O Stanisławie Łasewiczu usłyszałem po raz pierwszy rok temu. Stosunkowo niedawno jeden z pracowników Ambasady RP w Rydze poszukiwał jego grobu i znalazł go w... Krakowie. Mogiła była bezimienna. Nieoznaczona. Bez żadnej tabliczki. Grób jednak został odnaleziony i oznaczony. Wciąż jednak jest to zwykła ziemna mogiła z wbitym drewnianym krzyżem. Cóż, Stanisław Łasewicz z pewnością zasługuje na więcej.
Urodził się w 1903 roku. Był jednym z czołowych działaczy polskich na Łotwie, inicjatorem i pierwszym dyrektorem szkoły polskiej w Krasławiu, założycielem drużyny harcerskiej w tym mieście. W 1929 roku reprezentował Polaków z Łotwy na pierwszym Zjeździe Polaków z Zagranicy. Wygłosił na nim następujące przemówienie:
Przybywam od rodaków z nad Dźwiny, z ziem, które zwą się Inflantami Polskiemi, by przynieść Wam serdeczne powitania. Przybywam z zapewnieniem dla Polski i całego Narodu, iż sumienia nasze przed zaprzaństwem narodowem strzegą liczne mogiły braci naszych, którzy od wieków za „naszą i waszą wolność” ginęli. Pragniemy Was zapewnić, że pokolenie dzisiejsze jak i przyszłe, wierne tradycji pradziadów, dziadów i ojców naszych, strzec będzie wszystkiego, co stanowi ogniwo, łączące Naród Polski po całej kuli ziemskiej rozproszony. Na cześć Najjaśniejszej Rzeczypospolitej Polskiej, za Jej serce, za Jej opiekę, wznoszę okrzyk: „Niech żyje wolna Polska!“.
Stanisław Łasewicz zmarł 7 grudnia 1932 roku na gruźlicę. Wcześniej leczył się w górach. Pochowano go na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. To jeden z tych wielu anonimowych dziś "siłaczy", którym ciężka praca u podstaw sławy nie przyniosła, choć dla sobie współczesnych była to bardzo ważna postać i z pewnością przez długi czas pozostawała w ich pamięci. Tak przynajmniej można sądzić z not w ówczesnej prasie wileńskiej.
Przy okazji zrobiłem zdjęcie sferyczne. Można je już zobaczyć na Google Street View. Swoją drogą, zauważyłem, że Cmentarz Rakowicki jest wyjątkowo ubogi w zdjęcie sferyczne. Zaczęła mi więc chodzić po głowie myśl, żeby to nadrobić i dać ludziom możliwość wirtualnego przespacerowania się po tej nekropolii.
Na koniec kilka zdjęć, które zrobiłem idąc w kierunku bramy. Już wiem pod jakim drzewem chcę być pochowany...
