از ۵۰ سال پیش تاکنون تولید "پلاستیک" در جهان به طور مداوم افزایش یافته است. به بیان دقیقتر از ۱۹۵۰ تا ۲۰۱۲ تولید پلاستیک در جهان به طور متوسط هر سال حدود ۹ درصد افزایش داشته و تولید آن در ۲۰۱۳ حدود ۳۰۰ میلیون تن بوده است. ۴٪ نفت تولیدی در جهان برای تولید مواد پلاستیکی به کار گرفته میشود و ۴٪ دیگر در کارخانههای پلاستیکسازی مصرف میشود. این یعنی صنعت پلاستیک عمیقا به منابع فسیلی وابسته است. نکتهی مهم دیگر این است که میانگین رشد تولید پلاستیک در جهان از رشد بازیافت (recycling) آن بیشتر است. این یعنی هر ساله میلیونها تن پلاستیک به صورت زباله به جایگاههای دفن زباله (landfills) فرستاده میشوند یا به صورت ذرات ریز در اقیانوسها پخش میشوند.
یکی از دلایل افزایش مصرف پلاستیک در جهان (به ویژه از ۱۹۷۰ به این سو) این است که پلاستیک به تدریج جایگزین مواد دیگر نظیر شیشه، فلز یا کاغذ شده است. روندی که به خصوص در صنعت بستهبندی مواد غذایی بارز بوده است. علاوه بر این در سالهای اخیر، فشارها برای کاهش وزن اتومبیلها باعث شده است که صنایع اتومبیلسازی به استفاده گسترده از پلاستیک رو بیاورند. امروزه بیش از ۱۰٪ وزن و ۵۰٪ حجم یک اتومبیل معمولی آمریکایی را پلاستیک تشکیل میدهد. ۵۰ سال پیش این میزان ۱۷ برابر کمتر از امروز بود.
حدود یک چهارم پلاستیک جهان در کشور چین تولید میشود. یک پنجم پلاستیک جهان در کشورهای آسیا (به غیر از چین) تولید میشود. اروپا، کشورهای شوروری سابق و آمریکای شمالی نیز در مجموع حود ۴۰٪ پلاستیک جهان را تولید میکنند. (World Watch Institute, 2015)
بهترین راه مقابله با "جنون پلاستیک" به کار بردن استراتژی عمومی زیر است
استراتژی ۱، زباله تولید نکنید
سعی کنید تا حد امکان از پلاستیک استفاده نکنید (وقتی میتوانم یک لیوان شیشهای یا سفالی یا فلزی همیشه در کیف یا اداره یا خانه همراهم داشته باشم چرا باید از لیوان یکبار مصرف پلاستیکی استفاده کنم؟!)
استراتژی ۲، ایجاد زباله را به تاخیر بیاندازید
سعی کنید تا حد امکان از محصولات پلاستیک چندین بار استفاده کنید (مواد پلاستیکی پردوام تهیه کنید. مثلا یک کیسهی خرید پلاستیکی که از الیاف و دوخت محکمی ساخته شده باشد میتواند ماهها یا سالها مورد استفاده قرار بگیرد)
استراتژی ۳: شانس بازیافت زباله را افزایش دهید:
سعی کنید تا حد امکان زبالههای پلاستیکی را تفکیک کنید تا امکان بازیافت آن بیشتر شود
امروزه پلاستیک را می توان در همه جا و همه چیز یافت. برای بسته بندی غذای شما و کالاهای بهداشتی از پلاستیک استفاده میشود. ماشین٬ موبایل و کامپیوتر از پلاستیک درست شده اند. و یا مثل آدامس شما روزانه آن را در دهانتان بجوید. در حالی که خیلی از پلاستیک ها با تب و تاب قابل بازیافت بودنشان در بازار به فروش می رسند٬ حقیقت این است که آنها به ماده با کیفیت پایین تری برگردانده می شود
برای مثال٬ یک کارتن پلاستیکی شیر را هرگز نمی توان برای مصارف کارتن دیگری بازیافت کرد. فقط می توان به یک ماده برای مواردی که به کیفیت کمتری نیاز دارند مانند چوب پلاستیکی استفاده کرد٬ که البته این چوب پلاستیکی را هم دیگر نمی توان بازیافت کرد.
مشکلات زباله های پلاستیکی در جهان چقدر بزرگ است؟ از ۳۰ میلیون تن زباله پلاستیک تولید شده در سال ۲۰۰۹ در آمریکا٬ تنها ۷ درصد از آنها قابل بازیافت بودند. این زباله های پلاستیکی در نهایت در زمین ها چال می شوند و یا در سواحل٫ رودخانه ها و اقیانوس ها سهم بزرگی از مشکلات ویرانگر این زباله ها را در اقیانوس کبیر آرام به همراه دارد. و بدتر از همه که این پلاستیک ها از نفت تولید شده اند.
ولی خوشبختانه راهکارهای راحت و ساده برای جلوگیری از تولید زباله های پلاستیکی هست که هر نفر به نوبه خود میتواند سهم بزرگ و قابل توجهی را در کاهش این زباله های پلاستیکی بردارد. (متن از لورا موس)
به نی ها نه بگوید
یکی از ساده ترین روش ها برای دور نگه داشتن زباله های پلاستیکی از محل های مخصوص دفن زباله خودداری کردن از استفاده نی های پلاستیکی می باشد. خیلی ساده٬ کافی است که به پیشخدمت بگویید که شما نیازی به نی ندارید٫ مطمئن شوید که موقع سفارش دادن حتما به آنها بگویید. اگر به خاطر لذت استفاده کردن از نی نمی توانید از استفاده آن دست نکشید می توانید با خرید نی های استیل ضد زنگ و یا نی های مخصوص شیشه ای از آنها بجای نی های پلاستیکی استفاده کنید. که بعد از مصرفتان با شستنشان می توانید آنها را به دفعات استفاده کنید
از کیسه های مجددا قابل استفاده برای خریدهایتان استفاده کنید
حدود یک میلیون کیسه پلاستیکی در هر دقیقه استفاده می شود که هر یک از این کیسه های پلاستیک ۱۰۰۰ سال طول می کشد که تازه شروع به تجزیه شدن کند. اگر همین الانش هم از کیسه های مجددا قابل استفاده در خریدها خود استفاده می کند شما در مسیر درستی هستید ولی اگر چنان چه تا به امروز از کیسه های پلاستیکی استفاده می کردید از همین امروز زمان آن است که تغییر را در خود ایجاد کنید. از کیسه های مجددا قابل استفاده ای که جنس شان از کتان است استفاده کنید. چون بعضا جنس های پلاستیکی آنها نیز در بازار موجود است. یکبار برای همیشه دیگر از دفن کیسه های پلاستیکی در محل های دفن زباله جلوگیری نمایید
آدامس جویدن رو کنار بگذرید
آدامس های از شیره های گیاهی درست می شدند٬ یک لاستیک طبیعی٬ ولی وقتی که دانشمندان لاستیک ترکیبی رو درست کردند٬ پلی اتیلن و پلی وینیلاستات به جای رزین های طبیعی در اکثر آدامس ها شروع به کار گرفته شد. نه تنها شما در حال جویدن پلاستیک هستید حتی ممکن است که این پلاستیک آدامسی سمی باشد
موقع خرید به جای بطری های شیشه ای یا پلاستیکی٬ پاکت های مقوایی خرید کنید
موقع خرید مواد شوینده بجای اینکه اون هایی که دارای ظروف شیشه ای یا پلاستیکی هستند خریداری کنید اون مواد شوینده ای رو بخرید که داخل پاکت های مقوایی هستند. کاغذ مقوایی ساده تر و همچنین به محصولات بیشتری نسبت به مواد پلاستیکی بازیافت می شود
از ظروف شیشه ای که در خانه دارید دوباره استفاده کنید
شما می توانید خرید های مختلف غذاهای آماده خود را مانند سس ماکارونی٬ مربا و .... را بجای قوطی های پلاستیکی ظروفی که شیشه ای هستند خرید نمایید. بجای دور انداختن این قوطی ها و یا بازیافت آنها می توانید این ظروف را دوباره مصرف کنید. مانند استفاده آنها برای نگهداری غذا و یا موقعی که از غذاهایی که در مغازه ها به صورت سر باز به فروش می رسند خرید می نمایید از این ظروف به عنوان ظرف بجای پلاستیک و یا دیگر ظروف استفاده نمایید. اگر چنان چه قوطی پلاستیکی که از خرید و مصرف ماست و مربا و دیگر غذاها باقی مانده به جای اینکه اون رو دور به اندازید٬ با شستشوی این قوطی ها از آنها برای نگهداری مواد غذایی استفاده کنید
از بطری های آب و لیوان ها دوباره استفاده کنید
بنابه گفته ناظر سازمان آب و غذا;بطری ها آب سالانه ۱.۵ (یک ونیم) میلیون تن زباله پلاستیک در سال تولید می کنند که برای تولید این مقدار بطری میلیون ها گالن نفت نیاز است. با پر کردن دوباره بطری آب های قابل استفاده دوباره می توانید از دور ریز شدن تعداد کمتری از این بطری ها در محل های دفن زباله و اقیانوس ها جلوگیری کنید. ولی اینجا متوقف نشوید. به جای استفاده از لیوان های یکبار مصرف برای نوشیدن چای و یا آب در خیابان ها و یا مغازه ها می توانید با به همراه داشتن ماگ خود از استفاده لیوان یکبار مصرف جلوگیری کنید
ظرف خود را به همراه داشته باشید
موقعی که می خواهید از رستورانی غذایی برای خوردن در خانه تهیه کنید می توانید با همراه داشتن ظرف از صاحب رستوران یا غذاخوری بخواهید که غذای شما را به جای گذاشتن در ظرف یکبار مصرف در ظرف مخصوص خودتان بریزد. با این کار از استفاده ظروف یکبار مصرف جلوگیری به عمل آورید
از کبریت استفاده کنید
اگر برای روشن کردن شمع٬ آتش٬ ویا هر چیز دیگری که می خواهید روشنش کنید بجای فندک از کبریت استفاده کنید. این فندک های غیر قابل بازیافت برای صدها سال در محل های دفن زباله می مانند که حتی در شکم پرنده ها نیز یافت شده اند. اگر تحمل دوری از فندک خودتان را ندارید بجای اینکه از فندک های پلاستیکی یکبار مصرف استفاده کنید می توانید از فندک های فلزی که قابل پر کردن باشند استفاده کنید. این گونه می توانید از دور ریز شدن خیلی زیادی از این فندک ها در طبیعت جلوگیری کنید
از خرید و استفاده غذاهای یخ زده جلوگیری کنید
غذاهای یخ زده برای بسته بندیشان از پلاستیک استفاده می شود. حتی آنهای که دارای بسته بندی های دوستدار محیط زیستی هستند با مقواهایی که یک لایه از پلاستیک دارند استفاده شده است. گرچه استفاده نکردن از غذاهای آماده یخ زده خیلی سخت است در کنار فواید زیست محیطی استفاده نکردن از این غذاهای آماده یخ زده فواید دیگری نیز در آن است. فواید دیگری مانند اجتناب از مواد شیمیایی موجود در بسته بندی های پلاستیکی این مواد غذایی بسته بندی شده یخ زده
از ظروف پلاستیکی استفاده نکنید
ظروف پلاستیکی٬ قاشق٬ چنگال٬ چاقو و تمام این ظروف یکبار مصرف پلاستیکی رو کنار بگذارید
بطری های دوباره مصرف شونده را برگردانید
اگه از مغازه مربا و یا رب گوجه فرنگی خریده اید٬ برای خرید مجددتان می توانید همان بطری و یا ظرفی که در آن خرید کرده اید را برای مغازه دار برگردانید تا آن را برایتان برای بار دوم پر کند
از پوشک پارچه ای استفاده کنید
براساس مطالعات EPAحدود۳ میلیارد و۸میلیون کیلوگرم پوشک بچه یکبار مصرف سالانه در آمریکا به زباله دانی ها ریخته می شود. که برای تولید این مقدار پوشک بچه چیزی حدود ۴۰ هزار کیلو گرم پلاستیک و بیش از ۲۰۰ هزار درخت استفاده می شود. با استفاده از پوشک پارچه ای نه تنها ردپای کربن کودک خود را پایین خواهید آورد بلکه در پس انداز کردن پول خود نیز قدمی خواهید برداشت
آبمیوه نخرید
بجای خرید آبمیوه در ظروف و بطری های پلاستیکی٬ در خانه آبمیوه تازه خود را درست کنید و یا بجای آبمیوه خود میوه را میل فرمایید. این کار نه تنها باعث کاهش مصرف پلاستیک خواهد شد بلکه برای سلامت خود شما نیز بهتر است
تمیزکاری سازگار با محیط زیست
نیازی به پاک کننده های مختلف نیست. برای مثال پاک کننده کاشی٬ پاک کننده توالت٬ پاک کننده شیشه و غیره که هر کدام در ظروف پلاستیکی مختلفی به فروش می رسند. تنها با چند کار ساده می توانید پاک کننده خانگی خود را با جوش شیرین و سرکه درست کنید. با این کار٬ فضای زیادی را در خانه از اشغال پاک کننده های مختلف خالی خواهید کرد٬ پول خود را با این کار دور نخواهید ریخت و مهم تر از اینها از آلودگی محیط زیست به وسیله این مواد شیمیایی پاک کننده ها جلوگیری خواهید کرد
نهار خود را سازگار با محیط زیست کنید
اگر برای نگهداری و حمل و استفاده نهار شما از ظروف یکبار مصرف زیادی استفاده می شود وقت آن است که بجای این همه پلاستیک از ظروف مخصوص حمل نهار استفاده کنید
به یاد داشته باشیم که اگر این موارد را رعایت نکنیم٬ متاسفانه بیشتر با این چنین صحنه های آلوده ای از محیط زیست و طبیعت روبرو خواهیم شد
منبع
(http://rozanehonline.com/)