Wszechobecne urojenie.

Platon miał swój świat idei i zapoczątkował idealizm platoński. Immanuel Kant, myślał o rzeczach samych w sobie i w taki sposób powstał idealizm transcendentalny. Edmund Husserl obserwował świat taki jaki nam się jawi i stworzył fenomenologię. Niewątpliwie byli to wielcy filozofowie, którzy wnieśli ogromny wkład w rozwój myśli ludzkiej. Często myśląc o tych rzeczach jestem pod ogromnym wrażeniem ich wnikliwości i potęgi rozumu. Dzisiaj posiadamy aparat, który umożliwia nam spojrzenie na świat w całkowicie inny sposób. Nie jesteśmy ograniczeni tylko i wyłącznie do naszego naturalnego aparatu zmysłowego. Możemy obserwować w jaki sposób jawi nam się świat, w różnych częstotliwościach fali elektromagnetycznej. Mamy dostęp do różnych sposobów spostrzegania rzeczywistości. Czy to znaczy, że filozofia wyżej wymienionych myślicieli jest nieaktualna? Nie! Sądzę, że nasze dzisiejsze możliwości percepcji utwierdziły nas w przekonaniu, że Ci ludzie mieli rację. Wiemy oczywiście dużo więcej, lecz wnioski do jakich dochodzimy są identyczne.

Wiemy dzisiaj jak działają nasze zmysły, jak bardzo lubią oszukiwać nasz mózg. Wiemy jak działają narzędzia zmysłów zwierząt, które nie posługują się takimi sposobami spostrzegania jak my. Nietoperze, delfiny, pająki. Fizyka teoretyczna uświadomiła nam, że świat nie jest taki jak nam się wydaje. Fenomen ciążenia jako reprezentacja zakrzywienia czasoprzestrzeni; ciągłej i gładkiej opisywanej za pomocą teorii rozmaitości różniczkowych. Osobliwa nieokreśloność mechaniki kwantowej na najniższym poziomie rzeczywistości; próżnia gotująca się niczym zupa, w której na chwileczkę w każdej chwili pozornie łamana jest zasada zachowania energii...

Jest to bardzo fascynujące, lecz wróćmy do naszej codzienności. Lubię często myśleć o naszym świecie w taki sposób w jaki myśleli panowie wymienieni wyżej. Nasz aparat, dzięki któremu możemy doznawać wrażeń zmysłowych jest charakterystyczny dla naszego gatunku. Świat jawi nam się w taki sposób, dlatego, że w taki sposób wyewoluował nasz aparat. Wiemy przecież, że istnieją inne gatunki zwierząt, które całkowicie inaczej spostrzegają świat, ponieważ ewolucja podążyła inną ścieżką. Świat dla nich jest całkowicie inny niż dla nas.

Można zauważyć jednak pewną ciekawą rzecz, którą zauważył już Kant. Jeżeli będziemy obserwować, wraz z innymi zwierzętami banany leżące na stole, to z powodu różnic w budowie narządów zmysłów każdy z nas będzie doznawał innych wrażeń zmysłowych w stosunku do tych bananów. Mimo znacznych różnic jednak coś powoduje nasze doznania. Czy nie może być zatem tak, że istnieje jakiś byt, który jest czystą formą i jawi się nam w sposób zależny od budowy narządów zmysłów? To tak jakby świat, który widzimy był pewnego rodzaju pokryciem świata form. W filozofii Kanta są to tak zwane "rzeczy same w sobie". Przekonuje mnie ta koncepcja. I jest to właśnie idealizm transcendentalny. Skłaniam się zatem do uznania, że świat jaki jesteśmy w stanie poznać to konstrukt naszych umysłów w sensie Kantowskim i nie mamy możliwości poznania "rzeczy samych w sobie". Jest to zatem pewien rodzaj hybrydy realizmu i idealizmu. Istnieje zewnętrzna rzeczywistość niezależna od podmiotu, lecz podmiot ten nie jest w stanie jej poznać, a sposób w jaki mu się jawi jest tylko wytworem jego umysłu. Co sądzicie na ten temat? Jestem ciekaw.