Nicielnice zawiązane, koła zapadkowe nałożone - czas przygotować osnowę.
Snowanie (bo tak nazywamy ten proces) ma na celu równoległe ułożenie potrzebnej ilości nici osnowy w pożądanej długości.
Potrzebną ilość nici osnowy obliczyłam na podstawie płochy, tzn. przyjęłam, że będę wykonywać tkaninę na całą szerokość płochy, czyli 160 cm. Do każdej szczeliny płochy idą dwie nitki osnowy, a więc:
840 szczelin płochy x 2 nitki do szczeliny = 1680 nici osnowy.
Przyjęłam, że moją pożądaną długością będzie 4,5 m, żeby wykonać dwie tkaniny.
Do snowania niezbędne jest snowadło lub rama do snowania. Spotkacie również nazwę snowalnica.
Od lewej: snowadło firmy Glimåkra (Szwecja), snowadło firmy Louët (Holandia), powstające snowadło panna.sarna & Tato (Polska, lubelskie)
Snowadło to konstrukcja składająca się z wysokiej, pionowej osi, do której za pomocą ramion przymocowane są 4 listwy. Pomiędzy 2 listwy umieszcza się listwę poprzeczną, na której osadzone są 3 kołeczki. Zwykle ta listwa montowana jest u góry, natomiast u dołu montowana jest druga listwa poprzeczna, na której wystarczy jeden kołeczek. Snowadło obraca się - poruszane ręką.
Rama do snowania wygląda np. tak:
Rama do snowania firmy Ashford (Nowa Zelandia)
Tkackie akcesoria to nie są tanie rzeczy, więc w ramach wyższej myśli inżynierskiej użyłam na szybko dwóch krótszych belek, kołków, wkrętarki do przymocowania kołków i kilku zacisków stolarskich.
Powinnam była użyć jednej, dłuższej belki, ale ileż to kłopotu z samodzielnym dźwiganiem...
Jako szpularz posłużyły dwa stojaki na ręczniki papierowe oraz wieszak:
Całość prezentowała się tak:
W tym miejscu popełniłam błąd: pozostawienie pustej przestrzeni między stołami wpłynęło na naprężenie nici podczas snucia, przez co musiałam się później "nagimnastykować" przy nawijaniu osnowy na wałek, aby to skorygować.
Następnym razem powinnam zachować ciągłość blatu (ustawić np. kilka biurek na pożądaną długość osnowy), albo użyję naprawdę potężnej belki, do której przykręcę kołki.
Snowadło zostanie uruchomione dopiero wtedy, gdy nabiorę trochę tkackiej wprawy i będę potrzebowała np. 16 - 20 metrów osnowy.
Snowanie
Mając dwie szpule nici, zaczynamy od związania końców nitek i nałożenia ich na zewnętrzny kołeczek. Następnie łączymy razem nici i zaczynamy snowanie: trzymając w dłoni złączone nitki, prowadzimy je pod wewnętrznym kołkiem, prowadzimy je dalej (do tego kołka oddalonego 4,5 m - długość mojej osnowy) i zahaczamy o kołek, wracamy, przekładamy cały czas złączone nitki - tym razem nad wewnętrznym kołkiem i zahaczamy o zewnętrzny kołek, tworząc krzyżowanie nitek - tzw. porządek, na wzór ósemki. Na tym oddalonym kołku zahaczamy w jeden, wybrany sposób (ja np. zahaczam "od siebie").
I tak 840 razy.
Kiedy powtórzę czynność 10 razy, pomocniczo wiążę sobie policzone pary nitek inną, kolorową nitką, aby nie pogubić się w takiej ilości nitek (widoczne u dołu zdjęcia):
Krzyżowanie nitek musi być wykonywane za każdym razem tak samo: tzn. jeśli prowadząc nitki zaczynam "pod wewnętrznym kołkiem" to wracając muszą być zawsze przełożone "nad wewnętrznym kołkiem". Krzyżowanie nitek służy w takim celu, że kiedy później osnowa zostaje nałożona na nawój (wałek podawczy), w miejscu kołków będą znajdować się dwie listewki, a każda para nitek będzie ułożona dokładnie w takiej kolejności, jak podczas snowania - nici nie będą się plątać. To tak, jakbym każdą parę nici ponumerowała od 1 do 840 - kiedy założę osnowę na wał, będą ułożone dokładnie od 1 do 840.
Po skończonym snowaniu, związuję nici w miejscu krzyżowania, a dokładniej w pięciu miejscach przy krzyżowaniu, a w jednym przy tym oddalonym kołku, żeby nie zgubić porządku. zdejmuję osnowę i zaplatam warkocz:
A tutaj widzimy porządek osnowy już po nawinięciu na wał (osnowa z warsztatów tkackich w Niemczynie, wtedy zamiast 1680 miałam chyba tylko 576 nitek:
Na tym zakończę część 2. Miejmy nadzieję, że w części 3. nawleczemy w nicielnice.
I tak to się żyje na tym Podlasiu. Do następnego razu, Przyjaciele!