Co potrzebujemy.

Wielu ludzi niejednokrotnie zadawało mi pytanie jak sprawdzam złoto, i wiem że dana biżuteria jest złotem. Sam proces sprawdzania złota kwasem nie jest trudny lecz warto mieć do tego dobrego oko i cierpliwość. Do sprawdzania złota potrzebujemy:

• Kamień Probierczy.
• Ciecz Probiercza nr.1,5 i Chlorek Złota.
• Próbki złota próby 333 585 i 750.
• Pilnik najlepiej parę rodzajów o różnej szerokości.
• Lupa JUBILERSKA.

Gdy już mamy te podstawowe przedmioty, możemy przejść do sprawdzania złota. Pierwsze czego szukamy
na biżuterii to próba złota. Może być ona oznaczona liczbą np. 585,583,333. Może to być też polski znak probierczy.

Każdy kraj może mieć Inny znak probierczy, warto się jednak nauczyć znaków polskich ( o ile sprawdzasz złoto w Polsce ) Złoto też może być oznaczone w karatach lub nie mieć oznaczenia.

Co oznaczają próby.

Jak podaje Wikipedia :-)

0 próba 999 zawiera 99,9% czystego złota
1 próba 960 zawiera 96,0% czystego złota
2 próba 750 zawiera 75,0% czystego złota
3 próba 585 zawiera 58,5% czystego złota
4 próba 500 zawiera 50,0% czystego złota
5 próba 375 zawiera 37,5% czystego złota
6 próba 333 zawiera 33,3% czystego złota

Przykładowo próba 583 ( bardzo popularna biżuteria w Polsce tzw. Ruskie złoto ) zawiera 58,3% czystego złota. Reszta to domieszka miedzi i innych metali.

Ilość złota w stopie określa się też w karatach, gdzie 1 karat to 1/24 zawartości wagowej złota w tym stopie:

24-karatowe – próba 1000 (z definicji, w rzeczywistości uzyskuje się próbę 999 lub 999,9)
23-karatowe – próba 958
22-karatowe – próba 916
18-karatowe – próba 750
14-karatowe – próba 585
12-karatowe – próba 500
10-karatowe – próba 417
9-karatowe – próba 375
8-karatowe – próba 333

Gdzie szukać próby złota.

Próbę złota możemy szukać za pomocą lupy jubilerskiej. W łańcuszkach znajduje się ona najczęściej na zapięciach. Na obrączkach i pierścionkach można ją znaleźć od strony wewnętrznej. Kolczyki zaś dość często próby nie mają lub mają na zapięciach czy zakończeniach zapięć.

Mały test złota

Gdy już uda nam się znaleźć próbę na biżuterii, przystępujemy do pierwszego etapu sprawdzania. Musimy potrzeć złoto o kamień probierczy by zrobił się jasny ślad. Powtarzamy tą czynność tak by zrobić 3-5 śladów z różnych stron wyrobu. Kamień nie zostawia śladów na złocie, nie ma też ubytków w wadze. Obok tych śladów bierzemy próbnik złota o tej samej próbie co złoto i nim tak samo nacieramy ślady.

Następnie lejemy kwas próby numer jeden ( sprawdza czy wyrób jest złotem) po śladach które zrobiliśmy, a dokładnie po ich połowie. Jeżeli ślad zniknie = Nie jest to złoto (wtedy ślad próbnika powinien zostać )

WAŻNE

Zawsze zaczynaj od lania próby numer jeden !!! Lanie kwasów mocniejszych (Chlorek złota do sprawdzania 585 ) może spowodować że wystąpi błąd przy sprawdzaniu.

Jeżeli zaś ślad zostanie w nienaruszonym stanie ( u góry będzie ten sam kolor co na dole ) to znaczy że próba jest wyższa. (od próby kwasu numer 1 czyli 333)

Wtedy tworzymy nowe ślady, dodatkowy ślad za pomocą próbnika złota tym razem o wyższej próbie. Znowu lejemy kwas tym razem do sprawdzania 585 (Chlorek złota ) Teraz ślady powinny się zmienić, lekko się ściemnić ale nie zniknąć . Jeżeli mieliśmy pieczątkę 585 to już możemy być pewni że złoto jest o tej samej próbie.

Próbę 585 i analogicznie 583 sprawdza się najłatwiej. W ten sam sposób możemy sprawdzić czy złoto jest próby 750 oczywiście lejąc kwas nr.5 do sprawdzania próby 0.750. Kwas przeżera złoto, ale nie robi tego do końca.

Najtrudniejszą próbą do sprawdzenia jest 333. Po polaniu 585 kwasem 333, 585 zostaje w nienaruszonym stanie. Gdy polejemy 333 kwasem 333 stanie się to samo co po polaniu 585 kwasem 585 czyli zacznie ciemnieć ale nie zniknie do końca. Problem polega na tym że ta próba dość szybko znika. Przy sprawdzaniu 333 zawsze najlepiej obok potrzeć sobie
próbnikiem 333 i sprawdzać z jak szybko ślad znika i ile tego śladu zostaje.

Od strony praktycznej.

Największym problemem, który wymaga cierpliwości jest tarcie biżuterii o kamień. Tarcie pierścionków czy grubych łańcuszków nie sprawi problemów, jednak łańcuszek cienki może już nam sprawić trudność. W takiej sytuacji najlepiej zbić łańcuszek w kulkę i pocierać o najostrzejsze krawędzie kamienia, uważając przy tym by nie zniszczyć łańcuszka.

Druga sprawa to samo usuwanie kwasu z polanego śladu. Używamy do tego zwiniętego papieru (papierowe ręczniki lub papier toaletowy) i lekko przykładamy nie dotykając powierzchni kamienia by nie zmazać śladu.

Sprawdzanie białego złota.

Sprawdzanie wyrobów z białego złota nie różni się niczym szczególnym od sprawdzania wyrobów ze złota żółtego. Jedną różnicą jest to że takie złoto będzie miało inny ślad niż złoto żółte, ale gdy polejemy kwasem o tej samej próbie lub wyższej to kolor zacznie się zmieniać na złoty.

• Kwas 333 na białe złoto próba 585 = Kolor nie zmienia się.
• Kwas 585 na białe złoto próby 585 = Kolor robi się żółty.

Jak nie dać się oszukać.

Powiedziałem o sprawdzaniu złota z górnej nawierzchni, a co jeżeli oszust chce nam sprzedać wyrób który z wierzchu pokryty jest złotem a pod spodem znajduje się inny metal ? Od tego mamy pilnik. Możemy lekko przypiłować w niewidocznym miejscu wyrób ( za zgodą sprzedającego ) i na ten ślad napuścić kwasu o próbie niższej i tej samej. Gdy pod spodem będzie inny metal, kwas zacznie się pienić. Może zdarzyć się sytuacja że po piłowaniu od razu będzie widać że jest tam inny metal ( np. srebro pod warstwą złota ).

Druga sprawa to sprawdzanie zapięć i ich prób. Jeżeli na zapięciach będą różne próby to już zapala się lampka w głowie że coś może być nie tak. Tak samo trzeba sprawdzać każdy element łańcuszka razem z medalikiem.

Przekręt na białe złoto

Ktoś przyjdzie i zaczyna Ci wmawiać że ten wyrób jubilerski jest białym złotem. Lejesz kwasem, nie znika, lejesz wyższymi próbami i nic się nie dzieje. Wtedy sprzedawca mówi Ci że jest to wyższa próba niż 750 :-) Ty nie masz jak sprawdzić bo nie masz takiego kwasu. Kupujesz i tracisz. Może to głupio brzmi ale znam przypadki, gdzie tacy oszuści zarobili krocie na wyrobach z STALI CHIRURGICZNEJ !!!

Środki Ostrożności.

Ten poradnik został napisany na bazie moich doświadczeń. Potrzebny jest długi trening na przykładach tombaku i złota, by nauczyć się sprawdzać złoto bezbłędnie. Bez treningu nie zabieraj się do tego ! I pamiętaj, grubego złota nie sprawdzisz za pomocą kwasu, ponieważ pod spodem nawet jak użyjesz pilnika może być inny metal. Użyłem przykładu sprawdzania najczęstszych prób, do innych trzeba sobie dojść metodą prób i błędów na prawdziwym złocie, porównywać ślady które zostały i testować. Życzę powodzenia w sprawdzaniu złota :-)