Amerykański Kongres przyjął ustawę 447, która pozwala Departamentowi Stanu na wspieranie walki organizacji żydowskich o odzyskanie majątków zagrabionych w czasie Holokaustu. Aby Just Act wszedł w życie, musi podpisać go jeszcze prezydent USA Donald Trump. Ustawę przyjął najpierw Senat, a następnie Izba Reprezentantów. Podpis prezydenta Trumpa wydaje się więc formalnością. Prawicowi publicyści nie kryją oburzenia decyzją Amerykanów.
Decyzja o podpisaniu ustawy 447 wywołała w Polsce burzliwą dyskusję. Nowe przepisy dają Amerykanom narzędzia dyplomatyczne do nacisku na kraje, które zwlekają ze zwrotem mienia należącego do ofiar Holokaustu. Pełna nazwa ustawy brzmi Justice for Uncompensated Survivors Today - w skrócie JUST Act. Słowo "just", czyli sprawiedliwość dotyczy ofiar Holokaustu, które nie otrzymały do tej pory rekompensaty za odebrane im mienie. Pojawiają się więc pytania, czy po uchwaleniu JUST ACT Polacy będą musieli oddać nawet 300 mld dolarów, bo takiej kwoty domagała się Światowa Organizacja Restytucji Mienia Żydowskiego.
Amerykański JUST Act wywołał głosy oburzenia
Przeciwko podpisaniu JUST Act protestowali przedstawiciele amerykańskiej Polonii. Po tym, jak we wtorek, 24 kwietnia Kongres USA przyjął ustawę 447, głos w tej sprawie zabrali polscy politycy, wśród nich m.in. minister Spraw Zagranicznych Jacek Czaputowicz. – Ja bym nie przywiązywał do tego zbyt dużej wagi. Wydaje nam się, że przede wszystkim musimy dbać o to, żeby te kwestie załatwiać sprawiedliwie, tak aby nie uprzywilejowywać żadnej grupy państw. Myślę, że tak, jak jest to prezentowane przez komentatorów, że tutaj środowiska żydowskie miałyby otrzymać jakieś mienia, a inne nie - to byłoby sprzeczne ze standardami obowiązującymi w Polsce i ze standardami sprawiedliwości i prawa – ocenił decyzję Kongresu szef MSZ na antenie Polsat News.
Michalkiewicz: "Katastrofa, Okupacja"
W sprawie dokumentu JUST Act dotyczącego odzyskania majątków żydowskich w ostrych słowach wypowiedział się polityk i publicysta Stanisław Michalkiewicz. – Na razie Polskę sprzedali, więc nie wiem czym jeszcze zamierzają handlować ze Stanami Zjednoczonymi. Bo jeżeli ta ustawa zostanie uchwalona to Polska zostanie wyszlamowana na ponad 300 miliardów dolarów. Bo ta suma pojawiła się w liście Światowej Organizacji Restytucji Mienia Żydowskiego z Nowego Jorku do Ministerstwa Sprawiedliwości w Warszawie – podkreślił Stanisław Michalkiewicz na antenie Radia Wnet. – To jest dla Polski katastrofa, to jest po prostu okupacja – dodał Michalkiewicz.
Prawicowy publicysta Rafał Ziemkiewicz w odpowiedzi na przyjęcie dokumentu JUST Act przez Kongres USA opublikował na Twitterze zdjęcie, na którym pokazuje Amerykanom gest Kozakiewicza.
Jakie są postanowienia ustawy s. 447 - JUST ACT?
Dokument JUST Act mówi o tym, że w ciągu 18 miesięcy Departament Stanu USA powinien przygotować raport dotyczący tego, jak 46 państw (w tym Polska) wywiązuje się z obietnicy restytucji mienia ofiar Holokaustu - m.in. dzieł sztuki, majątku prywatnego i komunalnego, które zostały odebrane właścicielom w czasie zagłady Żydów. Jeżeli nie ma spadkobierców, mienie powinno być przeznaczone m.in. na cele edukacji na temat Holokaustu. Kraje, których dotyczy JUST Act, podpisały w 2009 roku w czeskim Terezinie deklarację dotyczącą zwrotu majątku Żydom. Departament Stanu ma ocenić, czy i w jaki sposób państwa te realizują zasady zawarte w dokumencie z Terezina.
Oprócz raportu opracowanego przez Departament Stanu USA informacje dotyczące restytucji mienia ofiar Holokaustu mają znaleźć się także w innych dokumentach np. raportach dotyczących przestrzegania praw człowieka.
Jakie konsekwencje może ponieść Polska po podpisaniu JUST Act?
o przyjęciu ustawy 447 Amerykanie nie mogą w żaden sposób zmusić Polaków do zwrotu majątku żydowskiego, czy wypłacania komukolwiek odszkodowań. Raport stworzony przez Departament Stanu ma być narzędziem nacisku na kraje, które zwlekają z restytucją mienia ofiar Holokaustu. Jak poinformował podczas obrad kongresman Ed Royce z Kaliforni, celem JUST Act ma by wskazanie tych państw i ich "zawstydzenie", jednak nie niesie on za sobą żadnych konsekwencji prawnych.
Wpis z Twittera Bartosza Węglarczyka
Ustawa S. 447 o mieniu ofiar Holocaustu, którą dziś w nocy zapewne przyjmie Kongres USA, nie narzuca żadnych kar praktycznych. Dyplomacja USA ma raportować Komgesowi o stanie legislacji w poszczególnych krajach. Nie ma co histeryzować, choć głaskać nas po głowie nie będą.