QA-QUALITY ASSURANCE - Đảm bảo chất lượng và QUALITY CONTROL - Kiểm soát chất lượng (QC) là hai thuật ngữ thường được sử dụng để trong Quản lý chất lượng (Quality Management), tuy nhiên giữa chúng có sự phân biệt rõ ràng về khái niệm.Ta sẽ cùng tìm hiểu về QA và QC là gì, giải thích sự khác biệt cũng như mối liên hệ giữa chúng, đặc biệt trong lĩnh vực IT.
Hành động giám sát tất cả các hoạt động và nhiệm vụ cần thiết để duy trì mức độ xuất sắc mong muốn được gọi là Quality Management - Quản lý chất lượng. Để thực hiện được điều này sẽ bao gồm các bộ phận:
- Xác định các tiêu chí chất lượng,
- Lập và xúc tiến kế hoạch;
- QA-Quality Assurance(đảm bảo chất lượng),
- QC-Quality Control (kiểm soát chất lượng)
- Cải tiến chất lượng
Có thể bạn muốn xem: Top 20 việc làm ngành CNTT và máy tính tốt nhất 2019 (phần 2)
Khái niệm QA Quality Assurance?
Quality Assurance - QA (Đảm bảo chất lượng) được định nghĩa: " Khi tập hợp các hoạt động có kế hoạch và hệ thống, được tiến hành trong Quality Management và được chứng minh là đạt mức để tạo sự tin tưởng thỏa đáng rằng sản phẩm hay dịch vụ của tổ chức sẽ đáp ứng các tiêu chí về chất lượng." Sự đáng tin cậy của QA là sự liên kết bởi 2 phía: một là nội bộ đối với quản lý và hai là bên ngoài gồm có khách hàng, cơ quan chính phủ, cơ quan quản lý, chứng nhận và bên thứ ba. Nói cách khác, QA là "tất cả các hoạt động nằm trong kế hoạch sẽ được triển khai liệu có đáp ứng các tiêu chí về chất lượng được đề ra trong hệ thống chất lượng hay không."
Quality Control (QC) là gì?
QA và QC là 2 bộ phận không thể thiếu nhằm đánh giá chất lượng tổng thể, đã nói đến QA mà không nhắc đến QC là một sự thiếu sót lớn trong việc quản lý chất lượng thành phẩm. Vậy Quality Control - QC được xem là "Kiểm soát chất lượng, chú trọng vào thực hiện các yêu cầu chất lượng. QC là việc kiểm soát các quá trình tạo ra giải pháp phần mềm thông qua kiểm soát các yếu tố như máy móc, nguyên vật liệu, phương pháp, thông tin, con người và môi trường làm việc.”
Lý thuyết khá khô khan, nên GrowUpWork sẽ giúp bạn hiểu rõ về QA và QC cũng như phân biệt được 2 bộ phận này, thông qua bảng so sánh cũng như mối quan hệ của chúng dưới đây!
Sự khác biệt giữa QA và QC là gì?
Tuy cùng nằm chung trong Quản lý chất lượng, song QA đảm nhận vai trò ngăn ngừa lỗi trong khi QC lại làm nhiệm vụ phát hiện lỗi.
Sự liên hệ giữa QA và QC là gì?
Nếu đã sử dụng QA (Quality Assurance) thì chúng ta có còn cần thực hiện QC (Quality Control)?
Có bao giờ bạn tự hỏi: “Nếu chúng ta đã tuân thủ tất cả bước , chính sách & tiêu chuẩn được xác định trước một cách chính xác trong và đầy đủ trong QA thì tại sao chúng ta cần thực hiện QC?”
Đây cũng là lúc ta nhìn nhận lại vai trò của QC.
Bởi Khi thực hiện QA với mục tiêu chính là xác định các quy trình, chính sách & chiến lược, thiết lập các tiêu chuẩn, triển khai danh sách kiểm tra, v.v ... cần được sử dụng và tuân theo trong suốt vòng đời của dự án.
Còn đối với QC, ta được yêu cầu thực hiện các hoạt động để rà soát và tuân theo tất cả các quy trình, tiêu chuẩn và chính sách đã xác định được đặt ra trong QA để đảm bảo rằng dự án đang duy trì chất lượng đúng mức cũng như bám sát kết quả cuối cùng của dự án, tối thiểu là phải đáp ứng được mong đợi của khách hàng.
QC chỉ được thực hiện trên mỗi khâu quy trình sản xuất, còn QA thì hướng tới rộng hơn là một nhóm các khâu trong quy trình, nhằm mục đích phát hiện và sửa chữa các vấn đề trong khi QA nhằm mục đích ngăn chặn các vấn đề xảy ra.
Nhưng đừng lầm tưởng là QA chính là công cụ thực hiện việc đảm bảo chất lượng, chính xác hơn là nó tạo ra và đảm bảo các quy trình được tuân theo để đảm bảo chất lượng. QC không kiểm soát chất lượng, thay vào đó nó đo lường chất lượng. Kết quả đo QC có thể được sử dụng để điều chỉnh các quy trình QA có thể được thực hiện thành công một cách hiệu quả trong các dự án sau này.
Các hoạt động QC được tập trung vào chính nó. Các hoạt động QA thì được tập trung vào các quy trình theo sau.
QA và QC đều là một phần của quản lý Chất lượng và đây là những kỹ thuật có liên hệ mạnh mẽ, được sử dụng để đảm bảo rằng các sản phẩm được tạo ra có chất lượng cao và làm hài lòng khách hàng.
Khi nói về kiểm thử phần mềm - software testing, khâu nằm trong lĩnh vực QC vì nó chú trọng vào sản phẩm hoặc ứng dụng. Chúng ta kiểm tra chất lượng để kiểm soát nó. Hơn nữa, QA đảm bảo rằng chúng ta đang thực hiện testing đúng cách.
Ví dụ thực tế:
QA:
Giả sử nhóm 1 nhóm dự án phải làm việc trên công nghệ hoàn toàn mới. Các thành viên trong nhóm chưa từng làm việc với công nghệ này. Vì vậy, để hoàn thành dự án, chúng tôi cần tạo ra một kế hoạch để các thành viên trong nhóm được đào tạo về công nghệ mới.
Dựa trên kiến thức mà nhóm hiện có, nhóm cần thu thập các điều kiện tiên quyết như DOU (Tài liệu giải thích), tài liệu thiết kế, tài liệu yêu cầu kỹ thuật, tài liệu yêu cầu chức năng, v.v. và chia sẻ những điều này với mọi thành viên.
Điều này sẽ hữu ích trong khi làm việc trên công nghệ mới và thậm chí sẽ hữu ích cho bất kỳ người mới nào trong nhóm. Việc tổng hợp & phân phối tài liệu này cũng như khởi động chương trình đào tạo là một phần của quy trình QA.
QC:
Sau khi kết thúc khóa đào tạo, làm thế nào chúng ta có thể đảm bảo việc đào tạo thực sự mang lai hiệu quả cho tất cả các thành viên trong nhóm?
Để biết được điều này, chúng ta sẽ phải thu thập số liệu thống kê, ví dụ: số lượng điểm mà học viên đạt được trong mỗi môn và số điểm tối thiểu dự kiến sau đào tạo. Hơn nữa, bạn có thể đảm bảo rằng mọi người đã được đào tạo đầy đủ bằng cách xem lại danh sách điểm danh của các thành viên.
Nếu điểm số của người học đạt được theo kỳ vọng của người đánh giá, thì ta có thể nói rằng khóa đào tạo thành công nếu không chúng ta sẽ phải cải thiện quy trình để tổ chức đào tạo chất lượng cao.
Một cách khác để cải thiện quá trình đào tạo sẽ là thu thập phản hồi từ các thành viên vào cuối khóa. Phản hồi của họ sẽ cho chúng ta biết ưu điếm và những hạn chế mà ta có thể cải thiện. Tất cả các hoạt động sau khi hoàn tất khóa đào tạo chính là QC. Vì thế ta rút ra kết luận các hoạt động QC cũng là một phần trong quy trình QA.
Phần kết luận
Trọng tâm về QA và QC là gì:
- Các quy trình trong QA được lên kế hoạch để tránh các khả năng gây ra lỗi
- QC có nhiệm vụ phát hiện ra các lỗi và sửa đổi chúng trong khi tạo ra sản phẩm
- QA phát hiện điểm yếu
- QC xác định lỗi
- QA được định hướng theo quy trình
- QC là kết quả sau khi QA định hướng
- QA là một hệ thống phòng ngừa sự cố
- QC là một hệ thống phát hiện lỗi.
Cả QA và QC đều khác nhau đồng thời là một phần không thể thiếu của Quản lý chất lượng. Chúng ta không nên nhầm lẫn chúng là các thuật ngữ có thể hoán đổi cho nhau. QA là quá trình trong khi QC là sản phẩm cuối của từng giai đoạn trong quá trình.
QC đang kiểm tra một sản phẩm hoặc dịch vụ chắc rằng nó hoạt động tốt. Nếu sản phẩm hoặc dịch vụ có vấn đề thì cần được khắc phục hoặc loại bỏ để đáp ứng các tiêu chuẩn phù hợp. Như vậy, QC nhằm mục đích phát hiện và sửa chữa các vấn đề.
Mặt khác, QA nhằm mục đích ngăn chặn các vấn đề có thể xảy ra bằng cách cải thiện quy trình.
Nói chung, QA - Đảm bảo chất lượng không loại bỏ nhu cầu QC - Kiểm soát chất lượng vì QC nằm ở cốt lõi của quản lý chất lượng.
Có thể bạn quan tâm: Nghề lập trình blockchain tại Việt Nam