Miejscowość, w której nie wolno umierać, czyli o absurdach prawnych

W Internecie możemy znaleźć mnóstwo list z absurdalnymi, dziwnymi i zabawnymi przepisami prawnymi z całego świata. Niestety większość z nich ogranicza się do jednego zdania typu: "W którymś stanie nielegalne jest granie w domino w niedzielę". Rzadko kiedy podany jest jakiś kontekst lub skąd to prawo w ogóle się wzięło. A czasem jego historia może być nawet ciekawsza niż sam przepis.

Jak to w Internecie bywa, spora część tych ciekawostek prawnych jest kompletnie nieprawdziwa, ale o tym później. Na razie przyjrzyjmy się tym, które faktycznie istnieją. Poniżej kilka różnych rodzajów dziwacznych praw i ich historia.

Zakaz umierania

Le Lavandou, Francja	2000 rok	źródło

W 2000 roku prezydent miejscowości Le Lavandou na południu Francji zakazał mieszkańcom umierania. Wszystko dlatego, że zabrakło miejsc na cmentarzu, a budowa nowego cmentarza została wstrzymana w związku z obawami o środowisko naturalne. Prezydent stwierdził, że wprowadza to absurdalne prawo żeby walczyć z absurdalną sytuacją. W ślady Le Lavandou wkrótce poszły też dwa inne francuskie miasteczka. Podobne prawo istnieje obecnie również w jednej miejscowości w Hiszpanii i jednej w Brazylii. Ma to być jedynie forma protestu i w miejscach tych nie są raczej przewidziane żadne kary dla umierających.

^{Przestępstwo w Gainesville w USA; fot. Pexels.com}

Zakaz jedzenia kurczaków sztućcami

Gainesville, USA	1961 rok	źródło

Kolejne ciekawe prawo istnieje w mieście Gainesville w stanie Georgia w USA. Miejscowość ta słynie z produkcji drobiu i jest nawet nazywana "drobiową stolicą świata". Zakazane jest tam jedzenie smażonych kurczaków przy użyciu sztućców. Jest to celowo ustanowione w 1961 roku prawo, które miało być rodzajem chwytu marketingowego żeby wypromować przemysł drobiowy w mieście. Mylicie się jeśli myślicie, że zakaz ten nie jest przestrzegany. W 2009 roku obchodząca 91. urodziny kobieta została aresztowana za jedzenie kurczaka widelcem. Jako, że zapis prawny ma raczej charakter humorystyczny, "areszt" polegał na zakazie odchodzenia od stolika póki kobieta nie zje kurczaka palcami, czyli według prawa w jedyny słuszny sposób.

Zakaz noszenia zbroi w parlamencie

Wielka Brytania	1313 rok	fragment

Inny rodzaj absurdalnych praw to prawa będące pozostałością z dawnych czasów, która do dziś nie została zlikwidowana. Przykładem może być zakaz noszenia zbroi w brytyjskim parlamencie. Prawo to zostało wprowadzone w roku 1313 za panowania Edwarda II. W tamtym czasie było jak najbardziej uzasadnione, ponieważ zdarzało się, że niektórzy próbowali wywrzeć presję na parlamencie strasząc użyciem sił zbrojnych. Mimo wielu prób zlikwidowania dziwnych i nieaktualnych praw w Wielkiej Brytanii, parlament nigdy nie doszedł do porozumienia i do dziś trafiają się takie perełki. Prawo wciąż jest przestrzegane, choć w ostatnim czasie nie było żadnych informacji by ktoś próbował je złamać.

Zakaz sprzedaży gumy do żucia

Singapur	1992 rok	fragment

W Singapurze istnieje zakaz sprzedaży gumy do żucia. Został on wprowadzony ze względu na wyżute gumy zanieczyszczające miejsca publiczne, czasem przyklejane przez wandali. Jednak miarka ostatecznie przebrała się gdy ludzie zaczęli zaklejać czujniki w nowiutkim, kosztującym 5 mld dolarów metrze, co wymuszało bardzo kosztowne naprawy. Władze postanowiły z tym skończyć i o ile ich intencje były słuszne, to prawo, które wprowadzili było tak surowe, że szybko wzbudziło sensację na całym świecie. Import i sprzedaż gumy zostały całkowicie zakazane w całym państwie, a wyplucie jej na ulicę grozi grzywną w wysokości 700$. Można dziś kupić jedynie gumę na receptę u lekarza. Niektórym udaje się czasem też przeszmuglować ją z sąsiedniej Malezji. Okazuje się, że Singapur jest ostoją wielu dziwnych praw. Jest tutaj też na przykład nakaz spuszczania wody w publicznych toaletach.

Zakaz sprzedaży jajek z niespodzianką

USA	1938 rok	fragment

Popularne w Europie jajka z niespodzianką są nielegalne w Stanach Zjednoczonych. W tym przypadku nie ma co prawda prawa dotyczącego bezpośrednio Kinder niespodzianek, ale zakaz ich importu i sprzedaży wynika z wcześniej istniejących regulacji. Chodzi o federalną ustawę o żywności, lekach i kosmetykach z 1938 roku. Znajduje się tam zapis zakazujący umieszczania przedmiotów niekonsumpcyjnych w produktach spożywczych. Niektórym udało się obejść to prawo. Okazuje się, że można umieścić zabawkę w jajku jeśli jest ona chociaż częściowo widoczna z zewnątrz. Powstały więc produkty przypominające Kinder niespodzianki, ale dostosowane do amerykańskich przepisów. Co ciekawe, przez 40 lat zanotowano podobno tylko trzy śmiertlene wypadki związane z jajkiem z niespodzianką. Może więc prawo w USA jest jednak trochę zbyt surowe?

^{Czy ta ryba trzymana jest w podejrzany sposób? fot. Pixnio.com}

Zakaz obchodzenia się z łososiem w podejrzany sposób

Wielka Brytania	1986 rok	fragment

Istnieją także przepisy prawne, które są po prostu dość nieprecyzyjne. W 1986 roku brytyjski parlament wprowadził specjalną ustawę, której celem była walka z nielegalnym połowem łososi. Niewątpliwe jest to przydatna ustawa, jednak wkrótce całą uwagę skupił na sobie jeden specyficzny fragment. Mowa tu o sekcji 32., która mówi o tym, że nie wolno obchodzić się z łososiem w podejrzany sposób. Według tego prawa każdy, kto jest w posiadaniu łososia, co do którego ma podejrzenie, że został pozyskany w nielegalny sposób, popełnia przestępstwo. Jednak jak dokładnie poznać, że ktoś obchodzi się z łososiem "w podejrzany sposób" wciąż jest przedmiotem dyskusji.

Zakaz pokazywania instrumentów muzycznych w telewizji

Iran	lata 80.	źródło

Niektóre z praw, które wydają nam się dziwaczne wynikają z różnic kulturowych. Przykładowo w Iranie nie wolno pokazywać w telewizji żadnych instrumentów muzycznych. Zakaz istnieje ze względów religijnych. Część szyickich kleryków uważa, że pokazanie instrumentów byłoby niezgodne z islamskim prawem. Zwykle podczas koncertów w telewizji zamiast instrumentalistów pokazuje się ładne krajobrazy lub zamazuje się ich instrumenty. Kiedy więc w 2014 jeden z irańskich kanałów po raz pierwszy od ponad 30 lat pokazał muzyków w pełnej krasie wywołało to niemałe zdziwienie w całym kraju. Od czasu tego wydarzenia zakaz zdaje się być przestrzegany nieco mniej rygorystycznie, ale nadal istnieje.

Zakaz gry słów

Chiny	2014 rok	źródło

W Chinach natomiast nielegalna jest gra słów. Według chińskich władz utrudnia ona przekazywanie wiedzy na temat historii i kultury i może prowadzić do nieporozumień i "językowego chaosu". Przed wprowadzeniem tego prawa gra słów była w chińskich żartach i powiedzeniach dość popularna między innymi z uwagi na dużą liczbę podobnie brzmiących wyrazów. Władze jednak wymusiły zaprzestanie jej używania, zwłaszcza w telewizji i prasie. Chiński autorytaryzm jest źródłem wielu takich dziwacznych dla nas praw. Nielegalne są tam też na przykład filmy o podróżach w czasie, bo mogą zachęcać do wypaczania historii, a tybetańscy mnisi, którzy i tak są już mocno uciskani przez państwo, potrzebują specjalnej zgody żeby odbyć proces reinkarnacji po śmierci.

^{Czy pan na zdjęciu ma uprawnienia elektrycze nie wiadomo; fot. Maxpixel}

Wymiana żarówki wymaga uprawnień

Wiktoria, Australia	1998 rok	źródło

Niektóre prawa wydają się być po prostu trochę nieprzemyślane. W stanie Wiktoria w Australii w 1998 roku wprowadzono ustawę regulującą bezpieczeństwo elektryczne, w której stwierdzono, że każdy, kto chce wykonywać prace elektryczne, nawet we własnym domu, musi posiadać odpowiednią licencję. Dopiero jednak rok później uchwalono akt prawny, w którym jasno stwierdzono, że wymiana żarówki i wyciąganie wtyczki z gniazdka nie zaliczają się do tych prac i czyności te mogą być wykonywane to bez żadnych pozwoleń. Można więc powiedzieć, że faktycznie przez pewien czas prawdopobnie nielegalne było wymienianie żarówki w Wiktorii bez licencji.

Zakaz polowania na wieloryby na lądzie

Oklahoma, USA	1974 rok	fragment

Jak można wyczytać na niejednej stronie internetowej, w Oklahomie zabrania się polowania na wieloryby. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie to, że stan ten leży w środku kraju i nie ma dostępu do oceanu. I to właśnie jest kolejny rodzaj prawnych ciekawostek, czyli teoretycznie prawdziwe, lecz z jednym "ale". Przepis prawny, na który powołują się osoby rozpowszechniające ten fakt w żadnym miejscu nie wymienia wielorybów. Mówi jedynie o zakazie polowania na zwierzęta, które w danym miejscu występują w bardzo małej ilości. Niby może to też dotyczyć wielorybów, ale ciekawostka ta jest już nieco naciągana i właściwy akt prawny jest w rzeczywistości o wiele bardziej nudny.

Zakaz nazywania świń Napoleon

I tak płynnie przechodzimy do praw, które są całkowicie nieprawdziwe. Próżno szukać źródła potwierdzającego, że we Francji nielegalne jest nazywanie świń imieniem Napoleon. Mówienie, że w Kalifornii potrzeba licencji myśliwskiej do założenia pułapki na myszy wynika raczej z niezrozumienia przepisów. Nieprawdą jest też, że mieście York można legalnie zabić Szkota jeśli nkesie on łuk. Nie jest pewne czy taki przepis w ogóle kiedyś istniał. Dziś natomiast Szkoci mogą spać spokojnie, bowiem mamy stare, dobre prawa zabraniające zabijania ludzi. Nie ma też żadnego potwierdzenia, że w Alabamie nie wolno nosić sztucznych wąsów w kościele albo, że w Kalifornii nie można jeść pomarańczy w wannie albo, że Wielkiej Brytanii przyklejenie znaczka z królową do góry nogami jest zdradą stanu lub, że w Szwajcarii nie wolno kosić trawnika w przebraniu Elvisa. Można zaryzykować stwierdzenie, że większość internetowych "dziwnych praw" jest zmyślona lub błędna. Warto sprawdzić coś, co znaleźliśmy w Internecie zanim uznamy to za fakt, wciąż istnieje bowiem mnóstwo absurdów, które są całkiem prawdziwe i często nawet ciekawsze od tych zmyślonych.

Na koniec jeszcze przykład z naszego podwórka. W Polsce wciąż z nieprzyjemnościami mogą spotkać się osoby fotografujące dworce kolejowe. Jest to pozostałość po zakazie, który został zniesiony ponad dekadę temu. PKP wymaga czasem potwierdzenia, że zdjęcie nie zostanie użyte w celach komercyjnych, choć nie wskazuje konkretnej podstawy prawnej.

Po więcej ciekawych faktów upvotuj, resteemuj i followuj. Dzięki!

^{bibliografia:
Dumb Laws: The Strangest Law in Every State, Reader's Digest
Weird Laws: An Explanation, Code Publishing, 10.11.2015
Legal Curiosities: Fact or Fable?, lawcom.gov.uk, 03.2013
Lauren McMah, Urban legend or legislation: Australia’s weirdest laws explained, news.com.au, 07.03.2016
David Mikkelson, California Mousetrap Law, Snopes, 17.11.2005
Dodatkowo źródła lub fragmenty (jeśli są dostępne) poszczególnych praw znajdują się przy tych prawach.
Ilustracje na licencji Creative Commons lub Public Domain}