„Głusi mogą wszystko oprócz słyszenia”- I. King Jordan (rektor uniwersytetu Gallaudet)
Kim jest osoba głucha? – niepełnosprawnym? Ufoludkiem czy może kimś gorszym? Jest takim samym człowiekiem jak ja i ty. Czasami jednak nasze społeczeństwo nie rozumie tego. Dzisiejszy artykuł został napisany w konsultacji z mgr Katarzyną Szymurą, lektorem PJM, nauczycielem i pedagogiem, który chce pokazać ludziom słyszącym że świat Głuchych jest piękny a język migowy jest tak samo wartościowy jak język Polski dla nas słyszących. Zaczynamy!
W medycznej nomenklaturze o osobach g/Głuchych, ogłuchłych, niedosłyszących czy nie słyszących mówi się że to są osoby niepełnosprawne sensorycznie (o tym rodzaju niepełnosprawności wspominałam przy art. pt. „Ja niewidoma”) pokrótce niepełnosprawność sensoryczna opisuje zaburzone lub nie działające poprawnie zmysły. Głuchota ma kilka rodzajów i może nastąpić dziedzicznie, wtórnie lub samoistnie jako efekt uboczny choroby np. Retinopatii wcześniaczej, oponowego zapalenia mózgu czy też jako wada sprzężona z autyzmem lub zespołem downa. Bardzo dawno temu mówiono że o osoby głuche są głuchonieme – bzdura! Głusi nie są niemi … owszem czasami występuje mutyzm, ale w większości przypadków Głusi dzięki rehabilitacji potrafią używać aparatu mowy. Poza tym nie trzeba mówić by się dogadać. W świecie ciszy istnieje język którym porozumiewają się osoby głuche - PJM czyt. Polski Język Migowy, to właśnie nim Głusi operują tak jak my Językiem Polskim.
Nasze społeczeństwo jest zacofane, boi się inności i nie umie sprostać potrzebom Głuchych. Lekarze, urzędnicy, nauczyciele idą na łatwiznę stawiając mur oraz spychając te osoby na bok. Jest to tak samo częste jak brak kultury wobec osób niepełnosprawnych, jak upokarzanie i umniejszanie ważności potrzeb indywidualnych każdego człowieka.Nie jest łatwiej proszę państwa, jest to bolesne krzywdzące i bardzo bardzo niesprawiedliwe. Często osoby Głuche poprzez takie doświadczenia życiowe stają się wycofani, popadają w depresję, przez mity które są tworzone w wielu środowiskach - ograniczenia rosną i rosną np. Kiedy w rodzinie słyszącej rodzi się głuche dziecko na siłę każe się rodzicom uczyć dziecko mowy, a nie PJM-u czy mowy werbalnej mówiąc że tak będzie lepiej, bo sobie lepiej dziecko poradzi w życiu. Kolejnym mitem mówionym rodzicom jest to, że jak dziecko nie będzie w „normalnej szkole” cofnie się w rozwoju… W szkołach specjalnych dla dzieci z wadami słuchu oraz Głuchych panuje bardzo niski poziom nauczania nie ma złotej metody na przygotowanie dzieci niesłyszących do życia w społeczeństwie. Brakuje dwujęzyczności jest mnustwo barier i tylko są one pogłębiane przez źle dobraną kadrę i archaiczne metody - temat rzeka na inny wpis o problemie edukacji specjalnej w Polsce.
Mity i legendy będą zawsze nieważne gdzie… tylko, że my słyszący i nigdy nie próbujemy oswoić ciszy w taki sposób by np. dziecku niesłyszącemu było łatwiej. Ograniczenia są tylko w naszych głowach więc czas się obudzić. Czas to zmienić, ja się nie zgadzam na takie rzeczy. Dlatego przez 2 tygodnie próbowałam ogarnąć to co jest nie ogarnięte - wejść i poznać kulturę i język osób niesłyszących. Każdy z nas ma swoje marzenia, a moim od zawsze było ”miganie”. Wiadomo w szkole czy na kursie uczą SJM- sztucznego tworu języka migowego stworzonego przez osoby słyszące dla osób głuchych. Czyli Systemowego Języka Migowego. Liźnięcie nawet tego systemu sprawiło, że chciałam więcej i tak trafiłam do Wisły na obóz PJM. Każdego dnia dotykałam ciszy, nasza Lektorka jest osobą Głuchą, Dającą sobie świetnie radę w naszym świecie, czasami tak bardzo dzikim i nie chcącym się zatrzymać. Po za tym wszystkim jest ciepłą i wspaniałą osobą, która chce uczyć takich ludzi jak Ty czy ja PJM po to by Głuchym było lepiej w Polsce.
Każdy z was myśli że poziom A1 to daktylografia, czyli palcowanie alfabetem zdań, słów, potrzeb, nic bardziej mylnego … to co możesz ogarnąć w Internecie to jedno to co robisz w ciągu pierwszych 6 godzin kursu zmienia twoje życie, nagle jest -** BANG!!!** Myślałeś, że umiesz coś? Niestety chyba raczej niekoniecznie. Oczywiście im więcej słówek tym lepiej, im więcej samozaparcia, upartości i chęci tym jeszcze lepiej, jednak … są pewne ograniczenia … Każdego dnia od 9 do 22 starałam się poznać ten świat, te barwy, poczuć całą sobą ciszę … nie udało mi się bo ja słyszę … Mogę sobie tylko próbować wyobrazić, wytłumić dźwięki specjalnymi stoperami z wosku, słuchawkami – nie byłam w stanie, nie byłam w stanie objąć szerokości spektrum problemu jaki tkwi w głowie wszystkich ludzi. Czy to głuchych czy też nas - słyszących … Na A1 w pokoju byłam z Martą. Marta miała niedosłuch w skali 40dB - niby nie dużo, płynnie mówiła, miała pracę i generalnie jest to cudowna osoba. Ale jednak jej głuchota postępuje, ma wadę słuchu opartą na sprzężeniu chorobowym co powoduje upośledzenie zwane centralnym zaburzeniem przetwarzania słuchowego i jej mózg czasami nie rejestruje dźwięku pomimo tego, że słyszy. Powoduje to niezrozumienie otoczenia, szumów, dźwięków. Czasami jak już nie dawałam rady się dogadać prosiłam byśmy pisały na kartkach lub migały proste zdania. Świat ciszy mnie przytłaczał momentami, czasami przerażał, przerastał i powodował pomieszanie z poplątaniem wszystkiego … co nie znaczy że to jest czyjaś wina lub co gorsza - osoby głuche, słabo słyszące czy też niedosłyszące definiuje się w naszym stereotypowym świecie jako te gorsze? Inne? Mniej ciekawe? - Gówno prawda ! Dobrze, spróbujmy zrozumieć sens tego wszystkiego.
A ty zamigasz swoje imię ?
Wiedźma była wiedźmą zobaczyła i przeżyła, a co najważniejsze dostała lekcję pokory i pokochała świat ciszy. Oczywiście nie wszystko mi się poukładało w całość np. sensoryka osób głuchych albo też nie rozumiałam dlaczego niektórzy z głuchych rezygnują z aparatów lub noszą tylko jeden. Nie jest to łatwe, jest to inne. Spróbować zrozumieć ciszę i to co oni myślą … jednak czasami trochę odwagi, uporu i serca pomaga w postrzeganiu świata ciszy. Oczywiście że ja jako słysząca nie będę w stanie zrozumieć tych mechanizmów tego wszystkiego ale nie poddam się! Będę migać PJM dla tego że chcę by świat ciszy i mój świat miał wspólny język.