بیماریهای گوارشی از شایعترین ناخوشیها در میان اطفال و شیرخواران هستند و اکثر آنها عفونتهای ویروسی هستند که شایعترین عامل ایجادکنندهی آنها روتاویروس است.
Image credit: Wikipedia
بهطوریکه میدانید ویروسها یا از نوع دیانای هستند و یا از نوع آرانای. روتاویروس از نوع آرانای دورشتهای است.
تا ۵ سالگی تقریباً تمام بچهها لااقل یک بار به روتاویروس مبتلا میشوند. با هر عفونت، در بچه مصونیت ایجاد میشود. بنابراین عفونتهای بعدی شدت کمتری دارد.
انتقال عفونت به علت پایین بودن سطح بهداشت اتفاق میافتد. وقتی که ویروس وارد بدن شد، سلولهای پوششی رودهی کوچک را آلوده میکند، و باعث اسهال و استفراغ، یا به اصطلاح پزشکی گاستروآنتریت، میشود.
روتاویروس در سال ۱۹۷۳ کشف شد، ولی تو همین اواخر توجه زیادی به اهمیت آن در بهداشت شیرخواران و کودکان، خصوصاً در کشورهای در حال توسعه، نمیشد. باید دانست که این ویروس حتی در حیوانات نیز میتواند ایجاد عفونت و بیماری نماید.
با وجود آنکه کنترل و درمان عفونت روتاویروس به آسانی میسر است، ولی به علل مختلف در کشورهای در حال توسعه، عفونت روتاویروس میتواند بسیار خطرناک باشد. بهطوریکه ۳۷٪ موارد مرگ کودکان بر اثر اسهال به علت این ویروس رخ میدهد. سالیانه در سطح جهان بیش از ۲۰۰ هزار نفر بر اثر این ویروس جان خود را از دست میدهند، و تقریباً دو میلیون نفر به شدت بدحال میشوند. در ضمن، اکثر این موارد مرگومیر در کشورهای در حال توسعه اتفاق میافتد.
اخیراً در آمریکا واکسنی برای روتاویروس ساخته شده است و با بکارگیری آن موارد بستری شدن به علت این ویروس در بیمارستان به طور قابل توجهی کاهش یافته است.
برنامههای بهداشت عمومی که برای مقابله با روتاویروس انجام میشود، شامل آموزش استفاده از محلول مایعدرمانی خوراکی (ORS) و نیز آموزش در زمینهی واکسیناسیون برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری است. در کشورهایی که واکسن روتاویروس را به برنامهی ایمنسازی کودکان اضافه کردهاند، میزان بروز و شدت عفونتهای روتاویروس به طور قابل توجهی کاهش پیدا کرده است.