Bitcoin geçtiğimiz günlerde 10. yaş gününü kutladı. Bu on yıl içerisinde para ve varlık anlayışımıza da çok yeni boyutlar katan Bitcoin her geçen gün daha da popüler olmaya devam ediyor. Belki de Bitcoin ekosisteminin temel taşı olarak nitelendirebileceğimiz madenciler de projede çok büyük rol sahibi. Madenciler işlemleri doğrulayarak ağın ilerlemesine ve bitcoin transferlerinin gerçekleşmesine yardımcı oluyorlar. Peki madencilerin bu kadar bahsettiği ve halving, yani yarılanma olarak adlandırılan olay nedir? Gelin hep beraber inceleyelim.
Kripto Para Madenciliği
Bir önceki paragrafta da belirttiğimiz gibi kripto para madenciliği kripto paraların temel taşı konumunda. Madenciler çeşitli algoritmalar üzerinden şifreler oluşturarak ağa yeni transferleri kaydediyorlar ve bu çalışmalarının ödülü olarak da “Blok Ödülü” denilen miktarda koini kendi cüzdanlarına transfer ediyorlar. Madenciliğin ne olduğunu merak ediyorsanız buradaki yazımızdan okuyabilirsiniz ancak tekrardan kısaca bahsedelim.
Örnek olarak Ahmet Mehmet’e Bitcoin göndermek istiyor, Ahmet işlemi oluşturup, işlem ücretini belirleyip bu işlemi ağa gönderiyor. Cenk de Bitcoin madencisi, Ahmet’in oluşturduğu işlemi görüyor ve ücreti kabul ediyor. Ardından Cenk kriptografik hesaplamaları yapıyor ve geçerli bir blok buluyor. Bu bloğu da ağa göndererek Ahmet’in Bitcoinlerinin Mehmet’e geçmesini sağlıyor. Bu esnada Cenk bu işlemden gelen işlem ücretinin yanına 12.5 Bitcoin blok ödülü alıyor. Yani Cenk hiç bir transfer işlemini doğrulamamış olsa bile, ağa bir blok kaydettiği için 12.5 BTC olan ödülü alabiliyor. Bu ödülün bulunmasının nedeni ağda işlem olmasa bile madencilerin ağı güvenli tutmasını sağlamak. Yani kimse işlem yapmasa bile ağı devam ettirmek 12.5 BTC ile ödüllendiriliyor, böylelikle madenciler işlem olmasa bile kazmaya devam ediyor.
Peki Halving Nedir?
Halving kelime anlamı olarak yarılanma demek, yani Bitcoin blok ödülünün yarılanması anlamına geliyor. Satoshi Nakamoto ilk olarak Bitcoin hakkında teknik yazı yayınladığında toplamda maksimum 21 Milyon adet Bitcoin olacağından, ve bu Bitcoinlerin 2140 yılına kadar kazılacağını belirtmişti. Ancak ağda madencilik ödülünü sabit olarak belirlemektense belirli aralıklarla yarılanan ödül şeklinde tasarladı.
Daha net olması açısından, örneğin şu an blok ödülü 12.5 BTC ise, yaklaşık olarak 21 Mayıs 2020 tarihinde gerçekleşecek diğer yarılanmadan sonra sabit blok ödülü 6.25 Bitcoin’e düşecek. Yani artık madenciler her blok için 12.5 BTC yerine sadece 6.25 BTC kazanacaklar. Bitcoin ilk çıktığında bu blok ödülü 50 Bitcoindi. Ancak günümüze kadar iki kere yarılanan blok ödülü şu an 12.5 Bitcoin.
Bitcoin blok ödülü yaklaşık olarak her 210,000 blokta bir yarılanıyor. Yani yaklaşık olarak her 4 yılda bir ödül yarı yarıya azalıyor. Güncel Bitcoin yarılanma istatistiklerini ise buradaki web sitesinden görebilirsiniz.
Halving Neden Var?
Aslında halving sisteminin en büyük amacı Bitcoin’e erken güvenen insanları ödüllendirmek. Örnek olarak Bitcoin çıktıktan bir sene sonra bu projeyi duyan ve madenciliğe başlayan biri blok ödülü olarak 50 BTC alırken, 4 sene sonra proje ses getirmeye başladığında kazım yapmaya başlayan madenci sadece 25 BTC alıyordu. Temeli çok basit bir mantık ile kurulan halving, her 4 senede bir ödülü yarılayarak “ne kadar erken o kadar iyi” felsefesiyle destekçilerini ödüllendiriyor.
Belki bundan on sene sonra Bitcoin çok daha popüler olacak ve belki de çok daha fazla insan madencilik yapıyor olacak. Ancak blok ödülü de 1.5652 BTC olacak. Yani günümüzde Bitcoine inanıp destek veren birisi on sene sonraki destekçiden 4 kat fazla kazanmış olacak.