سازمان ناسا سفینهای روبوتی را به سیارهی مریخ میفرستد تا از طریق تجهیزات موجود بر روی سفینه، به مطالعهی لرزشهای مریخی بپردازد.
Image credit: NASA
در این پروژه قسمتهای عمقی سیاره مریخ مورد مطالعه قرار خواهد گرفت. این سفینه که اینسایت (InSight) نام دارد، سفینهای ساکن است و مریخنورد نیست، بلکه در تمام مدت در یک جا باقی خواهد ماند و به بررسی مریخلرزهها خواهد پرداخت.
دانشمندان با مطالعهی لرزههای مریخ میتوانند ترکیب این سیاره را مشخص کنند، یعنی اینکه سیارهی مریخ از چه نوع سنگهایی تشکیل شده است، و لایههای سنگی زیرین آن چگونه است. این قبیل اطلاعات برای تعیین نحوهی پیدایش این سیاره اهمیت زیادی دارد. در واقع، دانشمندان میتوانند با این مطالعات اطلاعاتی دربارهی گذشته این سیاره نیز به دست آورند. بهطور کلی، ترکیب درونی سیاره در تکامل آن نقش مهمی دارد.
این تحقیقات به دانشمندان کمک خواهد کرد که به یک پرسش مهم پاسخ دهند، و آن این است که چرا برخی سیارهها، مانند زمین، تبدیل به سیارهی قابل سکونت میشوند، ولی برخی دیگر مانند مریخ بسیار سرد و یا مانند زهره بسیار داغ هستند.
دانشمندان برای اینکه بتوانند فرآیندهای مختلف روی سطح سیاره را درک کنند، باید ببینند که در داخل آن چه میگذرد، و برای این منظور است که این سفینه را برای مطالعهی لرزههای مریخ آماده کردهاند.
تاکنون دانشمندان هرگز لرزههای مریخ را اندازهگیری نکردهاند. در دههی ۱۹۷۰، سفینه وایکینگ ناسا به مریخ فرستاده شد و هدف از آن اندازهگیری لرزههای مریخی بود. ولی از آنجا که ابزارهای موجود بر روی این سفینه از حساسیت کافی برخوردار نبود، هیچگونه لرزهای را ثبت نکرد و آنها تنها صدای وزیدن بادهای مریخی را شنیدند.
با تمام این احوال، دانشمندان مطمئن هستند که لرزههای زیادی در مریخ اتفاق میافتد. بهطور کلی، در سیارهها و اقمار دیگر نیز لرزههای زیادی روی میدهد. بهعنوان مثال، تجهیزاتی که فضانوردان روی کرهی ماه نصب کردهاند، در دههی ۱۹۷۰ لرزههای خفیف زیادی را در کرهی ماه ثبت کردند.
فضاپیمای اینسایت با استفاده از راکت اطلس ۵ به فضا پرتاب خواهد شد. این موشک برای نخستین بار از ساحل غربی آمریکا به فضا پرتاب خواهد شد. تاکنون تمام پرتابهای فضایی در آمریکا از ایالت فلوریدا صورت میگرفت، ولی با توجه به اینکه این فضاپیما کوچکتر است، امکان پرتاب آن از کالیفرنیا وجود دارد.
زمانی که این فضاپیما به فضا پرتاب شود، شش ماه و نیم طول میکشد تا به مریخ برسد و در روز بیست و ششم ماه نوامبر سال ۲۰۱۸ به این سیاره خواهد رسید. سپس روی سطح سیاره فرود خواهد آمد. البته فرود آمدن روی سطح مریخ نیز کار آسانی نخواهد بود. با وجود آنکه سیارهی مریخ از زمین کوچکتر است، ولی جاذبهی قابل توجهی دارد. با این حال، اتمسفر این سیاره ۱۰۰ برابر از زمین رقیقتر است. بنابراین، مقاومت چندانی برای کند کردن فرود فضاپیما ایجاد نمیکند. اما همین میزان اتمسفر نیز میتواند باعث داغ شدن فضاپیما در هنگام فرود شود. مدت فرود فضاپیما حدود شش دقیقه طول خواهد کشید. با توجه به این که فرستادن سیگنال رادیویی به مریخ چندین دقیقه طول میکشد، لذا امکان هدایت آن از زمین وجود نخواهد داشت و این فضاپیما باید خودش به تنهایی هدایت فرود را انجام دهد.
فضاپیما پس از فرود پانلهای خورشیدی خود را به کار میاندازد و تقریباً ده هفته طول میکشد تا دستگاههای خود را در محل قرار دهد و دادهها را جمعآوری نماید. بعد از آن، بقیهی عمر این سفینه به صورت ساکن سپری خواهد شد و در روی سطح مریخ شروع به ثبت کردن لرزهها خواهد کرد.