym czasie wrócisz do sprawy i postarasz się poprawić błędy w swoim zachowaniu i działaniu komputera.
Poniższe czynności warto robić profilaktycznie co pewien czas a pozwoli to nam dłużej cieszyć się bezproblemowym korzystaniem z dobrodziejstw internetu. Spis darmowych programów których należy użyć:
AdwCleaner LINK
Darmowy.
Program dzięki któremu pozbędziesz się różnego rodzaju malware i spyware. Dokładnie przeczesze również nasze przeglądarki internetowe i usunie dodatki wyświetlające nam niechciane reklamy. Przywróci domyślne strony startowe i usunie wpisy z rejestru. Program typu szwajcarski scyzoryk Voctorinoxa ale prosty w działaniu. Jest regularnie aktualizowany i trzeba zaglądać na stronę producenta czy nie ma przypadkiem nowszej wersji.
MalwareBytes LINK
Darmowy/Opcja zakupu pełnej wersji
Program podobny do powyższego ale w jego przypadku ma jeszcze szersze spektrum usuwania niechcianych rzeczy. Używam go razem z AdwCleaner. Darmowa wersja pozwala nam usunąć szkodniki natomiast nie oferuje nam czuwania w czasie rzeczywistym. Miesiąc pracy w pełnej wersji jest za darmo a później możemy przesiąść się na wersję darmową i ręcznie skanować sobie swój system. Program sam aktualizuje swoją bazę danych w czasie uruchomienia skanowania.
Combofix LINK
Darmowy.
Prawdziwy kombajn. Skanuje cały system. Na czas jego działania najlepiej wyłączyć swojego antywirusa. Kompatybilny z systemami Win XP, Vista, 7 i 8. Używany przeze mnie jako podstawowe narzędzie do czyszczenia starszych wersji Windowsa. Po skończeniu działania program wyświetli nam podsumowanie w notatniku dotyczące zmian jakich dokonał w systemie. Polecam.
Małe podsumowanie
Temat jak zwykle tylko dotknięty bo sposoby infekcji cały czas ewoluują. Stosowaniem się do wymienionych przeze mnie wyżej zasad minimalizujesz ryzyko do minimum. Róbcie kopie bezpieczeństwa i używajcie czasami profilaktycznie programów które wymieniłem. Rozsądek przede wszystkim. Jeśli ktoś ma jeszcze ciekawsze rozwiązania proszę o dodanie go w komentarzach. Dziękuję za uwagę i powodzenia :)