Güneş doğudan doğar, batıdan batar diye biliriz ama bu ne kadar doğru?
Güneşin hareketi yön belirlemek konusunda altın değerinde bir bilgi aslında, eğer bir gün kaybolursanız hava kapalı değilse ilk dikkat etmeniz gereken nokta bu olsun. Hatta yolculuğa çıkmadan önce güneşin nerede olduğuna bakmayı ihmal etmeyin, böyle durumlarda lazım olacaktır. Güneşin doğu-batı hareketi size yönünüzü bulmakta yardımcı olacaktır. Ama bu bilgi ne kadar doğru?
Güneş her zaman tam olarak doğudan doğup, batıdan mı batar? Elbette hayır. Aslında birçoğumuz fark ederiz, güneş geçen hafta şu evin bu tarafından batmıştı ama şimdi öbür tarafından batıyor diye kendimize sorduğumuz çok olmuştur.
Bunu ortalama 3 aylık süreçte güneşin battığı noktaya dikkat edenler çok daha rahat ayırt edebilir. Ben de bunu sabah kalktığımda doğuşunu seyrettiğim güneşin günden güne doğduğu noktanın değişmesiyle merak ederek araştırmaya başlamıştım.
Yani zaten dünyanın güneşin etrafındaki yörüngesel hareketini ve eksen eğikliğini düşününce bunu anlamamız gerekir. Yani dünyamız elips değil de küre şeklinde olsa ve güneşe karşı 23 derece 27 dakika eğik olmasaydı her gün aynı noktadan doğan ve aynı noktadan batan bir güneşe bakıyor olurduk. Peki ne zaman güneş tam olarak doğu-batı şeklinde hareket eder? Bu da ilkokulda bize öğretilmeye başlanan ama bir türlü anlam veremediğimiz ekinoks tarihleriyle alakalıdır: 21 Mart, 21 Haziran, 23 Eylül ve 21 Aralık. Bu tarihler güneşin dünyaya en yakın ve en uzak olduğu tarihler, bu yüzden de bir nevi mevsimlerin başlangıcı olarak kabul edilirler. Güneşin sıcaklığının bize en çok ve en az etki ettiği mevsimlerin oluşmasının en büyük nedenlerinden biridir. Dünyanın güneşe karşı olan eğimi ve dünyanın güneş etrafındaki yörüngesel hareketi dünyadan güneşe doğru bakan bir kişinin görüş açısını etkiler.
Görselde mavi çizgi doğudan batıya doğru olan hareketi gösterirken, kırmızı çizgi 21 Haziran ve yeşil çizgi de 21 Aralık’ta güneşin yaptığı hareketi göstermektedir. Hatta bu konuda değinilmesi gereken bir diğer nokta da tam doğu ve tam batıdan batmadığı zamanlarda güneşin kuzeydoğudan doğuyorsa tam zıttı güneybatıdan battığı düşünülüyor. Görseli incelerseniz bu hareketin öyle değil de paralel yön olan kuzeybatıdan(misal) battığını görebilirsiniz.
Güneş 21 Mart (1 hafta sonra) ve 23 Eylül tarihlerinde doğrusal olarak doğudan doğup batıdan batmaktadır. 21 Haziran ve 21 Aralık ise bulunduğu konuma doğu ve batı noktasına en uzak noktada hareket eder. Mesela İsveç ve Norveç sınırında bir bölge üzerinde temmuz ayında 2-3 gün süren güneş 360 derece hareket ederek yaklaşık olarak doğduğu noktadan batar.
Aynı şekilde geceleri açık havada gökyüzünü inceleyen insanlar da yıldızların yerlerinin değiştiğini gözlemleyebilirler. Bu da astroloji diye bilinen bilimi ortaya çıkarmıştır. Başka bir konuda da buna değinmek isterim.
Okuduğunuz için teşekkür ederim, iyi-kötü eleştirilerinizi, şunu şöyle yapsaydın daha iyi olurdu ya da bunu yapmasaydın daha iyi olurdu dediğiniz ne varsa yorumlarda belirtirseniz her zaman dinlemek isterim. Ayrıca konu hakkında bize verebileceğiniz ekstra her bilgi de hepimiz için çok değerlidir. Bir sonraki yazıda görüşmek üzere.
Resimler Kaynak:
https://pixabay.com/
https://hizliresim.com/