Blockchain Teknolojisinin Özellikleri
Bu bölümde, büyük şirketlerin kendi sistemlerine entegre etmek isteyecekleri blockchain teknolojisinin tüm özellikleri hakkında konuşacağız.
#1 Merkezsiz Bir Yapıya Sahip Olması (Decentralization)
Bir şirketin blockchain’den isteyeceği en bariz özellik merkezsiz olmasıdır. Normal bir ağ yapısı “istemci-sunucu” yapısıdır.
Bu nasıl çalışıyor?
Burada merkezi bir sunucu gözükmektedir. Sunucuyla bağlantı kurmak isteyen herkes gerekli bilgileri almak için bir sorgu gönderebilir. Bu internetin işleyiş şeklidir. Google’dan bir şey istediğinizde, istenen sonuçlarla birlikte gelen Google sunucusuna bir sorgu göndermiş olursunuz. Yani, bu bir istemci-sunucu sistemidir. Şimdi, bu modelde sorun nedir?
Her şey sunucuya bağlı olduğundan, sistemin çalışması için sunucunun her zaman çalışabilmesi kritik öneme sahiptir. Bu bir darboğazdır. Şimdi, her ne sebeple olursa olsun, ana sunucu çalışmayı durdurursa, ağdaki herkes etkilenecektir.Ayrıca, güvenlik endişeleri de var.Ağ merkezi bir yapıya sahip olduğu için, sunucu müşterileriyle ilgili birçok hassas bilgiyi ele alır.Bu, herkesin sunucuyu hackleyebildiği ve bu bilgi parçalarını alabileceği anlamına gelir.Ayrıca, sansür konusu da var.Sunucu belirli bir öğenin (film, şarkı, kitap vb.) Uygun olmadığını ve ağlarında yayılmasına izin vermeme karar verirse ne olur?
Dolayısıyla, tüm bu sorunlara karşı, farklı bir ağ mimarisi ortaya çıktı.Tüm iş yükünü, “peers” olarak adlandırılan eşit derecede ayrıcalıklı olan katılımcılar arasında paylaşan bir ağdır.Artık tek bir merkezi sunucu yoktur, şimdi birkaç dağıtılmış ve merkezi olmayan eş bulunmaktadır. Bu eşler arası bir ağdır.
Kişiler eşler arası ağları neden kullanıyor?
Eşler arası ağın ana kullanımlarından biri de torrent olarak da adlandırılan dosya paylaşımıdır.İndirmek için bir istemci-sunucu modeli kullanacaksanız, genellikle aşırı derecede yavaş ve tamamen sunucunun sağlığına bağımlıdır.Artı, dediğimiz gibi sansüre yatkındır.Bununla birlikte, bir eşler arası sistemde, merkezi bir otorite yoktur ve dolayısıyla ağdaki eşlerden biri bile yarıştan çıkarsa sistem çalışmasını sürdürür ve diğer eş devreye girer. Ayrıca, merkezi bir sistemin idealist standartlarına tabi değildir, bu nedenle sansüre yatkın değildir.
Eğer ikisini karşılaştırırsak:
Bu, kısaca, blockchain teknolojisinin merkezi olmayan doğayı nasıl kazanacağıdır.
# 2 Dolandırıcılığı / Yolsuzluğu Azaltmak İçin Değişmezlik
Değişmezlik nedir?
Blockchain’e bir şey girdikten sonra, onun değiştirilemeyeceği anlamına gelir.Bunun işletmeler için ne kadar değerli olacağını hayal edebiliyor musunuz? Bu sayede günümüzde onlarca insan tarafından yapılan yolsuzluğu bitirmek bile mümkündür. Blockchain'in bu özelliği almasının nedeni kriptografikhashfonksiyonudur.
Basit anlamda, hash, herhangi bir uzunlukta bir giriş dizesi almak ve sabit uzunlukta bir çıkış vermek anlamına gelir.Bitcoin gibi kripto-para birimleri bağlamında, işlemler bir girdi olarak alınır ve bir sabit algoritma (bitcoin SHA-256 kullanır) ile çalışır ve bu da sabit bir uzunluk verir.
Hashsürecinin nasıl çalıştığını görelim.Belli girdiler koyacağız.Bu alıştırma için SHA-256'yı (SecureHashingAlgorithm256) kullanacağız.
Gördüğünüz gibi, SHA-256 durumunda, girişiniz ne kadar büyük veya küçük olursa olsun, çıktı her zaman sabit 256 bit uzunluğuna sahip olacaktır.Bu, çok miktarda veri ve işlemle uğraşırken kritik bir hal alır.Yani temel olarak, büyük olabilecek giriş verilerini hatırlamak yerine, hash'ı hatırlayabilir ve takip edebilirsiniz.
Bir kriptografikhashfonksiyonu, kriptografi için ideal hale getiren çeşitli özelliklere sahip özel bir hashfonksiyon sınıfıdır.Güvenli kabul edilebilmesi için bir kriptografikhash fonksiyonunun sahip olması gereken belirli özellikler vardır.
Bugün odaklanmanızı istediğimiz tek bir özellik var. Bunun ismi ise “Çığ Etkisi”dir.
Bu ne anlama gelir?
Girişte yapılan küçük bir değişiklik bile çıkışta büyük bir değişikliği meydana getirecektir. SHA-256 kullanarak test edelim:
Farkın ne olduğunu görüyor musunuz? Girişteki tek bir harfin büyük veya küçük yazılması bile çıkış hash’ini tamamen değiştirmektedir. Örneğinbir hacker saldırısı blok 3'ü engeller ve verileri değiştirmeye çalışır.Hash fonksiyonunun özelliklerinden dolayı, verideki hafif bir değişiklik hashı büyük ölçüde değiştirecektir. Blok 3’e yapılan saldırı sonucunda blok 2 ve blok 1 de etkilenecek ve değişikliğe uğrayacaktır. Yani, zincir tamamen değişecektir, ki bu imkansızdır. Bu yüzden Blockchain son derece güvenli bir sistemdir.
#3 Hesap Verebilirliği Artırmak için Şeffaflık
Blockchain teknolojisindeki en ilginç ve yanlış anlaşılan kavramlardan biri “şeffaflık” tır.Bazı insanlar blockchain'in size gizlilik sağladığını söylerken bazıları şeffaf olduğunu söylüyor. Neden böyle olduğunu düşünüyorsun?
Bir kişinin kimliği karmaşık kriptografi ile gizlenir ve yalnızca genel adresleriyle temsil edilir.Dolayısıyla, bir kişinin işlem geçmişine bakacak olursanız, “Bob size 1 BTC Gönderdi” yazısını göremezsiniz.
Aşağıdaki Ethereum işlemlerinin anlık görüntüsü size ne demek istediğimizi gösterecektir:
Dolayısıyla, kişinin gerçek kimliği güvende iken, herkese açık adreslerinde yapılan tüm işlemleri görmeye devam edersiniz.Bu saydamlık düzeyi bir finansal sistem içinde daha önce hiç bulunmamıştı.Bu en büyük kurumların bazılarının ihtiyaç duyduğu ekstra ve çok ihtiyaç duyulan sorumluluk düzeyini ekler.
Sadece kripto para biriminin bakış açısından bahsetmişken, bu büyük şirketlerden birinin genel adresini biliyorsanız, onu bir explorer’da açabilir ve içinde bulundukları tüm işlemlere bakabilirsiniz.Bu onları dürüst olmaya zorlar, daha önce hiç uğraşmak zorunda olmadıkları bir şey.
Ancak, bu en iyi kullanım durumu değildir.Bu şirketlerin çoğunun kripto para birimlerini kullanamayacağından eminiz, hatta kullansalar bile, şifrelerini kripto para birimlerini kullanarak yapmayacaklardır.Peki, tedarik zincirine blockchain teknolojisi entegre edilirse ne olur?
Bunun en güzel örneği gıda endüstrisidir. Eğer şeffaflık gerektiren bir endüstri varsa o da gıda endüstrisidir. Herhangi bir gıda ürününü hakkında sormamız gereken en temel sorulardan biri: “Yemeklerim nereden geliyor?”
Gittikçe daha fazla insan gıdalarının kaynağı konusunda giderek daha kayıtsız kalıyor ve bu da sadece tüketicilere değil, aynı zamanda tedarikçilere de çok fazla sorun yaratıyor.Blockchain'i kullanarak, yiyeceğin tam olarak nereden geldiğini ve aracıları izlememiz mümkün olacaktır. Bu şekilde, belirli bir ürün grubu bozulmuşsa, enfeksiyon kaynağını bulmak ve saptamak daha kolay ve hızlı olacaktır.
#4 Blockchain Ucuzdur
Bu noktayı anlamak için, Bankacılık sektörüne bakalım.Harvard Business Review, “İnternetin medyaya yaptığını, Blockchain de finans sektörüne yapacaktır.”
Bu makaleden aldığımız bazı şok edici istatistikler.
• Ortalama bir banka KYC Uygunluğu için yılda 40 milyon £ harcıyor. Bazı bankalar 300 milyon sterline kadar harcama yapabiliyor.
• JP Morgan'ın, uyumluluk departmanında 1,6 milyar sterlinlik bir para harcadığını ve yasal değişiklikleri takip etmek için 13.000'den fazla çalışanı çalıştırdığını bildirdi.
Blockchain teknolojisi bu alanı nasıl değiştirecek?Birincisi, öz-egemen kimlik kavramıdır. Kendi kendine egemenlik, bireyin kendi bedeni ve yaşamı üzerinde sahiplenmenin bireyin ahlaki hakkı olduğu fikridir. Kendine Egemen Kimlik (SSI) şimdi her zamankinden daha önemli, çünkü her bir şirket ve varlığın bir çevrimiçi varlığı var.Çok fazla silinen kimliğe sahip olmak, çevrimiçi sahtekarlık veya kimliği kötüye kullanım şansını büyük ölçüde artırır.
Kimliğinizi blockchain'e yükleyerek, kendiniz üzerinde tam ve eksiksiz bir kontrole sahip olursunuz. Peki, bu KYC ile nasıl yardımcı olacak? Bankada bir hesap açmanız gerektiğini varsayalım, banka size sadece üçüncü bir parti yerine kimliğinize erişim izni vermenizi isteyecektir.
İkincisi, bankalar kendi özel ve izinli blok zinciri ağlarının bir parçası olabilir. Artık Alice'in A Grubu ile KYK düzenlemelerini tamamladığını varsayalım, daha sonra blok zincirindeki ayrıntıları yükleyebilirler.Blockchain merkezsiz olduğu için, ağın bir parçası olan herkes bilgi yükleyebilir ve diğer herkesle paylaşabilir.
Alice'in banka B'de bir hesap açmak istediğini varsayalım. Bütün uyum sürecini sıfırdan başlatmak yerine, blok zincirine erişebilir ve gerekli KYC verilerini alabilirler.Yani Blockchain’in KYC protokolü hem banka içi hem de bankalar arası işlevlerde yardımcı olabilir.
Blockchain Hızlıdır
Not: Ölçeklenebilirliğin ve iş hacminin blockchain ve kripto para birimleriyle ilgili büyük bir sorun olduğunu anlıyoruz ve bunu daha sonra neden kurumsal blockchainlerle ilgili bir sorun olmaması gerektiğine yönelik olarak ele alacağız.
R3 konsorsiyumunun genel müdürü Charley Cooper, ticaret finansmanının blok zincirle bozulabilecek ideal sektör olduğuna inanıyor. Dedi ki:
“Ticaret finansmanı blockchain teknolojisi için bariz bir alandır. Çok eskidir, faks makineleri ile yapılır ve bir kağıda bir fiziki damga gerekir.”
Aslında, blockchain teknolojisinin bu alanlarda işlem sürelerini nasıl azaltabileceğine dair çalışan bir PoC sistemi vardır.
Kamuya Açıkvs Özel Blockchain
Yani, şimdi şirketlerin neden blockchain'ientegre etmeleri gerektiğini biliyorsunuz. Burada iki tür Blockchain vardır:
• Kamuya Açık Blockchain
• Özel Blockchain
Bireysel tanımlara girmeden ve onları neyin ayırdığını görmeden önce, benzerliklere bakalım:
• Her ikisi de eşler arası ağlar olduğundan, her ikisi de merkezi olmayan bir ekosistem sunmaktadır.
• Her bir katılımcı düğümün, blok zincirinin bir kopyasını indirmesi gerekir.
• Blockchain, konsensüs protokolleri ile güncel tutulur.
• Her ikisi de değişmezliği garanti eder.
Kamuya Açık Blockchain
Bildiğimiz blockchainlerin tamamı halka açık blockchainlerdir. Bitcoin, Ethereum bunlara örnek verilebilir. Niçin kamuya açık olarak adlandırıldığını az çok tahmin ediyorsunuzdur.
Herkesin ekosistemde yer alabileceği tamamen açık ekosistemlerdir.Ağın ayrıca, katılımcıları sistemde daha kapsamlı bir şekilde ele almaları için ödüllendiren yerleşik bir teşvik mekanizması vardır.Bununla birlikte, kamu engellerinin işletme amaçları için son derece pratik olmadığı ortaya çıkmaktadır. Size nedenini anlatayım.
• İlk olarak, son derece iyi belgelendiği gibi, bitcoin ve ethereum'daki blokların bir depolama sorunu vardır. Bitcoin, blok başına 1mb'den biraz fazla alana sahiptir ve bu, işlem türlerini çalıştırmak ve işletmelerin ihtiyaç duyduğu veri türlerini depolamak için yeterli değildir.
• Daha sonra oldukça iyi belgelenmiş olan çıktı sorunlarına sahibiz. Bitcoin, saniyede 7-8 işlemi zar zor yönetebilir. Blok onay süresi, gecikmeyi ekleyen 10 dakikadır. Büyük kuruluşların günde 0 gecikme ile milyonlarca işlem yapması gerekiyor.
• Halka açık blockchainler, özellikle de Bitcoin gibi PoW protokolünü izleyenler, sert bulmacaları çözmek için muazzam bir hesaplama gücü gerektirir.
• Son olarak, kamu zincirlerinin açıklığı kendisinin bir zararıdır. Şöyle düşün. Kötü niyetli oyuncular ve troller tarafından erişilebilen bir blockchain üzerinde çalışan bir şirketiniz varsa, gerçekten böyle bir sistemi entegre etmek ister misiniz?
Özel Blockchain
Halka açık blockchainlerin aksine, özel blockchain açık değildir.Özel zincire katılmak isteyen kişiler izin almalıdır. Bu tür blockchainlerin de “izin blockchainleri” olarak adlandırılmasının nedeni budur.
Bu nedenle, uzlaşma içerisinde yer alabilecek insanlara yönelik kısıtlamalar var. Yeni katılımcılar için erişim aşağıdakiler tarafından verilebilir:
• Ekosistemde yer alan mevcut katılımcılar.
• Düzenlenmiş bir otorite.
• Konsorsiyum
Bir varlık ekosisteme katıldıktan sonra ağ bakımında rol oynayabilirler. Linux Vakfı’nın HyperledgerFabric’i, izinli bir blockchain framework uygulaması ve The Linux Foundation’ın ev sahipliği yaptığı Hyperledger projelerinden biridir.Bu kurumsal gereksinimlere hitap etmek için tasarlanmıştır. Bu özel zincirler, kurumsal ihtiyaçlar için özel olarak tasarlanmıştır ve birçok özellik sunar.
Kurumsal blockchainlerin özellikleri nelerdir?
• Yüksek Performans
• Yüksek esneklik
• Gizlilik
Yazının Orijinali: WhatAre Enterprise Blockchains?