اگر درست فکر کنیم، میبینیم که روی کرهی زمین انواع حیوانات مختلفی وجود دارند، از شیرها و زرافهها گرفته تا میمونها و پنگوئنها و خرسها. ولی در حالت معمول ما هیچگاه با این حیوانات برخورد نمیکنیم؛ آنچه میبینیم فقط گاوها هستند و مرغها و امثال آنها.
در یک مطالعهی جدید دانشمندان یک سر شماری از حیات روی کرهی زمین به عمل آوردند. آنها مشاهده کردند که با پیشرفت و گسترش تمدن بشر، حدود ۸۳ درصد تمام پستانداران وحشی روی کرهی زمین از بین رفتهاند.
Image credit: pxhere.com
هرچه جمعیت انسانها بیشتر میشود، نیاز آنها به دامها بیشتر میشود، یعنی باید تعداد بیشتری گاو و گوسفند پرورش داده شوند. بهطوریکه این دامها اکنون ۶۰ درصد تمام پستانداران را از نظر تودهی زیستی تشکیل میدهند. همچنین، ماکیان پرورش یافته از سوی انسانها ۷۰ درصد تمام تودهی زیستی پرندگان روی کرهی زمین را به خود اختصاص میدهند. در واقع، امروزه فقط چهار درصد تمام پستانداران در حیات وحش زندگی میکنند.
این مطالعه که در هفتهی جاری در مجلهی آکادمی ملی علوم منتشر شد، نشان دهندهی تأثیر شگرف انسانها بر اکولوژی جهان است.
نکتهی جالب این است که انسانها فقط حدود یک صدم درصد کل حیات روی کرهی زمین را تشکیل میدهند، ولی همین جزء اندک نقش گستردهای در زندگی بقیهی جانوران و جانداران روی کرهی زمین دارد، بهطوریکه مثلاً بر اثر فعالیتهای انسانها، ۸۰ درصد تمام نهنگها و نیمی از کل گیاهان روی کرهی زمین از بین رفتهاند.
مطالعهی انجام شده، مطالعهی بسیار گستردهای است و دادههای خود را برای محاسبهی تودهی زیستی روی کرهی زمین، از اسکنهای ماهوارهای و توالییابی ژنوم استخراج کرده است.
همچنان که گفته شد، مطالعهی مذکور تودهی زیستی تمام جانداران روی کرهی زمین را برآورد کرده است. این مطالعه نتایج جالبی را نشان میدهد، مثلاً اینکه باکتریها جزء مهمی از حیات روی کرهی زمین را به خود اختصاص میدهند، بهطوریکه ۱۳ درصد تودهی زیستی متعلق به آنها است! اما بیشترین میزان تودهی زیستی به گیاهان تعلق دارد که ۸۲ درصد مادهی زنده را تشکیل میدهند. تمام مخلوقات دیگر—از حشرات گرفته تا قارچها و ماهیها و جانوران—بالغ بر ۵ درصد تودهی زیستی جهان را به خود اختصاص میدهند.