Pojęcie zmartwychwstania jest jednym z centralnych i najważniejszych zjawisk chrześcijaństwa. Według Wikipedii:
Zmartwychwstanie lub wskrzeszenie zmarłych (z łac. resurrectio mortuorum; gr. ανάστασις νεκρων /anastasis nekron/) – przywrócenie do życia ciał osób zmarłych.
Zanim jednak przejdziemy do czysto chrześcijańskich konotacji tego pojęcia, zobaczmy gdzie jeszcze w kulturze lub innych religiach mamy do czynienia z tym pojęciem.
Wskrzeszenia bogów i innych…
To nie jest wcale unikalne pojęcie. Występuje w wielu religiach i mitach przeszłości. Na Bliskim Wschodzie, zmartwychwstają Ozyrys i Baal, Dumuzi, Adonis, Melquart i Eshmun. W starożytnej Grecji heros Asklepios został zabity przez Zeusa, następnie wskrzeszony i podniesiony do pozycji boskiej jako bóg medycyny (jego córki to między innymi Higieja, Panakeja tak jak dzisiejsze higiena i panaceum). Oprócz niego, zmartwychwstańcami, którzy w wyniku wskrzeszenia uzyskują status boski są – Kastor, Herakles, Alkmena i Melikertes.
W buddyzmie zen i chan istnieje legenda Bodhidarmy, który przyniósł do Chin indyjska szkołę Ekayana, która finalnie stała się tradycją buddyzmu chen. Jest też opowieść o Puhua i Linji, gdzie także obserwujemy wskrzeszenie.
W hinduizmie w jednej z głównych tradycji folkloru jest opowieść o Savitri, która ratuje życie męża z rąk boga śmierci Yamy. W Ramajanie, po tym jak Ravana jest zabity przez Ramę w wielkiej bitwie miedzy dobrem a złem, Rama zażądał od króla bogów Indry,wskrzeszenia wszystkich małp biorących udział w bitwie.
Zatem patrząc tylko na te przykłady, widzimy, że zmartwychwstanie nie jest unikalne, ani stworzone przez tradycję judeochrześcijańską. Przejdźmy jednak do naszej Biblii i teog co przyjdzie chrześcijanom celebrować za kilka dni.
Zmartwychwstanie Jezusa
W Biblii wskrzeszenia pojawiają się już w Starym Testamencie. W Pierwszej Księdze Królewskiej (17:17-24) prorok Eliasz wskrzesza chłopca przy pomocy modlitwy. W Drugiej Królewskiej (4:8-16) Elizeusz wskrzesza syna Shunemitki (Shunem to mała wieś biblijnego plemienia Izachar, dziś utożsamiane z wioską Sulam). Do grobu Elizeusza zostają wrzucone zwłoki mężczyzny i gdy to ciało dotyka kości proroka, ten zmartwychwstaje (2 Królów 13:21).
Przejdźmy jednak do samego Jezusa, czyli najgłośniejszego zmartwychwstania w Biblii. I od razu musi nam się rzucić jedno – nigdzie w NT nie ma ani słowa o samym zmartwychwstaniu! Śledzimy wypadki do śmierci Chrystusa, aby przeskoczyć do pustego grobu. Jeden z opisów samego zmartwychwstania pojawia się w apokryficznej Ewangelii św. Piotra:
Ale w nocy, gdy świtał dzień Pański [niedziela], a grobu strzegły straże kolejno po dwóch, odezwał się wielki głos w niebie, i ujrzeli, jak otwarło się niebo i dwu mężów zstąpiło stamtąd odzianych wielkim blaskiem i zbliżyło się do grobu, a ów kamień, który zamykał wejście, stoczywszy się, sam odsunął się na bok, grób się otworzył i obydwaj młodzieńcy weszli doń. Gdy więc owi żołnierze ujrzeli to, obudzili centuriona i starszych – oni bowiem tam byli pełniąc straż, i gdy opowiedzieli im to, co ujrzeli, zobaczyli znowu trzech mężów wychodzących z grobu: dwu podtrzymywało jednego, krzyż im towarzyszył, a głowy dwu sięgały aż do nieba, podczas gdy głowa tego, który był przez nich prowadzony, przewyższała niebiosa. I usłyszeli głos z nieba mówiący: „Czy zwiastowałeś tym, którzy śpią?” I dała się słyszeć odpowiedź z krzyża: „Tak”.
Jednak mówimy o tekście odrzuconym przez kościół i nie wchodzącym do kanonu, jako tekst nie natchniony Duchem Świętym (decyzja papieża Gelezjusza I w 494 roku).
Jeśli sięgniemy do ewangelii kanonicznych – nie ma żadnego opisu samego zmartwychwstania. Gdy sięgniemy po opisy tego co wydarzyło się przed i potem…hmmm…jest sporo wątpliwości.
Czy Jezus uprzedził swoich apostołów o swojej śmierci i zmartwychwstaniu?
Nie, według apostoła Jana (20:9). Tak, według innych (Mateusz 20:18-19, 26:1-2.; Marek 8:31, 10:33-34, 14:28; Łukasz 18:31-33).
Ilu apostołom ukazał się Jezus w swoim pierwszym objawieniu po zmartwychwstaniu?
Dziesięciu (Jan 20:24).
Jedenastu (Mateusz 28:16-17; Marek 16:14; Łukasz 24:33-37).
Dwunastu (1 Kor 15:5)
Komu jako pierwszemu objawił się Jezus?
Dwóm Mariom (Mat 26:1).
Marii Magdalenie (Marek 16:9, Jan 20:11-14).
Kleofasowi z kompanem (Łukasz 24:13-31).
Kefasowi (1 Kor 15:4-5)
Gdzie Jezus kazał iść apostołom po zmartwychwstaniu?
Do Galilei (Mateusz 28:10; Marek 16:7)
Do Jeruzalem (Łukasz 24:49; Dzieje 1:4)
Wnioski z tych nieścisłości i sprzeczności wyciągnijcie sami. Tak samo jak to, czy Biblia jest wystarczającym dowodem na to, że takie zdarzenie miało miejsce.
Tak czy inaczej – według mnie, lepiej się zastanawiać i szukać odpowiedzi, niż wierzyć na podstawie tak wątpliwych poszlak. I polecam lekturę Biblii. Samodzielnie, bez wskazówek czy podręczników z wykładniami.
Tak czy inaczej – wypoczywajcie i świętujcie. Czy to Wielkanoc, czy to po prostu kilka wolnych dni. Wszystkim nam to dobrze zrobi.
W związku z powyższym, ja nie przestaję pisać, ale z tematami religijnymi wrócimy we wtorek. Na razie i ja robię sobie przerwę od zagłębiania się w Biblię czy inne uznawane za święte teksty.