قبلاً در پستهای متعددی نکاتی دربارهی هوش مصنوعی نوشتهام. با توجه به اینکه هوش مصنوعی امروزه نقش مهمی در تمام ابعاد زندگی ما دارد، در اینجا برخی از مطالب گذشته را بازنویسی میکنم تا مورد استفاده قرار گیرد.
امروزه هوش مصنوعی در دوروبر ما تقریباً همه جا یافت میشود: در رایانه، تلفن هوشمند، و در انواع دستگاههای هوشمندی که در خانه و محل کار استفاده میشوند. روبوتها نیز در کشورهای پیشرفته بهطور روزافزونی در محل کار و خانه مورد بهرهبرداری قرار میگیرند. هوش مصنوعی یکی پس از دیگری قلهها را فتح میکند و همچنان به پیشرفت برقآسای خود ادامه میدهد.
Image credit: paulvanderlaken.com
هوش مصنوعی در اساس بدان معنا است که رایانه توانایی انجام کارهایی را که بهطور کلی معرف هوش انسانی است، داشته باشند. کارهایی مانند برنامهریزی، تشخیص الگو، فهمیدن زبان طبیعی، و یادگیری و حل مسئله از جمله کارهایی هستند که بهطور معمول نیاز به هوش دارند و در حیطهی هوش مصنوعی واقع میشوند.
هوش مصنوعی بهطور وسیع به دو دستهی عمومی و اختصاصی تقسیمبندی میشود. هوش مصنوعی اختصاصی برای نوع خاصی از کارها تکامل یافته است، ولی هوش مصنوعی عمومی به معنای انجام تمام کارهایی است که انسانها انجام میدهند. البته این هدف غایی پژوهشگران هوش مصنوعی است، ولی هنوز تا نیل به این سطح از هوش مصنوعی راه زیادی باقی مانده است.
هماکنون، هوش مصنوعی قادر است کارهای ارزشمند زیادی انجام دهد. مثلاً وبسایت آمازون با توجه به سابقهای که از شما جمعآوری میکند، با استفاده از هوش مصنوعی محصولات مناسبی را به شما توصیه میکند، و یا اینکه گوگل آگهیهای خاصی را که در ارتباط با علایق کاربران است، در صفحات وب برای آنها نمایش میدهد. این نوع از هوش مصنوعی بهطور روزمره مورد استفادهی همهی ما قرار دارد.
در هوش مصنوعی، عموماً از آلگوریتمهای «یادگیری ماشینی» استفاده میشود. یادگیری ماشینی از روشهای آماری استفاده میکند و در حقیقت، بخشی از عرصهی گستردهتر هوش مصنوعی است. یادگیری عمیق باز روش دیگری برای پیادهسازی آلگوریتمهای یادگیری ماشینی است.
یکی از عرصههایی که میتواند در زمینهی هوش مصنوعی بسیار مؤثر باشد و پیشرفتهای بیشتری را در این زمینه به ارمغان بیاورد، تحقیقاتی است که هماکنون دربارهی علوم اعصاب و روش کار مغز انجام میشود. برخی از آلگوریتمهای هوش مصنوعی به تقلید از ساختار مغز پیادهسازی میشود که به آنها شبکههای عصبی گفته میشود. شبکههای عصبی کاربردهای زیادی در هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی دارند.