Merhaba. Yaşadığımız dönemdeki gibi zamanlarda bir çok şey için "keşke" diyoruz. İşte o 'keşke'lerimizden biri de yatırım konusu. Maddi durumun iyi olduğu günlerde bu konuyu olabildiğince öteliyoruz. Ancak ekonomik olarak sıkıntıya girdiğimiz zamanlarda durumumuzun düzeldiği anda tasarruf ve yatırım yapmaya karar veriyoruz. Ancak şöyle bir durum var; yatırım ve tasarruf her zaman yapılmalı. Bu paylaşımda regüle edilmiş yatırım araçlarından bahsedeceğiz. Ancak çok fazla bilindiği için mevduat, döviz ve altın yatırımı konularına değinmeyeceğiz.
Bildiğiniz gibi yatırım söz konusu olduğunda -az da olsa- risk mevcuttur. Bahsedeceğimiz yatırım araçlarını az riskli olandan çok riski olana doğru listeleyeceğiz.
Bireysel emeklilik sistemi.
Bireysel emeklilik sistemi son yıllarda fazlasıyla gündemde. Devletimiz de bu sistemi fazlasıyla teşvik ediyor. Yaklaşık iki yıl önce -çalışanlar için- otomatik BES. bile uygulamaya alındı. Bireysel emeklilik sistemine katılarak gelirinizin bir kısmını yatırıma dönüştürebilirsiniz. BES. uzun vadeli yatırım araçlarından biridir. Ayrıca fonlarınızı risk açısından ayarlayabilirsiniz. Memnun değilseniz aracı kurumunuzu da değiştirebilirsiniz. Devlet BES. yatırımlarına %25 oranında (otomatik BES katılımcılarına artı olarak 1000 TL) bir katkıda bulunuyor. Ayrıca fon yöneticiniz belirlediğiniz risk kriterlerine göre yatırımınızı tahvil, bono, hisse senedi, döviz, emtia vb. yatırım araçlarını kullanarak değerlendiriyor. BES. sisteminin kazancı diğer yatırım araçlarına göre biraz düşüktür. Ancak riski çok azdır. Her ne kadar adında "emeklilik" geçse de bilinenin aksine Bağkur, SGK veya emekli sandığı gibi bir emeklilik sistemi değildir. 10 yılı doldurduğunuzda devlet katkısının büyük bir kısmını, 56 yaşını doldurduğunuzda tamamını alabilirsiniz. Bu süreden sonra birikiminizin tamamını alabilirsiniz. Veya bunu maaş alır gibi taksitli bir şekilde çekebilirsiniz.
Yatırım fonları.
Yatırım fonları alanında uzman kişiler veya kurumlar tarafından yönetilir. Yatırım alanında yeterli tecrübeniz yoksa bu seçenek tam size göre. Hisse senedi, döviz ticareti, türev piyasalar gibi araçlarda işlem yapılarak yatırımınız değerlendirilir. Ayrıca yatırım fonlarını riskine göre, güncel ekonomik duruma göre istediğiniz zaman alıp satabilir, portföyünüzü güncelleyebilirsiniz. Örneğin; Borsanın yükseldiği dönemlerde hisse senedi ve endeks ağırlıklı fonlardan alarak kazanç oranınızı artırabilirsiniz. Aracı kurumunuz belirli bir komisyon alarak fonları yönetir. Yapmanız gereken güncel ekonomik duruma göre ilgili fonları alıp satmak. Altın ağırlıklı, yabancı hisse senedi ağırlıklı, borçlanma araçları ağırlıklı, döviz ağırlıklı, teknoloji şirketleri ağırlıklı vb. çok çeşitli alanlarda fonlar mevcuttur. Tefas.gov.tr isimli siteden fonları inceleyebilir, karşılaştırma yapabilirsiniz. Dünya genelinde en fazla kullanılan yatırım aracı 'yatırım fonları'dır.
Hisse senedi piyasası.
Borsa İstanbul(BİST) isimli menkul kıymetler borsamızda halka açılan şirketlerimizin hisse senetleri alınıp satılır. Hisse senedi satın alarak geleceğinin parlak olacağını düşündüğünüz şirketlere ortak olabilirsiniz. Hisse senedi yatırımı kısa vadeli olarak yapılırsa oldukça risklidir. Hatta halk arasında "kumar, oyun" şeklinde tanımlanır. Ancak bunun sebebi halkımızın eğitim+yatırım+sabır=kazanç denklemini kullanarak değil de yatırım+kayıp+eğitim=terk denklemini kullanarak sistemi öğrenmesidir. Günümüzde bahis, iddaa, piyango vb. oynayanlar bile borsayı riskli bulmaktadır :) Yukarıda da bahsettiğimiz gibi beğendiğiniz şirketlerin hisselerinden bir sepet yapıp uzun vadeli olarak beklerseniz gayet güzel kazançlar elde edebilirsiniz. Hisse senedi yatırımı güncel ekonomik durum, yurt dışından kaynaklanan etkiler, şirketlerin ekonomik durumu vb. nedenlerden dolayı oldukça risklidir.
VİOP, Foreks vb. spekülatif araçlar.
Risk seven, tecrübeli tüccarlar Vadeli Opsiyon borsasını veya Foreks'i tercih edebilir. Ancak bu tür araçlar kaldıraç sisteminden dolayı ve volatilitesi sebebiyle çok risklidir. Sermayenizin küçük bir kısmını bu araçlarda değerlendirebilirsiniz. Çok yüksek kazançlar elde edebileceğiniz gibi sermayenizin büyük kısmını kaybedebilirsiniz.
NOT: Verilen bilgiler yatırım tavsiyesi kapsamında değildir.
Görsel: link