Mszczuj ze Skrzynna? Nie ma szans. :) A jednak.
Interesuję się historią mojego regionu - Twardogóry, Goszcza, Sycowa, Oleśnicy. Zbieram informacje, ciekawostki, poszukuję źródeł no i oczywiście tego, co tygrysy lubią najbardziej, czyli starych grafik i fotografii obiektów z terenu gminy. Wiosną 2015 roku mój folder ze zdigitalizownymi obrazami liczył jakieś 30 plików. Ani dużo, ani mało - uznałam, że coś można pokazać. Powstał cykl Niedziela z historią, który wstępnie był zaplanowany do końca 2015. Okazało się, że przy odrobinie dobrych chęci i zaangażowania można dotrzeć do naprawdę ciekawych zasobów - coraz więcej bibliotek i archiwów ma kolekcje cyfrowe, więc tylko siąść i przeglądać. Niedziel poszło już ponad 130 i ciągle udaje mi się wyszukać nowe materiały. Często znajduję ciekawe tropy, nitki, które prowadzą mnie do nowych faktów z historii miasta i okolic.
Twardogóra około roku 1750
Jakiś czas temu przypadkowo odnalazłam bardzo interesującą dla mnie informację. Otóż na przełomie XVII i XVIII wieku właścicielką mojego miasta była księżna Wirtemberska Eleonora Charlotta. Była to bardzo ważna dla rozwoju miasta postać - przebudowała zamek na pałac, powiększyła miasto wytyczając duży nowy plac i obudowując go domami, zbudowała kościół, uzyskała wiele przywilejów (m.in. od cesarza Leopolda zwolnienie miasta na 100 lat z podatków). W dotychczasowych publikacjach podawano, że pochowana jest w nieznanym miejscu we Francji.
Czytam sobie pewnego razu artykuł, w którym wspominano niestety zmarłego już profesora Krupińskiego - podczas studiów miałam z nim anatomię człowieka. W artykule informacje o pracach profesora - m.in. o odtwarzaniu wyglądu twarzy na podstawie kości czaszki. Profesor pracował przy dwóch dość znanych na Dolnym Śląsku projektach - odtwarzaniu wyglądu świętej Jadwigi oraz patrona Wrocławia - błogosławionego Czesława. Po przeczytaniu chciałam zobaczyć efekty pracy, więc zaczęłam wyszukiwać informacje o obu projektach. I niespodzianka. Okazało się, że przy okazji ogłoszenia bł. Czesława patronem miasta prowadzono prace renowacyjne w jego kaplicy - w kościele św. Wojciecha przy wrocławskim placu Dominikańskim. Trafiłam na artykuł z informacją, że w krypcie kaplicy pochowane są Eleonora Charlotta i jej młodsza siostra. Później znalazłam jeszcze niemiecki tekst źródłowy wspominający o właśnie tym miejscu pochówku księżnej.
Twardogórski pałac Eleonory Charlotty
A dzisiejszy Mszczuj? Wiedziałam, że Zbigniew Oleśnicki (również przedstawiony na obrazie Matejki) nie pochodził z "mojej" Oleśnicy, tylko z miejscowości o tej samej nazwie w dzisiejszym województwie świętokrzyskim, ale coś mnie tknęło, postanowiłam poczytać raz jeszcze, może jakieś nawiązanie lokalne trafię.
Czytam zatem o obrazie: W prawym górnym rogu, pod lasem dostrzec można króla Władysława II Jagiełłę na koniu. Wśród towarzyszących mu dostojników jest Zbigniew Oleśnicki. Przed nim leży martwy rycerz Dippold Kikeritz, który szarżą próbował zabić króla.
Dippold Kikeritz? Cóż to za nazwisko Kikeritz? Wyszukiwanko. Formy zapisu: Łużyczanin Dypold von Kokeritz, Dypold von Kockeritz, Dypold von Köckritz. Bingo! Z rodziny von Köckritz pochodziło trzech właścicieli Twardogóry. Weszli w posiadanie miasta przez ożenek pierwszego z Köckritzów z bogatą wdową von Dyhrn. Ostatni z rodu na twardogórskich włościach - Zygmunt (Sigemund) sprzedał miasto Eleonorze Charlottcie za ponad trzydzieści tysięcy talarów. Köckritzowie również przyczynili się do rozwoju miasta - za ich czasów zbudowany został zamek o obronnym charakterze, rozkwitło rzemiosło, Twardogóra znana była z wyrobów tkackich. Z rodem związana jest jeszcze historia wypadku lub zabójstwa na polowaniu, kiedy to zginął jeden z Köckritzów - Caspar.
I to na razie koniec, a raczej początek nowej ciekawej nitki, za którą na pewno podążę. Czy twardogórscy Köckritzowie żyjący w XVI i XVII wieku wywodzili się z Łużyc, z Miśni? Dokąd przenieśli się po sprzedaży miasteczka? Jakie posiadali majątki? Będę szukać. Jest nowe wyzwanie.
Trumny Cathariny z d. Schindel i Caspara von Köckritz w krypcie kościoła św. Trójcy i Matki Boskiej - zdjęcie wykonano podczas remontu kościoła w 2009 r. Źródło: twardogora.pl
