Czy tzw. fact checkerzy są potrzebni, czy można im ufać i czy nie robią oni tego samego co tzw. dziennikarze?
Fact checking czy f**k checking?
Serwisy sprawdzające fakty powstały w celu walki z dezinformacją. Przynajmniej w teorii. Dzięki nim takie "szury" jak ja nie muszą sprawdzać co jest prawdą, bo oni to zrobią lepiej. Mamy więc samozwańczą organizację głoszącą "najprawdziwszą prawdę", a inne punkty widzenia są z automatu na przegranej pozycji.
Czy można ufać fact checkerom?
Coraz więcej takich przedsięwzięć ma charakter komercyjny. W 2018 r. taki model finansowania miało 29 %, rok później już 46 % organizacji sprawdzających fakty. Czy w takim razie takie serwisy są niezależne? Sprawdźmy na polskich przykładach.
TVN bada fake newsy. WHA DA?
Serwis konkret24.pl, który bada fake newsy stworzyło ... TVN. To tak jakby złodziej sprzedawał systemy alarmowe. Serwis powinien zacząć od sprawdzenia materiałów podanych w Faktach, ale obawiam się, że nie starczyłoby życia, żeby to wszystko dementować. Co ciekawe serwis dofinansowało m.in. Google.
Demagog
Demagog.org.pl utrzymuje się ze składek członkowskich (wpływy roczne 2000zł) i darowizn (26500 zł w 2019 r.), ale to tylko kropla w morzu. Dużo większe wpływy są z innych źródeł. Demagog chwali się, że "od września 2019 roku jesteśmy członkiem Programu niezależnej weryfikacji treści Facebooka". Jaka to niezależność, skoro FB płaci Demagogowi (nie podaje sumy, ale jest to powyzej 5% rocznych przychodów)?
Demagoga wsparła też znana fundacja walcząca o prawa człowieka, a mianowicie - tadam, tadam - Fundacja Batorego (ponad 141000 zł), Fundusze EOG (ponad 50000 euro, wspierające m.in. działania związane ze zmianami klimatycznymi), Ambasada Stanów Zjednoczonych (ponad 32000 $) czy Narodowy Instytut Wolności (275000 zł). Jak widzimy wszystkie strony polityczne wysyłają pieniądze. Nic dziwnego, bo jak nie zapłacisz, to twoja narracja może okazać się FAKE NEWSEM!
Serwis broni się, że "Przyjmując jakiekolwiek zewnętrzne źródło finansowania działalności Stowarzyszenia Demagog zastrzegamy, że nie ma ono żadnego wpływu na zakres merytoryczny naszej pracy". Nie chce mi się w to wierzyć, ale sprawdźmy.
Izrael-Palestyna na Demagogu.
Przypominam, że serwis finansuje m.in. Ambasada Stanów Zjednoczonych. Czy nie ma to wpływu na narrację?
O Hamasie:
"bojownicy są słabo uzbrojeni i nie mają możliwości zbytnio zaszkodzić izraelskiej armii ani nawet jej dosięgnąć. Większość odpalanych przez nich rakiet to garażowe konstrukcje wyrabiane z rur, napędzane mieszanką cukru i nawozów sztucznych. Rakietami tymi celuje się „na oko”, w efekcie czego niektóre w ogóle nie dolatują do Izraela i spadają w Strefie Gazy, zabijając Palestyńczyków"
"Części rakiet udaje się jednak przedrzeć przez izraelską tarczę antyrakietową – docierają do przygranicznych miast izraelskich, raniąc lub zabijając cywilów. I nie jest to przypadkowe działanie, lecz zamierzony cel odpalania rakiet."
I wniosek:
"skoro zatem Hamas z rozmysłem atakuje i terroryzuje cywilów, to niewątpliwie jest organizacją terrorystyczną."
„Walka zbrojna” Hamasu jest problematyczna nie tylko dlatego, że opiera się na terrorze."
"Bezpośrednią przyczyną jest spór o kilka domów w Jerozolimie (...) Jednakże działka, na której stoją domy, została kupiona przez żydowskich osadników w 1876 roku. Potwierdzają to księgi wieczyste z imperium osmańskiego. Izraelskie sądy orzekły eksmisję nielegalnych palestyńskich lokatorów, ale ostateczną decyzję miał podjąć na początku maja br. sąd najwyższy."
A któty to sąd orzekł? Niezależny czy izraelski?
"Czy Palestyńczycy są sami sobie winni, że obecnie znajdują się w tak beznadziejnym położeniu? Tak, w jakimś stopniu to jest prawda."
Fact check czy propagadna? Ani słowa o tym, że Izrael nielegalnie przejmuje terytoria Palestyny od lat. Zapomnieli o tym wspomnieć, cierpią na tę samą demencję co J.Biden, a może jednak wpływ miały dolary z Ambasady Stanów Zjednoczonych?
Korzystałem z:
https://cyberpolicy.nask.pl/czym-jest-fact-checking-zarys-inicjatyw-na-swiecie-i-w-polsce/
https://demagog.org.pl/finansowanie-i-majatek-stowarzyszenia-demagog/
https://aktywniobywatele.org.pl/fundusze-eog/
https://demagog.org.pl/analizy_i_raporty/izrael-i-palestyna-czyli-co-musisz-wiedziec-o-konflikcie/