Hej!

Dzisiaj chciałam się podzielić z Wami wątpliwościami związanymi z materiałem śledczym, jakim są odbitki linii papilarnych.

Zacznijmy od tego, czym są linie papilarne

Liniami papilarnymi nazywamy listewki, które występują na opuszkach paców u rąk po ich wewnętrznej stronie. Listewki są rozdzielone równolegle biegnącymi bruzdami, dzięki czemu możemy zobaczyć na ich odbiciu ich układ. Na grzbiecie listewek znajdują się kanaliki potowe, które wydzielają pot łączący się z wydzieliną gruczołów łojowych, tworząc substancję potowo-tłuszczową. Dzięki tej substancji możliwe jest ujawnienie i zabezpieczenie śladów linii papilarnych. Linie papilarne są pełnowartościowym materiałem do prowadzenia identyfikacji w przypadku znalezienia ich na miejscu oględzin. Wynika to z ich charakterystycznej budowy i właściwości morfologicznych.

Przekrój skóry ludzkiej.

Problemy daktyloskopii

Daktyloskopia (czyli technika śledcza zajmująca się badaniem linii papilarnych) rządzi się trzema prawami (zasada 3N) ogłoszonymi przez Francisa Galtona. Głoszą one, że linie papilarne są niezmienne, nieusuwalne i niepowtarzalne. Czy aby na pewno?

• Pierwsza ta zasada została potwierdzona przez obserwacje trwające dziesiątki lat. Nie stwierdzono zmian układu lub zaniku linii papilarnych w innym przypadku niż uszkodzenia skóry właściwej np. związane z operacją. Uszkodzenia skóry właściwej mogą pozostawić blizny, ale pozostałe linie papilarne na palcach pozostają bez zmian. Zasadę tą potwierdza także tzw. chwilowy zanik linii papilarnych, który powstaje w wyniku powierzchownych obrażeń (np. Lekkie oparzenie) lub mają miejsce w związku z wykonywanym zawodem np. murarze, rybacy, hutnicy. W ich zawodzie intensywnie ścierana jest powierzchniowa warstwa naskórka, ale wystarczy kilkanaście dni by naskórek się zregenerował.

• Druga zasada głosi, że linie papilarne są nieusuwalne. Jednak możemy to zrobić po sąsiedzku u dermatologa zgłaszając się na zabieg dermabrazji :) Polega on na złuszczeniu skóry papierem chirurgicznym, a następnie wypaleniu skóry laserem aż do warstwy głębokiej. Znane są także przypadki obcięcia opuszek przy użyciu skalpela, czy wypalenia linii papilarnych kwasem solnym. Mniej inwazyjnym sposobem jest zażywanie niektórych leków na chorobę nowotworową, które powodują zanik linii papilarnych. W niektórych przypadkach skóra się zregeneruje (jeżeli nie została uszkodzona skóra właściwa) i unikalny kod na naszych palcach powróci niezmieniony. A jeżeli nie to i takie odciski po szczątkowych opuszkach będą sporą wskazówką dla wydziału śledczego.

• Warto także wspomnieć o rzadkim schorzeniu - adermatoglifii. U zdrowych osób linie papilarne kształtują się między 100 a 120 dniem życia płodowego, natomiast u osób dotkniętych tą chorobą nie tworzą się wcale. Rodzą się bez linii papilarnych. Jest to spowodowane mutacją genu SMARCAD1. Nie wiele wiadomo o funkcjonowaniu pełnego genu SMARCAD1, ale spekuluje się, że angażuje się w rozwój dermatoglifów i gruczołów potowych w skórze.

• Jeżeli chodzi o trzecią zasadę to istnieje powszechna opinia o niepowtarzalność linii papilarnych, oznacza to, że linie papilarne są indywidualne dla każdego człowieka i przyjmuje się, że nie ma dwóch osób posiadających identyczny ich układ. Nawet bliźniaki jednojajowe posiadają zróżnicowane linie papilarne. Jednak ta zasada nie została ona jeszcze ostatecznie potwierdzona przez badania naukowe. Istnieje przykładowo sprawa Brandona Mayfielda, który został skazany w ataku terrorystycznym w Madrycie. Jedynym materiałem, jakim dysponowali śledczy były odciski palca oskarżonego i byli pewni jego winy. Został jednak uniewinniony, ponieważ m.in. zostało udowodnione, że znajdował się wtedy na innym kontynencie. W aktach służb znajdują się także inne takie przypadki.

Poza zasadami 3N

Badania nad odciskami palców są też analizą obarczoną wieloma błędami, które mogą wynikać z błędów człowieka (śledczego), niekompletności materiału dowodowego lub/i jego deformacji. Dodatkowo sprawca zbrodni/kradzieży może podłożyć przedmiot z odciskami palców innej osoby, by zdezorientować organy ścigania i wydłużyć śledztwo.

Dziękuję za uwagę

I do następnego :)