İki gün üst üste, çok potansiyelli iki proje hakkında yazma fırsatı buldum. Bu iki proje de, projelerin genelini oluşturan bankasızlara banka, datana sahip çık veya lojistikte devrim değil, blockchain üzerine, tüm teknolojiyi ileriye taşıyacak projeler bunlar. Dün birinden bahsettim ve bizi dışarıda bıraktıklarından dolayı üzüntümü anlattım. Bugünkü ile ilgili üzüntüm ise projeden ve mevcut potansiyelinden icosu bittikten 2 hafta sonra haberim olmasından kaynaklı. Bugünün blockchain teknolojisine çağ atlatacağını düşündüğüm projenin ismi Quant Network.
Şu anda mevcut sistemde kaç tane blockchain olduğunu bilmiyorum. Ancak sayısı oldukça fazla ve her geçen gün yenileri ekleniyor. Sırf bildiğim yolda olan dört tane oldukça potansiyelli blockchain var. Sophiatx, Zilliqa, Eximchain ve Quarkchain. Ayrıca bu sadece benim bilgi haznem ile sınırlı olanlar. Mevcutta da yine onlarca belki de yüzlerce blockchain var. Hepsinin belli sınırlamaları, belli güçlü kısımları belli farklılıkları var. Şu an için mevcut blockchain'lerden en iyisini söyleyebilmemiz çok mümkün değil. Dediğim gibi birisinin güçlü olduğu yerde diğeri zayıfken, onun güçlü olduğu yerde diğeri zayıf oluyor. Peki blockchain uygulamaları bu durumda hangi blockchain üzerinde olmayı seçmeliler. İşte bu noktada Quant Network devrimsel bir düşünce ortaya koymuş ve şunu sormuş, neden Ethereum ağı üzerindeki bir işlemi Bitcoin ağı üzerinde de görüntülemeyeyim? Bu sorunun cevabında da mevcut projeleri ortaya çıkmış.
Quant Network, oluşturacağı platform ile, bütün mevcut blockchain'lerin (büyük ihtimalle gelecekte oluşturulacakların da) birbirleriyle etkileşime girmesine imkan tanıyor. Bunun dışında bu blockchain'lerle dünyanın mevcut ağlarının ve internetinin de bağlanmasını sağlıyor. Son olarak ise (bence en büyük devrimin yaşandığı kısım) uygulamaların birden fazla blockchain üzerinde oluşturulmasına imkan tanıyor. Bu saydığım üç maddeye imkan tanıyan platformlarına da Overledger ismini uygun görmüşler. Ledger kelimesi Blockchain'de kayıtların tutulduğu defter anlamına gelmekte. Over kelimesi de üstü, fazlası gibi bir anlam taşımakta. Dolayısıyla Overledger'ı Türkçeye çevirmeye çalışırsak, en uygun çeviri "Defterler Üstü" olacaktır. Overledger bir blockchain değil, Overledger blockchain'ler üstü bir erişim köprüsü.
Biraz düşünelim, birden fazla ağ üzerinden çalışmak uygualamalar için ne anlama gelebilir. İlk olarak bence en büyük artı, yeni çıkacak uygulamaların büyük bir maliyet altına girerek kendilerine uygun blockchain çıkartma uğraşları son bulabilir. Sonuçta mevcut blockchainler'in çeşitli farklı özelliklerinden kendilerine göre bir karışım yapmaları, mevcut blockchain'lerden birini seçmek zorunluğundan çok daha el rahatlatıcı olacaktır. Dolayısıyla yeni projeler, mevcuttaki blockchainlerden hiçbirinin kendilerine yetmeyeceğini düşündüklerinde; uzun, masraflı ve riskli bir yol olan kendilerine uygun blockchaini yaratmak yerine, mevcut blockchainlerin uygun özelliklerini bir araya getirme yoluna gireceklerdir. Dolayısıyla bu onlar için çok daha masrafsız, kısa süreli ve garanti bir yol olacaktır. Yine aynı şekilde bu sıkıntılara katlanmak istemediklerinde, kendilerine uymayan blockchain'ler arasından birini seçmek zorunda da kalmayacaklardır.
Yukarıda anlattığım şekilde oluşturulacak uygulamalara mapps adını vermişler. Uzunca birden fazla ağ üzerindeki uygulamalar olarak diyebiliriz. Bu mapps'lere ait bir mağaza da Quant Network'ün projesi arasında yer alıyor. Quant Network'un Overledger platformu üzerinden oluşturulan bu uygulamalara Mapps mağazısından ulaşım mümkün olacak. Özellikle bu mağazaya yaratacağı yeniliğin getireceklerini görmek isteyenlerin büyük bir ilgi göstermesini bekliyorum. Açıldığında ilk deneyenlerden biri de ben olmak istiyorum.
Quant Network'ün önemli parçalarından biri Quant Tokenları (Qnt) bir erc20 tokenı olarak belirlenmiş. Rahat dağıtımı ve ethereum cüzdanlarının kullanışlığından dolayı ethereum blockchain'ini uygun görmüşler tokenları için. Platform aktif olduktan sonra, platforma ulaşım için ve birden fazla ağa sahip uygulamaların, kullanıcıların kimliğini doğrulamak ve kullanımını yetkilendirmek için de Qnt tokenlarına ihtiyaç duyacaklar. Tokenın özelliklerini anlatırken biraz fazla ketum davrandıklarını hissettim. Yarattıkları ağın devrimsel özelliğinden dolayı tam olarak bazı şeyleri öngöremiyor olabilmeleri mümkün. Qnt satışı için whitelisting süreci kısa sürede tamamlanmış ve Qnt'ler whitelisting'e girenler tarafından 11 mayısta kapışılmışlar. Tam 57.000 ethereum olan hard cap'lerini sağlamakta gerçekten hiç ama hiç zorlanmamışlar. Satışa tokenların %68,19'u sunulmuş, kalan kısmın %57'si şirket yedeği olarak saklanırken, %29'u kuruculara ve %14'ü ise danışmanlara ve çalışanlara ayrılmış.
Sonuç olarak, blockchain'in gelişimi, piyasaların büyümesini sağlayacak olan projeler ağı kullanarak insanlara hizmet götüren projeler değil ve olmayacaklar. Onların da bir amaçları var ve bu amaçları doğrultusunda var olmaları bir noktaya kadar sağlıklı ancak bizi sonraki seviyeye geçirecek olan projeler Quarkchain gibi bir saniyede daha önce hiç bir blockchain'in ulaşamadığı kadar işlemi gerçekleştirebilen veya bu yazıda değindiğimiz üzere Quant Network gibi birbirinden bağımsız ve hiç bir etkilişimi olmayan blockchainleri bir araya getirerek yepyeni bir üst katman oluşturan projeler ile olacaktır. Quant Network'ün bir başka güzelliği de mevcut blockchain'lere rakip olmak veya popülerliğini azaltmaktan ziyade, kullanım alanlarını arttırarak onları daha değerl kılacaktır. Beni çok heyecanlandıran bu projeyi yakından takip etmeye devam edeceğim. Size de aynısını öneririm.
Website: https://www.quant.network/
Whitepaper: https://objects-us-west-1.dream.io/files.quant.network/Quant_Overledger_Whitepaper_v0.1.pdf