Czołem! Opowiem wam teraz o pewnej polskiej formacji bojowej, która choć nie dorównywała husarii i była tak naprawdę zbędna to jednak dość ciekawa. Zapraszam was do przeczytania artykułu o Piechocie Wybranieckiej. Miłej lektury!
Piechota wybraniecka powstała kolejno: w 1578 roku w polskiej części Rzeczpospolitej Obojga Narodów oraz w 1595 roku w litewskiej części tego właśnie państwa. Gdybyście nie wiedzieli w co wątpię czym była Rzeczpospolita Obojga Narodów to już odpowiadam. Otóż była to nic innego jak dawna Polska, która była dużo większa od współczesnej, a dokładniej to Federacja Polski oraz Wielkiego Księstwa Litewskiego, która federacją była jedynie na papierze, gdyż Litwini głosu w niej podobnie jak ryby nie mieli. Wracając do sedna artykułu to Piechotę Wybraniecką stworzył Stefan Batory na wzór tej z Księstwa Siedmiogrodu z którego sam pochodził. Władca chciał początkowo, aby należeli do niej wszyscy chłopi, lecz na drodze stanął mu Sejm, który również wtedy działał na niekorzyść Polski i ograniczył ten pomysł do jedynie chłopów z majątków królewskich.
Mapa Rzeczpospolitej Obojga Narodów
Stefan Batory
Mapa Księstwa Siedmiogrodu
Wygląd członka Piechoty Wybranieckiej przedstawiłem wam na początku artykułu i nie uważam, aby był sens to powtarzać. Zapewne zastanawiacie się, dlaczego chłopi wstępowali do Piechoty Wybranieckiej, która dodatkowo jak najbardziej brała udział w walkach? Powodów jest kilka: pierwszym było to, że musieli się stawiać na szkoleniu w czasach pokoju jedynie raz na kwartał, drugi - otrzymywali oni ten sam żołd co zwykli żołnierze, lecz warto zaznaczyć, że tylko, kiedy brali udział w wojnie, jeśli tak nie było to nie dostawali go, oraz po trzecie i najważniejsze - dostawali własne gospodarstwa i byli zwolnieni ze wszelkich powinności chłopskich m.in. płacenia czynszu właścicielowi ziemskiemu. W czasach swojej świetności polska Piechota Wybraniecka liczyła 2000 ludzi zaś litewska kilkaset jednak od momentu śmierci Stefana Batorego zaczęła ona upadać.
Schyłek Piechoty Wybranieckiej
Od momentu odejścia w zaświaty jej twórcy przestała być w miarę dobrym wojskiem, które potrafiło dać wrogowi w kość i stała się nic nie wartą zgrają za sprawą tego, że od tego wydarzenia chłopi nie widzieli już sensu w zaciąganiu się do Piechoty Wybranieckiej, gdyż zmarł ich ukochany wódz oraz szlachta utrudniała im to jak tylko mogła i bardzo często nie przestrzegała przywilejów wynikających z bycia członkiem tej formacji. Z czasem doszło jeszcze przekupywanie oficerów, aby móc czerpać korzyści ale nie musieć ginąć na wojnie, kiedy zaś zorientowano się, że wartość bojowa członków Piechoty Wybranieckiej stała się bezużyteczna to zaczęli oni pełnić jedynie funkcje inżynieryjne. Ostateczny koniec Piechoty Wybranieckiej miał miejsce w 1726 roku, kiedy to Sejm przyjął uchwałę na mocy której została ona rozwiązana i w jej miejsce utworzono dodatkowy regiment pieszy liczący 350 żołnierzy.