Przywykliśmy traktować Francję przez pryzmat roku 1939 i tak zwanej "dziwnej wojny". W efekcie większość z nas spogląda obecnie na Paryż z narastającym (bardzo miłym) zaskoczeniem, gdy Macron z pozycji telefonicznego petenta w 2022 roku przeszedł płynnie do roli pierwszego nieustępliwego w Unii.
Pewnie wielu z nas obiło się już o uszy, że Putin wkurzył Francuzów psując im interesy w Afryce, że Republika wcale nie jest takim łagodnym barankiem białej flagi - w gruncie rzeczy tematy te są jednak (dla przeciętnego obywatela nad Wisłą) mało znane.
Jeżeli ktoś chciałby dowiedzieć się więcej w kwestii tego, jak dotąd Paryż poczyniał sobie (w imię własnych interesów) w obszarach swojego zainteresowania oraz jak daleko jest gotów posunąć się w imię powyższych - "Zabójcy w imię Republiki" będą doskonałym wprowadzeniem do tematu.
Pozycja nie jest nowa - od francuskiego wydania minęło już blisko 9 lat, a opisywane sytuacje - sięgają nawet kilku ładnych dekad wstecz, myślę, że możemy to jednak postrzegać jako sporą zaletę. Autor rysuje nam szerokie tło, opowiada o wydarzeniach, które są dla często całkiem nieznane, a całość pozwala lepiej zrozumieć, że - wbrew dowcipom - żabojady, potrafią zdziałać nieco więcej niż tylko "pędzić czołgiem na wstecznym".
Autor zabiera nas w porywająca podróż przez kulisy francuskiej polityki zagranicznej i działalności tajnych służb na przestrzeni ostatnich sześćdziesięciu lat. Chwilami lektura może przytłaczać ilością informacji - w końcu jest to efekt długiego dziennikarskiego śledztwa - jednak nie odnosi się wrażenia, żeby przeznaczona była tylko dla politologów czy pasjonatów historii. Spokojnie mogą po nią sięgnąć także ci, którzy pragną zrozumieć mechanizmy działania wywiadu i specjalnych jednostek w służbie państwa.
Książka odsłania tajemnice, które niegdyś stanowiły ściśle strzeżone sekrety Republiki Francuskiej.
W imię francuskich interesów i utrzymania pozycji na arenie międzynarodowej, podejmowane są operacje, których celem sięgają daleko poza poprawność polityczną (wliczając w to eliminację przywódców państwowych). Autor opisuje różnorodne misje, od walki z terroryzmem po manipulacje polityczne, egzekucje czy wsparcie lokalnych watażków.
Nic nie jest do końca, czarne ani białe - przeplatają się tu heroiczne działania z moralnymi dylematami, a czytelnik zmuszony jest do refleksji nad etycznymi aspektami działań państwa i jego służb specjalnych. W praktyce, zawsze i ostatecznie chodzi o działanie w imię Republiki - czyli interes Francji.
Z takiego punktu widzenia autor prowadzi nas poprzez analizy decyzji kolejnych prezydentów Francji i ich zaangażowania w tajne operacje. Tu warto odświeżyć sobie wiedzę o sposobie organizacji życia politycznego nad Sekwaną - gdzie rola prezydenta, zdecydowanie różni się od tej, jaką pełni jego odpowiednik w Polsce, a bliżej mu do wersji amerykańskiej.
Kolejni przywódcy (kolejnych Republik) od zawsze musieli (i podejmowali) decyzje o strategicznym znaczeniu dla Francji, często niosąc ze sobą kontrowersje i skrajne emocje. Przez pryzmat ich działań autor ukazuje, jak zmieniała się rola Francji w światowej polityce oraz jak ewoluowały cele i metody francuskich służb specjalnych.
Nouzille przynosi czytelnikowi fascynującą mozaikę tajnych operacji, ukazując zarówno ich sukcesy, jak i porażki. Czytelnik wnikliwie śledzi losy francuskich agentów, ich walkę z terroryzmem światowym oraz intrygi polityczne, które miały wpływ na losy państw i ludzi na całym świecie. Czasami trudno będzie uwierzyć, że ktoś mógł podjąć tak absurdalne decyzje, kiedy indziej trudno będzie odmówić podziwu dla pomysłu czy samej odwagi. Wszystko to jednak sprawia, że łatwiej nam zrozumieć - daleki od bondowskiej perfekcji - świat. Osobiście trudno było mi nie zamarzyć, że być i moja Ojczyzna gdzieś tam w tle, po cichu, wytrwale i od dekad działa w imię interesów Rzeczypospolitej - nawet mogą być one moralnie nieostre.
Podsumowując, książka Nouzille'a to niezwykle ważna pozycja dla osób interesujących się historią najnowszą oraz funkcjonowaniem służb specjalnych. Stanowi bogate źródło wiedzy o tajnych operacjach Francji na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci. Nie jest to powieść, trudno nawet określić tę pozycję jako reportaż. Jest to momentami ciężkie, a momentami porywające sprawozdanie z działań Państwa w imię swojego interesu - tak jak akurat postrzega go osoba kierująca krajem. Warto spojrzeć na Francję (a przez analogię na resztę świata) także przez ten pryzmat. W mojej prywatnej ocenie (laika w temacie) - 7/10.