Członek rady nadzorczej i córka założyciela Fundacji im. Rodziny Czartoryskich, oskarżą swojego ojca księcia Adama Karola Czartoryskiego o wyłudzenie 460 mln zł z Polskiego Skarbu Państwa. Transfer pieniędzy do raju podatkowego oraz nienawiść do Narodu Polskiego, a to wszystko przy użyciu słynnego obrazu Leonarda da Vinci - „Damy z gronostajem”
Krótki rys historyczny
Leonardo da Vinci namalował Damę z gronostajem w 1489 roku, używając farb olejnych z temperą. Przedstawiana on kochankę Ludovico Sforze Cecylie Gallerani. Po śmierci artysty obraz zaginął na kilka stuleci. W 1788 roku Dama została odnaleziona przez polskiego księcia Adama Jerzego Czartoryskiego. Obraz Miał być prezentem dla matki księcia Izabeli. W 1939 roku obraz został zrabowany przez nazistów. Po wielu wysiłkach udało się go odzyskać 1946 roku , następnie obraz stał się własnością państwa Polskiego. W 1990 po upadku komunizmu dzieło został zwrócone rodzinie Czartoryskich.
Kontrowersyjna transakcja
Pod koniec grudnia 2016 została podjęta decyzja o zakupie przez polskie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego dzieł sztuki należących do Fundacji im. rodziny Czartoryskich w tym Damę z gronostajem. Było to dużym zaskoczeniem. Zbiory Fundacji były ogólno dostępne dla zwiedzających z kraju i zagranicy. Cześć z nich była nawet trzymana jako stała ekspozycja w państwowych muzeach. Nie istniało też ryzyko ich sprzedaży za granice. Uniemożliwiało to prawo, które określało zbiory za dobra narodowe podlegające ochronie państwowej. Nie powinien w takim razie dziwić duży sprzeciw społeczny i ogólnonarodowa krytyka tej transakcji. Częste były komentarze, że państwo kupuje coś, co tak jest własnością publiczną i że jest to zwyczajna próba wyłudzenia pieniędzy. Minister kultury Piotr Gliński powiedział „Kolekcję Fundacji Czartoryskich kupiliśmy za ok. 5 proc. jej wartości” zdaniem Ministra Glińskiego jest to olbrzymi sukces.
Co zawiera kolekcja
W skład kolekcji oprócz Damy z gronostajem Leonarda wchodziły inne dzieła sztuki (Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem Rembranta van Rijna, rysunki Pietera Bruegla Starszego i Augusta Renoira, ryciny Albrechta Durera), przedmioty codziennego użytku (krzesło Wiliama Szekspira, czapka Napoleona Bonapartego), nieruchomości (pałac w Sieniawie), a także zabytki świata starożytnego (sarkofag z mumią kobiety, posąg Wenus). To wszystko oraz pozostałe 300 tys. innych eksponatów zostało nabyte przez państwo polskie za 460 mln zl czyli 100 mln euro po ówczesnym kursie.
Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem Rembrant van Rijn
Co zostało niedopowiedziane
Mało ludzi zdawało sobie jednak sprawę , że wszelkie koszty związane z opracowaniem, konserwowaniem i udostępnianiem kolekcji ponosiło Muzeum Narodowe w Krakowie. Z kolei wszystkie przychody, były przekazywane Fundacji Czartoryskich. Najwięcej pieniędzy fundacja zarabiała na zagranicznych wypożyczeniach Damy z łasiczką (oficjalne dane co do zysków są utajnione). zdjęce z Włoch. Na których potrzeby Dame ubezpieczono na 300 mln euro. Podsumowując mamy tu sytuacje w której jeden Podmiot zarabia, a drugi ponosi jego koszty utrzymania w tym przypadku są to polscy podatnicy.
Przekręt
Rok po sfinalizowaniu transakcji pieniądze zniknęły, a sama fundacja złożyła wniosek o postawienie w stan likwidacji. Pieniądze odnaleziono dopiero na koncie innej fundacji znajdującej się w raju podatkowym księstwa Lichtensteinu. Zdaniem Tamary Czartoryskiej, córki założyciela Fundacji przelanie środków na konto w Liechtensteinie było z góry zaplanowane. Szczegóły miały być ustalane z pomiędzy Ministrem kultury Piotrem Glińskim a ojcem Tamary.
W oficjalnym oświadczeniu Tamara napisała
"Od momentu, gdy dowiedziałam się o zamiarach księcia Adama Czartoryskiego i Macieja Radziwiłła co do przekazania funduszy obcej Fundacji, wielokrotnie podkreślałam w pisemnej korespondencji z Maciejem Radziwiłłem, że takie działanie jest niemoralne i potencjalnie łamiące prawo głównie z powodu zagrożenia unikaniem podatków i ryzykiem prania pieniędzy"
Fundacja opowiedziała na zarzuty, uznając stawiane jej oskarżenia za „krzywdzące stwierdzenia i insynuacje”. W oficjalnym komunikacie czytamy "Z ubolewaniem oświadczamy, że Jej aktualne działania szkodzą Fundacji, naruszają dobre imię Fundacji i osób zasiadających w jej organach, które podejmą odpowiednie kroki prawne w celu obrony swojego dobrego imienia"
Tamara Czartoryska zapowiedziała, że jest gotowa zeznawać w tej sprawie. "Nadszedł czas, aby udzielić niezbędnych wyjaśnień oraz umożliwić sądom i organom dochodzeniowym działanie mające na celu doprowadzenie do zwrotu pieniędzy do Fundacji XX. Czartoryskich. To niezbędne do realizacji celów, do których jako rodzina jesteśmy zobowiązani"
"3 kwietnia 2018 r. Maciej Radziwiłł napisał do mnie kolejny e-mail: Znajdujemy się w środku walki politycznej między rządem a opozycją. Musimy to przeczekać. Media chcą obrócić sprawę w rodzinną operę mydlaną, a ty im tylko w tym pomagasz. Oni tylko na to czekają. Jeśli mnie zaatakujesz, będę musiał się bronić. Uwierz, moja odpowiedź będzie mocna i zniszczy twoją wiarygodność. Nie idźmy w tym kierunku".
Podsumowując
Nie jest żadną tajemnicą, że na rynku sztuki istnieje czarny rynek. Historia nie raz to udowadniała. Niektórych z was może zainteresować, próba sprzedaży Dany Metropolitan muzeum of Arts, zaraz po jej odzyskaniu obrazu rąk nazistów. W tym jednak przypadku uniemożliwiło to nie prawo ale niezgoda ludzi dobrej woli uniemożliwiła sprzedaż. Niezależnie od branży, okropieństwem jest, gdy obowiązujące przepisy umożliwiają malwersacje finansowe.
A wy co myślicie dajcie znać w komentarzach