W momencie, kiedy mamy do czynienia z coraz szerszą adaptacją kryptowalut wśród zwykłych „Kowalskich” jednym z podstawowych problemów staje się ich obsługa. Dlatego wychodząc na przeciw temu problemowi postanowiłem przygotować ten wpis, dedykując go każdej osobie w „potrzebie” 😉
Zrozumieć jak działa portfel kryptowalutowy
Portfel kryptowalutowy to bezpieczny cyfrowy portfel służący do przechowywania, wysyłania i odbierania cyfrowej waluty, takiej jak Bitcoin. Większość monet ma oficjalny portfel lub kilka oficjalnie polecanych portfeli zewnętrznych. Aby skorzystać z jakiejkolwiek kryptowaluty, musisz użyć portfela, który ją obsługuje.
Wiele osób uważa, że ich portfel kryptowalutowy to tylko cyfrowa wersja prawdziwego portfela służącego do przechowywania funduszy. Jednak w rzeczywistości nie przechowuje on kryptowalut. Zamiast tego zapisuje on parę kluczy publiczny i prywatny, które umożliwiają nam dostęp do „cyfrowych pieniędzy”.
Klucz Publiczny
- można go porównać do odpowiednika numeru rachunku bankowego z tą różnicą, że jest to ciąg znaków alfanumerycznych. Klucz publiczny możemy udostępniać każdemu z kim chcemy przeprowadzić transakcję bez obawy utraty naszych środków. Dzięki kluczowi publicznemu możemy też prześledzić każdą naszą transakcję gdyż jest ona zapisana na zawsze w blockchain. Jednym z miejsc gdzie możemy sprawdzić historię transakcji jest strona www.Blockchain.com gdzie znajduje się cała historia transakcji Bitcoin.
Przykład klucza publicznego dla Bitcoin: 1M28wEgFQjAEYpXpfMPdPwyfVHU2Ahs6ne
Klucz Prywatny
- chciało by się rzec, że to nasze hasło dostępu do naszych środków jednak to coś więcej. Sama kryptowaluta nie jest „przechowywana” w portfelu. Zamiast tego przechowywany jest klucz prywatny, który pokazuje prawo własności do publicznego klucza. Klucz prywatny daje nam prawo dostępu do naszych środków i w przypadku zmiany portfela lub zniszczenia obecnego bez naszego klucza prywatnego nie uzyskamy dostępu do naszych środków. Najprościej tłumacząc jeśli stracisz klucz prywatny to tak jakbyś wyrzucił swój sejf z złotem na dno morza 😉
Przykład klucza prywatnego dla Bitcoin: 5JAQs7LWFSENZoVukRj7mQ6ugVvGfpoSWvAhRP1iiY3BqqsZcLE
SEED
Seed to drugi rodzaj klucza prywatnego, z którym możesz się spotkać korzystając z portfeli obsługujących więcej niż jedną kryptowalutę (np. Ledger Nano S lub Coinomi). Ten klucz prywatny to najczęściej 12- lub 24-wyrazowa fraza.
Przykład klucza prywatnego SEED – payment village begin cinnamon shift prevent wealth soul lyrics undo clean ship vocal rotate category exhaust derive swift slush owner about sword custom road
Pamiętaj: nie możesz ryzykować bezpieczeństwa swojego klucza prywatnego. NIGDY nikomu go nie udostępniaj oraz pamiętaj aby zawsze mieć kopie zapasowe ! W przeciwnym razie dożywotnio stracisz dostęp do swoich środków lub zostaniesz okradziony !
Kategorie i rodzaje portfeli
Obecnie dostępnych mamy wiele różnych rodzajów portfeli, a ten, który wybierzesz, będzie zależał od Twoich osobistych potrzeb. Zasadniczo, różne portfele oferują różne rzeczy, takie jak dodatkowe bezpieczeństwo, łatwość obsługi lub wygoda.
Dwie główne kategorie czyli Hot vs Cold
Zacznijmy najpierw od podzielenia portfeli na dwie główne kategorie tzw. Hot Wallets i Cold Wallets, które dzielimy dodatkowo na rodzaje: portfel na komputer, mobilny, internetowy(na stronie www), sprzętowy oraz papierowy/metalowy. Większość osób posiadających zasoby cyfrowe ma zarówno zimne, jak i gorące portfele, ponieważ są one przeznaczone do różnych celów choć ich funkcjonalność stale się rozwija.
Hot Wallet (portfel gorący)
- to portfel podłączony do Internetu: na komputerze, mobilny oraz internetowy. Portfele gorące mają tą zaletę, że zapewniają szybki i łatwy dostęp do naszych kryptowalut. Wygoda wiąże się jednak z ryzykiem. Takie portfele mają wysoką podatność na ataki hakerskie i kradzieże. Często klucze prywatne są przechowywane online i są kontrolowane przez osoby trzecie(portfele internetowe), co zwiększa podatność na zagrożenia. Dlatego zaleca się używanie gorących portfeli, tak samo jak portfela używanego w świecie rzeczywistym: Przechowuj tylko niewielką ilość pieniędzy na codzienne wydatki.
Cold Wallet (portfel zimny)
- to portfel z brakiem dostępu do internetu: sprzętowy i papierowy/metalowy. Tego rodzaju portfele są bardzo bezpieczne i służą głównie do przechowywania większych ilości naszych kryptowalut. Warto też przestrzegać pewnej „Złotej zasady” by portfele sprzętowe kupować bezpośrednio od producenta ! gdyż kupowanie od pośrednika może skutkować ingerencją osoby trzeciej w oprogramowanie co wiąże się z kradzieżą naszych środków.
Czy portfele kryptowalutowe są bezpieczne?
Portfele są bezpieczne w różnym stopniu. Poziom bezpieczeństwa zależy od rodzaju portfela, którego używasz, dostawcy usług oraz od naszej „higieny” bezpieczeństwa. Ogólnie rzecz biorąc, bez względu na to, z jakiego portfela korzystasz, jeśli ktoś ma dostęp do twojego klucza prywatnego, wtedy ma dostęp do Twoich funduszy. Kluczową kwestią jest jednak to, jakie zabezpieczenia istnieją, aby do tego nie dopuścić ?
Każdy „gorący” portfel, który ma związek z internetem zawsze będzie podatny na ataki. Chociaż hakerzy są nieuczciwymi ludźmi, mogą być bardzo inteligentni. Zawsze tworzą nowe sposoby dostępu do danych innych osób, dlatego musisz zrobić wszystko, aby chronić swój klucz prywatny.
Oto kilka przykładów, w jaki sposób haker może uzyskać dostęp do funduszy przechowywanych na Hot Wallet:
- Złośliwe oprogramowanie
- Wirus
- Key logger
- Zdalny dostęp do Twojego urządzenia
- Wyłudzanie informacji
Istnieje naprawdę wiele rzeczy, które możesz zrobić, aby uchronić się przed powyższymi zagrożeniami.
- Aktualizuj oprogramowanie
- Ustaw dodatkowe warstwy bezpieczeństwa (antywirus, fire wall)
- Jeśli to możliwe korzystaj z uwierzytelniania dwuskładnikowego – 2FA
- Twórz regularnie kopie zapasowe portfela
Po drugiej stronie barykady mamy na szczęście portfele „zimne” (offline), które nie mogą zostać zhakowane, ponieważ nie są po prostu połączone z siecią online i nie wymagają ochrony ze strony osób trzecich.
Chociaż portfele online udowodniły, że są najbardziej podatne na ataki hakerów, przy korzystaniu z jakiegokolwiek portfela należy wdrożyć i stosować należyte środki ostrożności. Pamiętaj, że bez względu na to, którego portfela używasz, utrata kluczy prywatnych doprowadzi Cię do utraty pieniędzy. Podobnie, jeśli Twój portfel zostanie zhakowany lub wyślesz pieniądze do oszusta, nie ma możliwości odzyskania utraconej waluty lub odwrócenia transakcji. Musisz podjąć środki ostrożności i być bardzo ostrożny!
Czy portfele kryptowalutowe są anonimowe ?
Odpowiedź na to pytanie jest mniej więcej taka sama jak odpowiedź na pytanie, czy kryptowaluty są anonimowe czy nie. W większości przypadków kryptowaluty są „pseudonimowe” np. Bitcoin. 100% anonimowe w przypadku np. Monero(XMR) czy zCash(ZEC) oraz w ogóle nie anonimowe w przypadku korzystania z pośredników transakcji (giełdy, kantory z wymogami KYC) lub kryptowalut, z których możemy korzystać jedynie po weryfikacji KYC.
„Pseudonimowość” – Chociaż portfele nie są powiązane z rzeczywistą tożsamością użytkownika, wszystkie transakcje są przechowywane publicznie i na stałe w łańcuchu bloków (blockchain). Nie ma tam twojego nazwiska ani osobistego adresu, ale dane, takie jak adres twojego portfela, można prześledzić do twojej tożsamości na wiele sposobów.
100% Anonimowości – na przykładzie kryptowaluty Monero. Zasada działania Monero polega na tym, że każdy token miesza się z wieloma innymi transakcjami, więc niemożliwe jest śledzenie, kto wysłał kryptowalutę i komu. W przeciwieństwie do Bitcoin każda transakcja za pomocą Monero generuje nowy, jednorazowy adres do wygenerowania
Brak anonimowości – staje się faktem w momencie, kiedy korzystamy z kantorów czy giełd, które wymagają od użytkowników weryfikacji tożsamości (KYC). Ten proceder można ominąć poprzez korzystanie ze zdecentralizowanych giełd, które jednak zdecydowanie są trudniejsze w obsłudze zwłaszcza dla początkujących.
Który portfel kryptowalutowy jest najlepszy?
Ostatnia część mojego poradnika będzie dotyczyć niektórych z najlepszych dostępnych portfeli kryptowalutowych, z których sam korzystam lub korzystałem. Przed wybraniem portfela powinieneś jednak rozważyć, do jakich celów zamierzasz go użyć. Czy:
- Potrzebujesz portfela do codziennych zakupów lub po prostu kupujesz i trzymasz walutę cyfrową na inwestycję?
- Planujesz używać kilku walut lub jednej waluty?
- Potrzebujesz dostępu do swojego cyfrowego portfela z dowolnego miejsca lub tylko z domu?
- Poświęć trochę czasu, aby ocenić swoje wymagania, a następnie wybierz najbardziej odpowiedni portfel dla siebie
Rodzaje portfeli dla kryptowalut
Zaczniemy najpierw od portfeli z kategorii Hot Wallet’s
- Portfel na komputer – to programy instalowane na komputerze/laptopie i są dostępne bezpośrednio z tego konkretnego urządzenia. Klucze są przechowywane na twardym dysku i oferują o wiele lepsze zabezpieczenia. Ogólnie mówiąc, oferują one dobrą kombinację bezpieczeństwa i wygody. Należy jednak pamiętać, że gdyby haker mógł zdalnie uzyskać dostęp do twojego urządzenia, mógł uzyskać dostęp do twojego portfela.
Utrata lub uszkodzenie urządzenia powoduje również niedostępność portfela. Aby być po bezpiecznej stronie, możesz zdecydować się na użycie dedykowanego urządzenia (na przykład starego laptopa lub osobnej stacji jak w moim przypadku) lub podzielić pulpit na zasoby cyfrowe. Kolejną ważną kwestią jest bezpieczeństwo w Internecie! Unikaj używania publicznych połączeń Wi-Fi, klikania nieznanych/phishingowych linków i pobierania podejrzanych plików. Ostatni, ale nie najmniejszy, zainstaluj naprawdę dobrą wersję oprogramowania antywirusowego i zapory ogniowej.
Przykładowy portfel
- Exodus - to portfel z możliwością przechowywania wielu kryptowalut, który może się poszczycić łatwym w użyciu interfejsem użytkownika. Zaprojektowany dla „osób, które nigdy nie korzystały z wymiany”, portfel unika używania żargonu technicznego i jesteś w stanie wykonać każdą dostępną akcję w prostym procesie krok po kroku. Exodus jest *zintegrowany z ShapeShift. Oznacza to, że możesz zamienić monety bezpośrednio w portfelu bez konieczności wysyłania ich na giełdę. Exodus jest częściowo open source.
PLUSY
- Zaprojektowany dla początkujących
- Samouczki i filmy wideo, które poprowadzą Cię przez proces konfiguracji i użytkowania
- Możliwość przechowywania kilkunastu kryptowalut (obecnie 29)
- Dobry interfejs z zaawansowanymi narzędziami do tworzenia wykresów
- Idealny dla traderów
- Kontrolujesz swoje klucze
- Wysoka anonimowość
MINUSY
- Nowa firma = niska reputacja
- Brak oprogramowania Open Source
- Brak uwierzytelniania dwuskładnikowego
- Dalej to jest Hot Wallet ;)(2FA)
ShapeShift to szwajcarska firma oferująca usługi wymiany kryptowalut dla użytkowników na całym świecie. Nie używają oni waluty fiducjarnej, co oznacza, że nie potrzebują banków ani depozytów w poszczególnych krajach, co pozwala użytkownikom prowadzić wymianę bez względu na granice lub lokalizację.
- Portfel Mobilny – Portfel mobilny jest bardzo podobny do portfela na komputery, ponieważ portfel jest pobierany bezpośrednio na twoje urządzenie. Zwykle uzyskujesz dostęp do swojego portfela kryptowalutowego, pobierając aplikację mobilną, która umożliwia również wydawanie monet w sklepie fizycznym, skanując kod QR. Taki portfel zapewnia przenośność, łatwość i praktyczność, aby służyć jako świetna opcja dla osób aktywnie handlujących lub korzystających z kryptowalut. Portfele mobilne są lekkie, ponieważ stanowią jedynie podzbiór księgi blockchain i dlatego działają z technologią** SPV – Simplified Payment Verification (Weryfikacja płatności uproszczonych)**
Ponownie, portfele mobilne jaki i te na komputerach mogą zostać „naruszone”, jeśli zostaną uszkodzone, zgubione, zhakowane lub zainfekowane złośliwym oprogramowaniem lub keyloggerami. Pamiętaj o zaostrzeniu zabezpieczeń!
Przykładowe portfele:
- Coinomi – powstał w 2014 roku i tym samym jest najstarszym portfelem wielo-kryptowalutowym z milionami aktywnych użytkowników, a oficjalnie żaden portfel nie został zhakowany lub w inny sposób naruszony. Solidne funkcje prywatności i intuicyjny interfejs użytkownika sprawiają, że aplikacja jest popularnym wyborem dla użytkowników Androida. Portfel zapewnia natywne wsparcie i prawdziwe prawo własności do 119 blockchain i 382 tokenów dla łącznie 501 zasobów, dostępnych w 168 reprezentacjach walutowych i 25 językach. Użytkownicy mogą wymieniać wszystkie obsługiwane zasoby natychmiast z poziomu aplikacji za pośrednictwem wbudowanych natychmiastowych wymian ShapeShift i Changelly.
PLUSY
- Łatwy i przyjazny dla początkujących użytkowników (łatwa konfiguracja)
- Wysoki poziom bezpieczeństwa
- Obsługa wielu monet
- Łatwy handel aktywami poprzez wbudowaną integrację z giełdą ShapeShift
- Obsługa wielu języków
- Klucze prywatne powiązane ze wszystkimi portfelami Coinomi są przechowywane tylko na twoim osobistym urządzeniu
- Nawet jeśli telefon zostanie skradziony, nikt nie będzie mógł uzyskać dostępu do konta bez hasła
- Portfel może zostać w pełni przywrócony lub przeniesiony na nowe urządzenie przy użyciu SEED
- Obsługiwane są płatności krzyżowe, dzięki czemu można wysyłać altcoiny bezpośrednio na adresy bitcoin bez dodatkowych czynności
MINUSY
Solidne funkcje prywatności to dla mnie za mało 😉
Brak oprogramowania Open Source
To wciąż Hot Wallet 😉
Infinito Wallet – to pierwszy na świecie uniwersalny portfel „wieloasetowy”. Oferuje przechowywanie wszystkich najważniejszych kryptowalut, takich jak: Bitcoin, Ethereum, Bitcoin Cash itp. ale ponadto pozwala swoim użytkownikom poradzić sobie z wszystkimi tokenami (Multi-Coin), które są zbudowane na „inteligentnych” blockchain takich jak Ethereum(ETH) – ERC20, NEO, NEP – 5 oraz EOS. W przyszłości firma planuje wspierać znacznie więcej kryptowalut.
Warto nadmienić, że firma została wybrana jako jeden z 15 najlepszych światowych startupów fintech w 2016 roku przez SuperCharger Hong Kong Fintech Accelerator Program. Są także współorganizatorką programu edukacyjnego Blockchain w Azji, pierwszej formalnej inicjatywy edukacyjnej w zakresie blockchainów w Azji.
Misja i Wizja:
- Zapewnij użytkownikom maksymalną dostępność i elastyczność w zarządzaniu portfelem kryptowalut i zasobami
- Zaspokajaj potrzeby wszystkich użytkowników, zapewniając mnóstwo doskonałych usług obsługiwanych przez aplikacje blockchain
PLUSY
- Oprogramowanie Open Source
- Łatwy w użytkowaniu dla początkujących
- Wielo-asetowa obsługa kryptowalut (Multi-Coin)
- Wysoki stopień bezpieczeństwa i prywatności
- Infinito Wallet nie przechowuje żadnych danych użytkownika
- Zarządzanie kontaktami
- Obsługa Touch ID
- Wielojęzyczny
MINUSY
Póki co się nie doszukałem 😉
Portfel internetowy/przeglądarkowy – portfele działają w chmurze i są dostępne z dowolnego urządzenia komputerowego w dowolnej lokalizacji. Dlatego są one najbardziej wygodne przy wysyłaniu monet do innej osoby, jednak są także najmniej bezpieczne. Dzieje się tak, ponieważ dostawca portfela zwykle ma nad nim pełną kontrolę. Ta sama regułka dotyczy „portfeli” giełdowych. Giełda będzie przechowywać twoje monety na centralnym serwerze, co oznacza, że jeśli zostanie zhackowany, przestępca może mieć dostęp do wszystkich twoich funduszy.
W mojej opinii są to najmniej bezpieczne portfele ze wszystkich dostępnych. W takich portfelach (oraz giełdach) nie należy przechowywać wszystkich swoich zasobów!!
Przykładowe portfele:
- CoinPayments – to kanadyjska firma oferująca usługi przetwarzania płatności za kryptowaluty od 2013 roku. Umożliwia kupcom akceptowanie Bitcoin i ponad 900 altcoinów w ich sklepie za pośrednictwem łatwych w użyciu wtyczek, interfejsów API i interfejsów Point of Sale. Z ponad 2,000,000 dostawców w 182 krajach na całym świecie, CoinPayments.net jest najbardziej wszechstronną platformą wieloprocesorową dostępną online. Zapewniają także proste i łatwe w użyciu wtyczki do koszyka, które sprzedawca lub właściciel eCommerce integruje na swojej platformie.
PLUSY
- Prosty w obsłudze
- Portfel Multi-Coin (980 dostępnych kryptowalut)
- Point of Sale (PoS): prosty interfejs do akceptowania płatności osobistych w swoim sklepie lub firmie
- Wtyczki do koszyków
- Konwersje monet
- Rozrachunki w walutach fiat
- Opcja „Vault” – Zabezpiecz swoje monety w zimnym portfelu, ustawiając czas przed ich wydaniem
- AirDrop’s – firma zapewnia zrzuty nowych monet
- CoinPayments ICO Marketplace – platforma hostingowa ICO zapewniająca rozwiązania płatnicze dla przyszłych ICO, w tym depozyt
- PayByName – całkiem fajna funkcja pozwalająca nam tworzyć niestandardową nazwę naszego adresu i „płacić według nazwy”
- Niskie koszty transakcyjne + możliwość obniżenia ich za pomocą własnej kryptowaluty CPScoin
MINUSY
- Brak Open Source
- Klucze prywatne są przechowywane przez osoby trzecie(choć są zaszyfrowane hasłem)
- Słaba anonimowość
- Centralizacja
- To wciąż Hot Wallet
To co „Hodlerzy” lubią najbardziej czyli Cold Wallet
Określenie Cold Wallet (zimny portfel) przypisane jest do portfeli nie podłączonych do internetu (dopóki ich nie podłączymy są cały czas offline). Zimne portfele są najbezpieczniejszymi formami przechowywania naszych środków jednak i one posiadają swoje wady. Do zimnych portfeli zaliczamy: portfele sprzętowe oraz papierowe/metalowe.
Portfele Sprzętowe – są dedykowanymi urządzeniami do przechowywania kryptowalut, często w postaci pamięci „USB”. Wystarczy podłączyć urządzenie do Internetu, aby przesłać zasoby. Mimo że transakcje są dokonywane online, klucze są przechowywane w trybie offline. Dlatego też portfele sprzętowe są jedną z najbezpieczniejszych metod przechowywania kryptowalut. Coraz więcej portfeli jest wyposażone w ekrany OLED do wyświetlania i weryfikowania ważnych szczegółów w tym możliwość przywrócenia naszego klucza prywatnego za pomocą SEED’ów. To świetna informacja w przypadku uszkodzenia, utraty lub nieprawidłowego działania urządzenia.
Portfele Papierowe – są jednym z najbardziej niedocenianych portfeli kryptograficznych. Wszystko, co musisz zrobić, to wydrukować klucze prywatne i publiczne na kartce papieru. To dlatego, że klucze nie są podłączone do żadnych serwerów, co oznacza, że jedynym sposobem, aby ktoś mógł uzyskać do nich dostęp, jest posiadanie fizycznego papieru. Kiedy potrzebujesz przelać pieniądze, wystarczy wpisać klucze w oprogramowanie lub portfel internetowy, lub jeszcze łatwiej, po prostu zeskanuj kod QR, który wydrukowałeś.
Generator
Portfele papierowe są tworzone za pomocą programu do losowego generowania klucza publicznego i prywatnego. Klucze będą niepowtarzalne, a program, który je generuje, jest open source. Osoby posiadające zaawansowaną wiedzę na temat kodowania mogą sprawdzić sam program w poszukiwaniu losowości wyników. Co więcej, klucze generujemy w trybie offline ! co eliminuje narażenie na zagrożenia online, a usunięcie prostego programu po użyciu niszczy każdy z nich.Jeden z takich generatorów znajdziesz na https://walletgenerator.net/
Portfele Metalowe – działają identycznie jak papierowe z różnicą wytrzymałości, która jest zdecydowanie po stronie metalowych. Jako Polacy możemy się poszczycić tym, że to my jako pierwsi na świecie zostaliśmy producentami niezniszczalnych metalowych portfeli – https://cryptosteel.com/
***
Pamiętać jednak należy, że portfel papierowy to po prostu kruchy kawałek papieru. Twój portfel jest tak bezpieczny, jak twoje praktyki przechowywania go. Z reguły twórz wiele zaszyfrowanych kopii kluczy dostępu i słów kluczowych.***
Rodzaje portfeli sprzętowych
- Ledger Nano S – to najprawdopodobniej najpopularniejszy portfel sprzętowy dostępny na rynku. Cechują go solidne funkcje bezpieczeństwa, łatwość w użytkowaniu oraz niska cena. Portfel obecnie obsługuje 39 różnych kryptowalut co jak na portfel sprzętowy jest świetnym wynikiem. Działa na systemach Windows, Mac i Linux.
PLUSY
- Bardzo bezpieczny
- Wsparcie wielu walut
- Wyświetlacz OLED
- Integruje się z wieloma portfelami oprogramowania (Ledger Live, Copay, Electrum, Mycelium, MyEtherWallet, GreenBits, BitGo)
- Cena
MINUSY
Osobiście się nie doszukałem
BitFreezer – działa nieco inaczej niż inne portfele sprzętowe, ponieważ pamięć USB zawiera własny bezpieczny system operacyjny przeznaczony wyłącznie do interakcji z adresami portfela. Portfel Bitfreezer uruchamia się jako niezależny system operacyjny (OS). Hackowanie jest zatem wykluczone. Bezpieczeństwo sieci zapewnia TOR Onion Circuit. System operacyjny jest zamknięty od zewnętrznych zakłóceń i może bezpiecznie pracować z połączeniem z Internetem, zapewniając jednocześnie wysoki poziom bezpieczeństwa, co czyni go jednym z najlepszych portfeli kryptowalutowych.
PLUSY
- 4 warstwowy poziom zabezpieczeń
- Bardzo tani (producenci obniżyli cenę ze względu na mocną konkurencję z strony Ledger oraz Trezor)
- Atrakcyjny rozmiar i kształt (Wymiary karty kredytowej)
MINUSY
- Bardziej złożony w obsłudze niż konkurenci
- Nowy produkt na rynku(brak zaufania z strony użytkowników)
- Mała ilość obsługiwanych kryptowalut
Wnioski i podsumowanie
Mam nadzieję, że podobał Ci się mój poradnik dotyczący portfeli. Jeśli czytałeś to od początku do końca, powinieneś naprawdę dobrze zrozumieć, czym jest portfel, jak działa ta technologia i do czego może ona służyć. Jak już wiesz, różne typy portfeli odpowiadają różnym potrzebom. Większość moich monet przechowuję w portfelach sprzętowych, jednak przechowuję też niewielką liczbę środków w portfelu mobilnym, aby uzyskać dostęp do środków w czasie podróży.
Pamiętaj tylko, że niezależnie od tego, który portfel wybierzesz, aby był jak najbezpieczniejszy, powinieneś regularnie tworzyć kopie zapasowe portfela, upewniając się, że korzystasz z aktualnego oprogramowania, które zawiera jak najwięcej funkcji bezpieczeństwa, jak to tylko możliwe.
Ps. Zapamiętaj również by NIGDY nikomu nie wysyłać klucza prywatnego!