Major Zygmunt Szendzielarz znany jako Major "Łupaszko" to inspirująca postać pobudzająca wyobraźnie każdego patrioty. W niniejszym artykule chciałbym przedstawić ciekawostki z życia tego wielkiego bohatera Polski.
- Od najmłodszych lat pragnął zostać żołnierzem.
- Brał udział w licznych konkursach jeździeckich w któych zajmował miejsca na podium.
- W 1938 roku na skutek upadku z konia doznał urazu kręgosłupa którego skutki odczuwał do końca życia. W tym czasie poznał swoją żonę Annę ( która urodziła mu córkę Barbarę), a która podczas wojny została wywieziona na roboty w głąb Rzeszy i tam zmarła.
- Swój pseudonim "Łupaszko" przejął od rotmistrza Jerzego Dąbrowskiego który zasłużył się w wojnie polsko-bolszewickiej.
- Jego żołnierze nazywali go "Łupaszka" gdyź na Wileńszczyźnie nieakcentowane "o" na końcu wymawia się jako "a"
- Podczas Kampanii Wrześniowej w 1939 roku był dowódcą 2 szwadronu 4 Pułku Ułanów który został rozbity i wraz z oddziałem Andersa próbował przedostać się do Węgier. Podczas przeprawy został schwytany do niewoli, lecz udało mu się uciec.
- Swoją walkę o wolną Polskę kontynuował w 1943 r. w Wilnie organizując 5 Wileńską Brygadę AK zwaną później "Brygadą Śmierci" znaną ze swojej skutecznej walki z okupantem niemieckim oraz ochrony polskich wsi przed grabieżami.
- Potrafił rozmawiać z każdym oraz był niesamowicie inteligentny. Utrzymywał żelazną dyscyplinę bez potrzeby wprowadzania drastycznych metod. Jego żołnierze go lubili i mu ufali. Potrafił wyprowadzić ich z każdej opresji.
- Jego oddział został przydzielony do akcji "Ostra Brama" która polegała na odbiciu Wilna (razem z sowietami) spod okupacji niemieckiej i z której zrezygnował wymawiając słynne słowa: Niech mnie historia osądzi, ale nie chcę, żeby kiedykolwiek nasi żołnierze byli wieszani na murach i bramach Wilna.
- Stało się tak jak przewidział. Po odbiciu Wilna sowieci aresztowali naszych żołnierzy podziemnych i wywieźli w głąb Rosji.
- Po zakończeniu wojny nie złożył broni lecz jako "Żołnież Wyklęty" walczył z komunistami w pomorskich lasach.
- W 1947 r. wyjechał na południe Polski do Zakopanego, gdzie ukrywał się z narzeczoną przed UB. Ciągle jednak przez łączników utrzymywał kontakt ze swoją brygadą i informował o rozkazach i sytuacji w kraju.
- UB wpadło na trop Szendzielarza, gdy podczas penetracji mieszkania Wandy Minkiewicz przechwyciło kartkę pocztową adresowaną z Poronina.
- Został schwytany i skazany na 18-krotna kare śmierci. Wyrok został wykonany w więzieniu na Mokotowie. Ciało zostało pochowane w tajemnicy w nieznanym przez lata miejscu.
- W 2016 r. jego szczątki zostały pochowane na warszawskich Powązkach. Został pochowany z honorami wojskowymi w grobie rodzinnym, razem ze zmarłą w 2012 córką, Barbarą Szendzielarz.
Źródła:
https://histmag.org/zolnierz-niezlomny-major-zygmunt-szendzielarz-lupaszko-12724
https://pl.wikipedia.org/wiki/Zygmunt_Szendzielarz
film Łupaszko cz. 1 dostępny na Youtube