သီရိမဂၤလာ ေတာင္ကြဲေစတီ
လိြဳင္ေကာ္ဟုဆိုလိုက္လွ်င္ ေတာင္ကဲြေစတီ ႏွင့္တဲြကာသိၾကသည္ျဖစ္သျဖင့္ ေတာင္ကဲြေစတီသည္လိြဳင္ေကာ္၏ပံုရိပ္ပင္ျဖစ္သည္။ "သမီးရည္းစားစံုတဲြအတူဖူးလွ်င္ ကဲြတတ္သည္" ဟူေသာ က်ိန္စာလိုလို ယံုတမ္းစကားလိုလိုႏွင့္လည္း လူအမ်ားသိၾကေသးသည္။ "သီရိေဒါ"ၿမိဳ႕ကို အစဲြျပဳကာ သီရိေတာင္(သို႔မဟုတ္)မဂၤလာသီရိေတာင္ဟု ေခၚေဝၚေသာေတာင္ေပၚတြင္တည္ထားေသာေၾကာင့္ ၁၉၇၀ ခုႏွစ္မွစ၍ "သီရိမဂၤလာေတာင္ေတာ္ေစတီ" ဟုေခၚခဲ့ပါသည္။ ေတာင္ေတာ္၏ အျမင့္မွာ ၃၈၇ေပ ျဖစ္ၿပီး သဘာဝေက်ာက္ထြဋ္ႀကီး ၉ လံုးေပၚတြင္ ေစတီမ်ားတည္ထားပါသည္။ ၎ကို ႐ွမ္းဘာသာစကားအရ "လိြဳင္ဖာတက္" ဟုေခၚၿပီး ကယားဘာသာျဖင့္ "ေဖၚျဖဲ" ဟုေခၚပါသည္။
ေတာင္ေတာ္မွာ ကိုးစိတ္ကိုးမႊာ ကြဲေနျပီး ေက်ာက္ေဆာင္ေတာင္ထြဋ္ ကိုးခုရွိေသာ သီရိမဂၤလာေတာင္သည္ ကယားျပည္နယ္၊ လြိဳင္ေကာ္ျမိဳ႕၏ ေတာင္အရပ္တြင္ တည္ရွိသည္။
ကိုးစိတ္ကိုးမႊာကြဲေနေသာ ေက်ာက္ေဆာင္ေတာင္ထြဋ္တိုင္းတြင္ ေစတီေတာ္ တစ္ဆူစီတည္ထားသည္။ ဌင္းတုိ႔မွာ
ျပည္လံုးခ်မ္းသာေစတီေတာ္၊ ေရႊယပ္ေတာင္ေစတီေတာ္၊
ေရႊရင္ေအးေစတီေတာ္၊ ေက်ာက္သဗၺာန္ေစတီေတာ္၊ ေအာင္ေတာ္မူေစတီေတာ္၊ ဆုေတာင္းျပည့္ေစတီေတာ္၊ ေအာက္က်ိဳက္ထီးရိုးေစတီေတာ္ျမတ္၊ အထက္က်ိဳက္ထီးရိုးေစတီေတာ္ျမတ္ႏွင့္ ေရႊျပည္ေအးေစတီေတာ္ျမတ္ တို ့ျဖစ္ၾကသည္။
ညဏ္ေတာ္ ၃၆ ေပ၊ လံုးပတ္ေတာ္ ၂၇ ေပရိွျပည္လံုးခ်မ္းသာေစတီေတာ္ကို ၁၂၉၅ (၁၉၃၃)ခုႏွစ္ ၊
ညဏ္ေတာ္ ၂၀ ေပ ၊ လံုးပတ္ေတာ္ ၁၅ ေပရိွေသာ ေရႊယပ္ေတာင္ေစတီေတာ္ကို ၁၂၅၇ (၁၈၉၅)ခုႏွစ္၊ ညဏ္ေတာ္ ခုႏွစ္ေပ၊ လံုးပတ္ေတာ္ ငါးေပေျခာက္လက္မရိွေသာ ေရႊရင္ေအးေစတီေတာ္ကို ၁၂၇၅ (၁၉၁၃) ခုႏွစ္၊ ညဏ္ေတာ္ ေလးေပေျခာက္လက္မ၊ လံုးပတ္ သံုးေပရိွေသာ ေက်ာက္သဗၺာန္ေစတီေတာ္ကို ၁၂၇၆ (၁၉၁၄) ခုႏွစ္၊ ညဏ္ေတာ္ ၁၁ ေပ ၆ လက္မ၊ လံုးပတ္ေတာ္ ၁၀ ေပ ၉ လက္မရိွေအာင္ေတာ္မူေစတီေတာ္ကို ၁၂၉၁ (၁၉၂၉) ခုႏွစ္ ၊ ညဏ္ေတာ္ ၁၁ ေပ ၆လက္မ၊ လံုးပတ္ေတာ္ ကိုးေပ ေျခာက္လက္မရိွ ဆုေတာင္ျပည့္ေစတီေတာ္ကို ၁၂၉၁ (၁၉၂၉) ခုႏွစ္၊ ညဏ္ေတာ္ ငါးေပ ၁၀လက္မရိွေသာ ေအာက္က်ိဳက္ထီးရိုးေစတီေတာ္ကို ၁၂၉၅ (၁၉၃၃) ခုႏွစ္၊ ညဏ္ေတာ္ ငါးေပေျခာက္လက္မ ၊လံုးပတ္ေတာ္ ငါးေပရိွေသာ အထက္က်ိဳက္ထီးရိုးေစတီေတာ္ကို ၁၂၉၆ (၁၉၃၄) ခုႏွစ္ ၊ ညဏ္ေတာ္ ခုႏွစ္ေပ ၊လံုးပတ္ေတာ္ ေျခာက္ေပ ၁၀ လက္မရိွေသာ ေရႊျပည္ေအး ေစတီေတာ္ကို ၁၃၁၂ (၁၉၅၀) ခုႏွစ္တို ့တြင္ အသီးသီးတည္ခဲ့သည္။
Ref. : ေမေလး (ကႏၵရဝတီ) ၊ ပန္သုချမန္မာ ။