در دهههای اخیر، با توجه به روشن شدن تأثیر قندها در افزایش وزن و زمینهسازی برای بروز بیماری دیابت، بسیاری از مردم به مصرف شیرین کنندههای مصنوعی و نوشابههای رژیمی گرایش پیدا کردهاند. با وجود آنکه گفته میشود که این گونه شیرین کنندهها هیچگونه کالری وارد بدن نمیکنند، اما مطالعات اخیر نشان داده است که حتی این شیرین کنندهها هم ممکن است منجر به چاقی و دیابت شوند.
Image credit: pxhere.com
در یک مطالعهی پژوهشی جدید بر روی موشها، قندها و شیرین کنندههای مصنوعی با یکدیگر مقایسه شدند. نتایج مطالعه نشان داد که هر دو گروه قندها و شیرین کنندههای مصنوعی تأثیرات منفی بر چاقی و دیابت دارند، گرچه مکانیسم اثر آنها با یکدیگر بسیار متفاوت است. مطالعات نشان میدهد که شیرین کنندههای مصنوعی بر چگونگی متابولیسم چربی در بدن تأثیر میگذارند. بهعلاوه، برخی از این شیرین کنندههای مصنوعی با غلظت بالا در خون تجمع پیدا میکنند و اثرات منفی بر روی سلولهای پوششی جدار عروق خونی دارند.
در حالت عادی، بدن انسان برای متابولیسم مقادیر متوسط قندها توانایی دارد. اما در صورت مصرف بیش از حد، بدن دچار مشکل میشود و اثرات منفی قندها ظاهر میشود. با این حال، جایگزین کردن شیرین کنندههای مصنوعی به جای قندها موجب تأثیر منفی بر متابولیسم چربی و انرژی در بدن میشود.
البته لازم به ذکر است که این نتایج هنوز قطعی نیست و تحقیقات بیشتری باید در این زمینه انجام شود.
اکثر مطالعاتی که در حال حاضر اثرات منفی شیرین کنندههای مصنوعی را نشان میدهند، بر اساس آزمایشهای حیوانی، به خصوص در موشهای خانگی و موشهای صحرایی، انجام شدهاند. بنابراین، نمیتوان نتایج آنها را مستقیماً به انسانها تعمیم داد، زیرا مسیرهای متابولیکی در انسان و موش متفاوت است.
با تمام این احوال، به نظر میرسد که بر اساس این مطالعات لازم است که در مصرف شیرین کنندههای مصنوعی نیز اعتدال رعایت شود و این گونه مواد به میزان بیش از حد مصرف نشوند، تا بدن با مشکلاتی نظیر چاقی و دیابت روبهرو نشود.