چای یکی از قدیمیترین و متداولترین نوشیدنیهای بشر است. در حقیقت، از هزاران سال پیش انسانها چای مینوشیدند. در کشور ایران، تقریباً همهی خانوادهها هر روز چای مینوشند. حتی در آمریکا نیز بر اساس آمارها به نظر میرسد که حدود ۸۰ درصد خانوارها از این نوشیدنی مرتباً استفاده میکنند.
بسیاری از مطالعات اثرات مفید و شگفتانگیزی را برای چای نشان داده است، بهطوریکه میتوان گفت که چای حتی از برخی از سرطانها پیشگیری میکند. البته در برخی از موارد، چای میتواند با مختل کردن جذب آهن موجب اثرات نامطلوبی نیز بشود. به همین جهت، توصیه میشود که افراد از نوشیدن چای بلافاصله بعد از غذا اجتناب کنند، تا اینکه آهن غذا به خوبی در بدن جذب شود.
Image credit: publicdomainpictures.net
یکی از نکات جدیدی که در رابطه با چای معلوم شده است، این است که این نوشیدنی بر چگونگی بیان ژنها تأثیر میگذارد. این نتایج از مطالعهای به دست آمده است که در دانشگاه اوپسالا در سوئد انجام شده است. پژوهشگران مشاهده کردند که نوشیدن چای موجب تغییرات اپیژنتیکی در زنان میشود که در ارتباط با سرطان و متابولیسم هورمون استروژن است. البته هنوز بهطور دقیق مشخص نشده است که این اثرات در ارتباط با سرطان مفید است یا مضر، و در این مطالعه فقط ارتباط نوشیدن چای با تغییرات اپیژنتیکی نشان داده شده است. این مطالعه در مجلهی ژنتیک مولکولی انسان (Human Molecular Genetics) منتشر شده است.
لازم به ذکر است که اپیژنتیک به معنای مطالعهی تغییرات بیان ژن است که میتواند از نسلی به نسل بعدی منتقل شود. یعنی در حقیقت در این رشتهی علمی تأثیر عوامل خارجی مانند عوامل محیط زیست و سبک زندگی بر روشن و خاموش شدن ژنها و تأثیر آن بر سلامتی و سلامت فرزندان مورد مطالعه قرار میگیرد.
مطالعات قبلی نیز نشان داده بود که غذاها و نوشیدنیها بر چگونگی بیان ژنها تأثیر میگذارد. اولاً در یک مطالعه مشاهده شد که نوع رژیم غذایی که در غرب متداول است، ممکن است از طریق تغییر دادن باکتریهای روده موجب تغییرات اپیژنتیکی شود.
لازم به ذکر است که در مطالعهای که در دانشگاه اوپسالا در سوئد انجام شد، تغییرات اپیژنتیکی به دنبال مصرف چای در زنان مشاهده شد، ولی در مردها تغییری مشاهده نشد. در این مطالعه، مصرف چای در زنان با تغییراتی در متیلاسیون DNA در ۲۸ ناحیهی ژنومی ارتباط داشت. از جمله، نوشیدن چای با بیان ژنهایی که در ارتباط با متابولیسم استروژن و سرطان هستند، ارتباط داشت.
Reference
Weronica E. Ek, et al. Tea and coffee consumption in relation to DNA methylation in four European cohorts. Human Molecular Genetics, 26:16 (15 August 2017), 3221–3231. DOI: 10.1093/hmg/ddx194