Historia
Rugby na wózkach narodziło się w Kanadzie w latach siedemdziesiątych. Trzech Kanadyjczyków postanowiło wymyślić grę dla osób z porażeniem czterokończynowym (tetraplegia), nazwali grę "murderball" (zabójcza piłka). Pierwsze Narodowe Mistrzostwa Kanady odbyły się 1979 roku. W 1981 zaprezentowano grę w USA i zmieniono nazwę na Quad Rugby. W 1982 roku odbył się pierwszy Międzynarodowy Turniej Quad Rugby w którym wzięły udział 2 drużyny Kanadyjskie (Manitoba i Saskatchewan) i 2 z USA (North Dakota i Minesota).
Do Polski Rugby na Wózkach dotarło ze Szwecji. Pierwsze szkolenie odbyło się w Kwietniu 1997 roku w ośrodku przygotowań olimpijskich w Spale. Celem szkolenia było pokazanie zasad gry i ocena potencjału przyszłych zawodników. Od Września 1997 roku zaczęły się treningi w Warszawie, Katowicach i Poznaniu. Już w Sierpniu 1998 roku Polska reprezentacja wzięła udział w zawodach rangi mistrzowskiej World Wheelchair Games w Stoke Mandeville (Anglia), po których uzyskała kwalifikacje do Mistrzostw Europy.
W 1999 roku Polacy po raz pierwszy wzięli udział w Mistrzostwach Europy. W gronie 12 najlepszych drużyn z Europy zespół polski zajął 10 miejsce. Mając na uwadze małe doświadczenie naszych zawodników wynik ten należy traktować jako duży sukces portowy. Polski Rugbista na tych mistrzostwach został uhonorowany tytułem Najwartościowszego Gracza Mistrzostw Europy (MVP)
W 2001 roku powstała Polska Liga Rugby na Wózkach (PLRnW), której celem jest wyłonienie Mistrza Polski. Rozgrywki odbywają się w systemie turniejowym w cyklu kalendarzowym wiosna-jesień (4 turnieje w roku). Obecnie bierze w nich udział 17 drużyn:
- Balian Wielkopolska Chrzypsko Pniewy I (od 2007 roku)
- Balian Wielkopolska Chrzypsko Pniewy II (od 2014 roku)
- Brave Snails Lublin ( od 2006 roku)
- Dragons Küschall Katowice ( od 2010 roku)
- Flying Wings Rzeszów ( od 2003 roku)
- Flying Wings II Rzeszów ( od 2013 roku)
- Four Kings Warszawa ( od 1997 roku)
- Four Kings Ols Stars Warszawa ( od 2008 roku)
- Grom Ostrów Mazowiecka (od 2005 roku)
- IKS Jeźdźcy Mikołów (od 2005 roku)
- Jokers Bydgoszcz (od 2009 roku)
- Diabły Łódź (od 2010 roku)
- Saint Sinners Częstochowa (od 2009 roku)
- Sitting Bulls Katowice (od 1997 roku)
- Strangers woj. Lubuskie (od 2015 roku)
- START TetraGryf Szczecin (od 2006 roku)
- Avalon Extrime Warszawa (od 2016 roku)
Przebieg Gry
W czasie gry rywalizują dwie drużyny rugbistów na wózkach. Wygrywa drużyna która uzyska więcej punktów. Punkt zdobywa się wtedy, kiedy jeden z atakujących graczy, wraz z trzymaną piłką, minie obronę i przejedzie przez bramkę. Piłki nie można trzymać dłużej niż 10 sekund. Aby móc utrzymać ją w posiadaniu drużyny trzeba ją albo odbijać, albo podawać innym zawodnikom. Możliwe jest wyrwanie bądź wybijanie piłki z rąk przeciwnika. Zabroniony jest całkowicie kontakt fizyczny, nawet uderzenie w dłoń, zamiast w piłkę to faul.
Nad przestrzeganiem zasad czuwa dwóch sędziów, którzy sygnalizują zdobyte punkty, oraz decydują o karze.
Gra toczy się na boisku o wymiarach 28 metrów na 15 metrów. Na obu przeciwnych stronach boiska są wyznaczone bramki o szerokości 8 metrów
Mecz podzielony jest na 4 rundy po 8 minut, oddzielone przerwami, najdłuższą z nich jest przerwa druga. Przerwy w grze przysługują również drużyną.
Sprzęt
Zawodnicy używają specjalnych rękawic zapewniających lepszą przyczepność. Gracze nie mający dostatecznego chwytu w dłoniach używają specjalnego kleju, który wzmacnia przyczepność do kół i pozwala utrzymać piłkę. Konieczny jest także specjalnie zaprojektowany wózek do tego sportu ( koszt takiego wózka ok 20 000zł ). Jak wiele innych sportowych ma nachylenie kół do wewnątrz co daje stabilność. Musi mieć wiele osłon chroniących zawodnika przed zmiażdżeniem i połamaniem kości. W tym sporcie jest czymś normalnym zderzanie się z duża siłą.
Zawodnicy
Podczas gry na boisku może przebywać maksymalnie czterech zawodników z jednej drużyny. Każdy gracz ma przydzielone pkt kwalifikacyjne, które ustala komisja, oznaczają one stopień niepełnosprawności od 0.5 do 3.5. Suma punktów znajdujących się na boisku zawodników nie może przekraczać 8.
Udziały Polaków na Mistrzostwach Europy
- 2013 - miejsce 9
- 2011 - miejsce 5
- 2009 - miejsce 5
- 2007 - miejsce 7
- 2005 - miejsce 10
- 2003 - miejsce 10
- 2001 - miejsce 10
- 1999 - miejsce 10
Udział Polaków na Mistrzostwach Świata
- 2010 - miejsce 8
Ciekawostka
Luxtorpeda - Hymn
Pieśń powstała specjalnie dla drużyny Balian, grającej w rugby na wózkach inwalidzkich. Utwór oparty na haśle „Wiara, siła, męstwo – to nasze zwycięstwo!” ma zagrzewać do niepoddawania się mimo przeciwności losu.
