Witold Pruszkowski, Unitka, 1888
Obraz nawiązywał do męczeństwa unitów, jakie nastąpiło w wyniku kasaty Unii przez cara w 1875 roku. Opór unitów przed rusyfikacją stał się tematem licznych utworów literackich i reportaży, między innymi autorstwa Władysława Reymonta. Witold Pruszkowski stara się w tym obrazie znaleźć nową formułę dla sztuki akademickiej, podobnie jak robił to wówczas Franciszek Żmurko czy Wilhelm Kotarbiński.