Yaklaşık bir yıldır borsada ticaret yapıyorum. İlk zamanlarda şans eseri karlı sonuçlara ulaştım. Ancak bu sonuçlar uzun sürmedi. Daha sonra düzenli olarak kayıplar başladı. Borsa, Forex vb. yatırımcılarının %90'ının kaybettiğini öğrenince araştırmaya başladım. Hem aktif olarak ticarete devam ettim hem de öğrenmeye.
Bu süreçte bir çok yazı okudum, video izledim, görsel ve grafik inceledim. Her işte olduğu gibi yatırım ve ticaret işi de eğitimsiz yapılırsa başarısızlıkla sonuçlanıyor. Başarılı tüccarın yıllarca eğitim aldığını, öğrenmeye devam ettiğini görünce bunu daha iyi anlıyoruz. Geçen sürede Kaan Sarıaydın, Ahmet Mergen, Ali Perşembe, Yaşar Erdinç, Mahfi Eğilmez, Cüneyt Paksoy ve şu an ismini hatırlamadığım üstatlardan çok şey öğrendim. Özellikle Ali Perşembe'nin Teknik Analiz'le ilgili kitabını bir kaç defa okudum. Yatırımcı psikolojisi, portföy yönetimi, risk yönetimi gibi kavramlarla karşılaştıkça olayın o kadar da basit olmadığını anladım. Hocaların da dediği gibi "Bu işin %90 pisikoloji, %10'u analiz.
Her neyse geliştirdiğim yeni alışkanlıklardan bir kaç tanesini sizlerle paylaşmak istedim. Bahsedeceğim şeyler uyguladığım şeylerden sadece bir kaçı. İşi seviyorsanız yukarı da bahsettiğim hocaların kitaplarını okumanızı, videolarını seyretmenizi ve hesaplarını takip etmenizi kesinlikle tavsiye ederim.
Stop Loss (Zararı Durdur)
Zarar ettiğim işlemlerde sebebi araştırdım. Zararın en önemli sebeplerinden biri 'zararda bekleyip, karda bekleyemememdi' Ayrıca yatırım araçlarında dip seviyesinin 0 olduğunu iyice anladım. Yani stop koymamakla işlek bir caddeye para bırakmak aynı şey :) Artık stop koymanın şart olduğuna ikna oldum. Son zamanlarda işlem yapmadan önce stop yerini belirliyorum. Ali Perşembe'nin de dediği gibi "Stop koymakla emniyet kemeri kullanmak benzer şeyler." Yatırım aracının, kullandığım zaman diliminde dalgalanma yapabileceği kadar aralık bırakıp, işlem fiyatının yaklaşık %5-2 altına stop emri giriyorum.
Zaman dilimi.
Grafik incelerken kullandığım zaman dilimi -nadir durumlar haricinde- en düşük saatlik oluyor. Daha düşük zaman dilimi kullanırsam psikolojik olarak baskı hissetme durumu daha fazla oluyor. Bunun sebebi çok fazla işlem sinyali alma ve çok hızlı dalgalanmalar. Tabi ki kısa periyotlarda daha fazla işlem yapıp kar edilebilir. Ancak kısa periyotları kullanma konusunda kat etmemiz gereken çok yol var. Genellikle günlük veya 4 saatlik zaman dilimlerini kullanmaya çalışıyorum.
Daha az indikatör kullanımı.
Borsa kullanmaya başladığım ilk zamanlarda çok fazla indikatör kullanıyordum. Ekranımı indikatörler kaplamış oluyordu. Ve sürekli olarak indikatör değiştiriyordum. Bunun sebebi hiç birinin doğru sonuca götürememesiydi. Artık hareketli ortalamalar, bollinger bandları, hacim, momentum vb. indikatörler haricinde bir şey kullanmamaya başladım.
Strateji oluşturma.
Alım ve satım işlemleri için kendime göre stratejiler geliştirmeye başladım. Artık kararlarımı işlem yapmadan önce vermeye çalışıyorum. Alım işleminden sonra yapmam gereken şeyler kararımı uygulamak ve beklemek oluyor.
Duygu kontrolü.
İşlem yaptıktan sonra çeşitli duygular bizi kontrol etmeye başlıyor. Ve bir robota dönüşmediğimiz sürece kontrol edemiyoruz. Bunun için işlem yapmadan önce alım-satım, stop limit seviyelerimi belirliyorum. Ve aldığım kararları işlem yapmadan önce yazıyorum. Genellikle iz süren stop kullanıyorum. Bu tür önlemleri önceden almak duygu kontrolü konusunda çok faydalı oluyor.
Öğrenmeye devam.
Her işte olduğu gibi yatırım ve ticaret konusunda da öğrenmeyi elden bırakmamamız gerekiyor. Yeni şeyler öğrendikçe, öğrenecek ne kadar çok şeyimin olduğunu bir kez daha hatırlıyorum.