Oto misje lat 60. i 70., które powinien znać każdy człowiek zainteresowany eksploracją kosmiczną.

Świeżo po przeczytaniu najnowszej książki Roda Pyle’a “Interplanetary Robots | True Stories of Space Exploration” postanowiłem sporządzić krótką notatkę o misjach bezzałogowych z lat 60. i 70., o których każdy pasjonat kosmosu wiedzieć powinien.

Łuna 3

Pierwszym pozaziemskim celem mocarstw kosmicznych był oczywiście Księżyc. Pierwsze sukcesy na tym polu odnosił Związek Radziecki. Łuna 1 stała się pierwszą pozaziemską sondą, chociaż nie trafiła w Księżyc. Łuna 2 wykonała już planowane zderzenie w naszego naturalnego satelitę. Kolejnym pierwszym razem ludzkości była misja Łuny 3. 7 października 1959 roku fotokomórka na pokładzie sondy wykryła światło i kamery zaczęły rejestrować po raz pierwszy w historii obraz niewidocznej strony Księżyca. O tym sukcesie pisałem już w osobnym poście.

Źródło: JPL/Caltech

Ranger 9

Amerykanie dopiero w 1962 roku przelecieli obok Księżyca i to 6 razy dalej od Łuny 1. Program Ranger nie odnosił sukcesów przez wiele lat. Dopiero trzecia generacja tych statków - Ranger 7,8 i 9 spełniła swoje cele. Ranger 9 wykonał 5800 zdjęć Księżyca przed kontrolowanym zderzeniem. Cała operacja była transmitowana na żywo przez telewizję.

Mariner 4

Po pierwszych próbach na Księżycu przyszedł czas na Marsa i Wenus. W listopadzie 1964 roku w kierunku Marsa poleciała sonda Mariner 4. Start przebiegł pomyślnie, problemy pojawiły się podczas lotu do planety. Nieprawidłowe wskazania przyrządów nawigacyjnych poprawiono jednak w locie i 14 lipca statek przeleciał obok Marsa. Sondzie udało się wysłać pierwsze wysokiej (wtedy) rozdzielczości obrazy planety, po raz pierwszy wykorzystując do tego technikę cyfrową oraz przekazać pierwsze dokładne dane na temat gęstości atmosfery, która okazała się być cieńsza niż wcześniej sądzono.

Zdjęcie powierzchni Księżyca z pokładu sondy Łuna 9 po wylądowaniu. Źródło: domena publiczna.

Łuna 9

Po udanych zderzeniach z Księżycem zarówno ZSRR jak i Stany Zjednoczone rozwijały systemy miękkiego lądowania na obiekcie. Amerykanie za pomocą lądownika Surveyor chcieli się przekonać, czy przyszły lądownik załogowy nie ugrzęźnie w księżycowym regolicie na zawsze. Pierwsi jednak byli znów Rosjanie. 3 lutego 1966 roku statek Łuna 9 wylądował na powierzchni, działając przez 8 godzin i wysyłając 40 zdjęć.

Surveyor 1

Amerykanie musieli się spieszyć. Kennedy zapowiedział lądowanie człowieka na Księżycu do końca lat 60. Przez to przyspieszyła też bezzałogowa eksploracja naszego naturalnego satelity. 14 lipca 1966 roku już w pierwszym podejściu Amerykanom się udało. Surveyor 1 wylądował miękko w Oceanie Burz. Sonda działała przez kilka tygodni, wysłała 11 240 fotografii i jako pierwsza przeżyła księżycową noc. Na powierzchni lądowało w sumie pięć próbników programu. Surveyor 3 był odwiedzony przez załogę Apollo 12 - to jest jedyny raz w historii, gdy ludzie dotknęli własnego sprzętu kosmicznego wysłanego poza Ziemię.

Cień lądownika Surveyor 1 na powierzchni Księżyca. Źródło: JPL.

To koniec na dzisiaj. W drugiej części opiszę pierwsze radzieckie łaziki księżycowe, historyczne dokonania sond Viking oraz radzieckie sukcesy na Wenus.